Με σφραγίδα του Δήμου Αθηναίων, την παραμονή της Παναγίας, στις 14 Αυγούστου, η πλατεία Κοτζιά πρόκειται να μετατραπεί ακόμη μία χρονιά σε τόπο μαζικού εορτασμού της ανεξαρτησίας του Πακιστάν. Χιλιάδες Πακιστανοί μετανάστες καλούνται να συγκεντρωθούν στην καρδιά της ελληνικής πρωτεύουσας, κρατώντας τις πράσινες σημαίες της χώρας τους, με μουσική και τύμπανα.
Πρόκειται για την επέτειο της ανεξαρτησίας του Πακιστάν από τη Βρετανική Αυτοκρατορία και της δημιουργίας του πακιστανικού κράτους το 1947, μετά τη διχοτόμηση της Βρετανικής Ινδίας. Η 14η Αυγούστου αποτελεί την επίσημη Ημέρα Ανεξαρτησίας του Πακιστάν.
Η φετινή συγκέντρωση, ωστόσο, αποκτά διαφορετικό πολιτικό και γεωπολιτικό βάρος. Πραγματοποιείται λίγες ημέρες μετά τη θεαματική αναβάθμιση των στρατιωτικών σχέσεων του Ισλαμαμπάντ με δύο από τις σημαντικότερες δυνάμεις του σουνιτικού κόσμου: την Τουρκία και τη Σαουδική Αραβία.
Η πρόσκληση για την πλατεία Κοτζιά
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της «δημοκρατίας», χιλιάδες Πακιστανοί έχουν κληθεί να συμμετάσχουν στην εκδήλωση της 14ης Αυγούστου στην πλατεία Κοτζιά, μπροστά από το Δημαρχείο της Αθήνας.
Η εφημερίδα αποδίδει μάλιστα σε αντιδήμαρχο της δημοτικής αρχής του Χάρη Δούκα την απάντηση «Ναι, εγώ το ενέκρινα», αναφορικά με τη διοργάνωση.
Οι εικόνες που αναμένεται να δημιουργηθούν έχουν ιδιαίτερο συμβολισμό: μία ημέρα πριν από τον Δεκαπενταύγουστο, μία από τις μεγαλύτερες εορτές της Ορθοδοξίας και της ελληνικής παράδοσης, το διοικητικό κέντρο της πρωτεύουσας θα φιλοξενήσει τη μαζική εθνική γιορτή ενός μουσουλμανικού κράτους.
Η διοργάνωση εντάσσεται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, σε ένα ευρύτερο πλέγμα δράσεων των πακιστανικών κοινοτήτων του εξωτερικού, με συμμετοχή της Πακιστανικής Κοινότητας Ελλάδος «Η Ενότητα» και ενδιαφέρον από κρατικούς φορείς του Ισλαμαμπάντ που ασχολούνται με τους Πακιστανούς της διασποράς.
Οι πακιστανικές αρχές αποδίδουν άλλωστε ιδιαίτερη σημασία στις πολυπληθείς κοινότητες του εξωτερικού, τόσο για τη διατήρηση των δεσμών τους με το Πακιστάν όσο και για την οικονομική και πολιτική επιρροή της διασποράς.
Τζαβέντ Ασλάμ και η προηγούμενη σύγκρουση
Στο επίκεντρο βρίσκεται για ακόμη μία φορά η Πακιστανική Κοινότητα Ελλάδος «Η Ενότητα» και ο επικεφαλής της, Τζαβέντ Ασλάμ, ο οποίος έχει βρεθεί τους τελευταίους μήνες στο κέντρο μιας έντονης πολιτικής και διοικητικής αντιπαράθεσης.
Η υπόθεσή του είχε προκαλέσει ακόμη και παρέμβαση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας, όταν τέθηκε ζήτημα ανάκλησης του καθεστώτος διεθνούς προστασίας του.
Η νέα εκδήλωση, συνεπώς, έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις της οργανωμένης πακιστανικής κοινότητας με τη δημοτική αρχή της Αθήνας βρίσκονται ήδη στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Πακιστάν και Τουρκία: στρατηγικοί σύμμαχοι
Υπάρχει όμως και μία πολύ μεγαλύτερη εικόνα.
Το Πακιστάν αποτελεί εδώ και χρόνια έναν από τους στενότερους στρατιωτικούς και στρατηγικούς εταίρους της Τουρκίας. Άγκυρα και Ισλαμαμπάντ έχουν αναπτύξει βαθιά συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, στις ένοπλες δυνάμεις, στις ασκήσεις και στην εκπαίδευση προσωπικού.
Η σχέση τους δεν περιορίζεται σε διπλωματικές διακηρύξεις. Η Τουρκία έχει προχωρήσει σε σημαντικά εξοπλιστικά προγράμματα με το Πακιστάν, ενώ οι δύο χώρες πραγματοποιούν κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και συντονίζουν σε σημαντικό βαθμό τις θέσεις τους σε διεθνή ζητήματα.
Για την Ελλάδα έχει ιδιαίτερη σημασία ότι το Ισλαμαμπάντ έχει παραδοσιακά διατηρήσει φιλοτουρκική στάση στο Κυπριακό, ενώ δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία.
Και πλέον αυτή η σχέση αποκτά μία νέα διάσταση.
Το «σουνιτικό ΝΑΤΟ» αλλάζει τα δεδομένα
Η μεγάλη γεωπολιτική εξέλιξη των τελευταίων ημερών είναι η δημιουργία του νέου αμυντικού σχήματος μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν.
Η συμφωνία που υπογράφηκε στη Μέκκα δημιουργεί έναν μηχανισμό συλλογικής άμυνας, με τη βασική αρχή ότι επίθεση εναντίον ενός από τα συμβαλλόμενα κράτη αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων.
Ο ίδιος ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν συνέκρινε τη συγκεκριμένη πρόβλεψη με τη λογική του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ.
Γι’ αυτό και το νέο σχήμα περιγράφεται ήδη ως ένα ιδιότυπο «σουνιτικό ΝΑΤΟ».
Δεν πρόκειται για αμελητέα συμμαχία.
Η Σαουδική Αραβία διαθέτει τεράστια οικονομική και ενεργειακή ισχύ.
Η Τουρκία διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες ένοπλες δυνάμεις του ΝΑΤΟ, σημαντική πολεμική εμπειρία και ταχύτατα αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία.
Και το Πακιστάν διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους στρατούς του μουσουλμανικού κόσμου και, κυρίως, πυρηνικά όπλα.
Το αποτέλεσμα είναι η συγκρότηση ενός άξονα που μπορεί να επηρεάσει τις ισορροπίες από την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή μέχρι τον Περσικό Κόλπο και τη Νότια Ασία.
Από τη Μέκκα στην πλατεία Κοτζιά
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον πραγματοποιείται η πακιστανική εκδήλωση στην Αθήνα.
Η συγκυρία από μόνη της δεν αποδεικνύει επιχειρησιακή σύνδεση της εκδήλωσης με τη νέα στρατιωτική συμμαχία. Πολιτικά όμως ο συμβολισμός είναι ισχυρός: ένα κράτος που βρίσκεται πλέον σε θεσμοθετημένη αμυντική σύμπραξη με την Τουρκία οργανώνει μέσω της κοινότητάς του έναν μαζικό εορτασμό στην καρδιά της ελληνικής πρωτεύουσας.
Και όλα αυτά την παραμονή του Δεκαπενταύγουστου.
Οι μαζικές εκδηλώσεις της διασποράς αποτελούν διεθνώς και εργαλεία ήπιας ισχύος, μέσω των οποίων τα κράτη διατηρούν πολιτικούς, πολιτιστικούς και κοινωνικούς δεσμούς με τους υπηκόους και τις κοινότητές τους στο εξωτερικό. Το Πακιστάν διαθέτει μάλιστα ειδικό Υπουργείο Πακιστανών του Εξωτερικού και Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού, γεγονός που καταδεικνύει τη θεσμική σημασία που αποδίδει το Ισλαμαμπάντ στη διασπορά του.
Οι βαρύτεροι ισχυρισμοί του δημοσιεύματος περί εμπλοκής δομών που συνδέονται με την ISI, «χαρτογράφησης μεταναστευτικών ροών» ή οργανωμένου εκφοβισμού αντιφρονούντων απαιτούν συγκεκριμένα στοιχεία για να παρουσιαστούν ως γεγονότα. Σε επίπεδο γεωπολιτικής ανάλυσης, όμως, είναι δεδομένο ότι οι κοινότητες της διασποράς μπορούν να αποτελέσουν φορείς κρατικής επιρροής και δημόσιας διπλωματίας.