Σε δύο μεγάλα μέτωπα, την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, επικέντρωσε την ανάλυσή του ο Σταύρος Καλεντερίδης, υποστηρίζοντας ότι η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει σημαντική μεταβολή των στρατιωτικών και γεωπολιτικών συσχετισμών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη διαμορφούμενη συνεργασία Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, μεταφέροντας τις τοποθετήσεις του Χακάν Φιντάν για τη δημιουργία ενός μηχανισμού συλλογικής ασφάλειας που θα μπορούσε στο μέλλον να διευρυνθεί.
Το σχέδιο Τουρκίας–Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Καλεντερίδης, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη συνεργασία δεν στρέφεται εναντίον κάποιας συγκεκριμένης χώρας.
Η δομή της, ωστόσο, παρουσιάζει χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε μηχανισμό συλλογικής άμυνας: προβλέπονται πολιτική και στρατιωτική επιτροπή, μόνιμη γραμματεία, κοινές εκπαιδεύσεις, ανταλλαγή πληροφοριών, υλικοτεχνική συνεργασία και προοπτική κοινής αμυντικής παραγωγής.
Ο Καλεντερίδης εκτίμησε ότι η μεγαλύτερη σημασία του εγχειρήματος δεν βρίσκεται απαραίτητα στην πιθανότητα άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής των τριών κρατών σε έναν πόλεμο, αλλά στη δημιουργία ενός ισχυρότερου πολιτικοδιπλωματικού, οικονομικού και αμυντικού άξονα.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στις αναφορές Φιντάν περί διεύρυνσης.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, σύμφωνα με όσα μεταφέρει ο αναλυτής, εμφανίστηκε θετικός στην ένταξη και άλλων περιφερειακών κρατών, κατονομάζοντας ουσιαστικά την Αίγυπτο ως έναν πιθανό μελλοντικό εταίρο, ενώ αναφορά έγινε και στην Ιορδανία.
Για τον Καλεντερίδη, αυτή είναι μια εξέλιξη που πρέπει να παρακολουθεί στενά η Ελλάδα.
Μαζική ρωσική επίθεση στην Ουκρανία
Το μεγαλύτερο μέρος της ανάλυσής του αφορούσε, πάντως, την Ουκρανία.
Ο Καλεντερίδης έκανε λόγο για μεγάλη ρωσική επιχείρηση εναντίον ουκρανικών στρατιωτικών, ενεργειακών και μεταφορικών υποδομών.
Με βάση τις πληροφορίες που παρουσίασε, οι ρωσικές δυνάμεις πραγματοποίησαν πλήγματα σε εγκαταστάσεις της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας, αποθήκες καυσίμων, υποδομές εφοδιασμού και λιμάνια.
Αναφέρθηκε ειδικότερα σε πλήγματα στην περιοχή της Οδησσού, αλλά και σε επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων, με τη Μόσχα να υποστηρίζει ότι ορισμένα από αυτά χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά όπλων και στρατιωτικού υλικού προς την Ουκρανία.
«Μέτωπο ο Εύξεινος Πόντος»
Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τον Καλεντερίδη, μετατρέπει σταδιακά τον Εύξεινο Πόντο σε ιδιαίτερα επικίνδυνο επιχειρησιακό χώρο.
Στάθηκε μάλιστα στις αναφορές περί πληγμάτων σε πλοία τουρκικών συμφερόντων ή υπό τουρκική σημαία.
Στο πλαίσιο αυτό ενέταξε και την τοποθέτηση του Χακάν Φιντάν υπέρ ενός μορατόριουμ στις επιθέσεις κατά πλοίων στον Εύξεινο Πόντο.
Κατά τον Καλεντερίδη, η Άγκυρα ανησυχεί πλέον άμεσα για τις επιπτώσεις του πολέμου στο εμπόριο και στη ναυσιπλοΐα της.
Πάνω από 200 drones και χτυπήματα σε βάθος
Ο αναλυτής αναφέρθηκε εκτενώς στη χρήση των ρωσικών Geran, που βασίζονται στην ιρανική οικογένεια Shahed.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι Ρώσοι εξαπέλυσαν επιθέσεις σε Σούμι και Χάρκοβο, πλήττοντας αποθήκες, εξαρτήματα drones, ηλεκτρονικό εξοπλισμό και εγκαταστάσεις που συνδέονται με την υποστήριξη των ουκρανικών δυνάμεων.
Ιδιαίτερα μεγάλης κλίμακας ήταν, σύμφωνα με την ανάλυση, η επίθεση στην περιοχή της Οδησσού.
Ο Καλεντερίδης έκανε λόγο για χρησιμοποίηση περισσότερων από 200 drones, μαζί με διαφορετικούς τύπους πυραύλων, σε μια επιχείρηση που είχε στόχο να κορέσει την ουκρανική αεράμυνα και να πλήξει κρίσιμες υποδομές.
Παράλληλα, παρουσίασε πληροφορίες περί ρωσικής προώθησης σε διαφορετικά σημεία του μετώπου, από τη Ζαπορίζια μέχρι το Χάρκοβο και το Κουπιάνσκ.
Η εκτίμησή του είναι ξεκάθαρη: η στρατιωτική κατάσταση γίνεται ολοένα δυσκολότερη για το Κίεβο.
Η άρνηση Μασκ και το Starlink
Ξεχωριστή αναφορά έκανε στον Έλον Μασκ και στο Starlink.
Κατά τον Καλεντερίδη, οι Ουκρανοί επιδίωξαν να χρησιμοποιήσουν τις δυνατότητες του συστήματος για επιχειρήσεις βαθύτερα μέσα στο ρωσικό έδαφος, χωρίς να λάβουν το πράσινο φως.
Ο ίδιος ερμήνευσε την εξέλιξη ως ένδειξη απροθυμίας για περαιτέρω κλιμάκωση απέναντι στη Μόσχα.
Την ίδια στιγμή, υποστήριξε ότι οι συζητήσεις περί πραγματικής προσέγγισης Ουάσινγκτον και Μόσχας δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, επικαλούμενος τις νέες αμερικανικές πρωτοβουλίες για κυρώσεις κατά της Ρωσίας και κρατών που εξακολουθούν να αγοράζουν ρωσικούς ενεργειακούς πόρους.
Τα τρία σενάρια για την Ουκρανία
Ο Καλεντερίδης παρουσίασε ουσιαστικά τρεις δρόμους για τη συνέχεια του πολέμου.
Ο πρώτος είναι η επείγουσα αποστολή ακόμη περισσότερων δυτικών όπλων και συστημάτων αεράμυνας από τα υφιστάμενα αποθέματα των ευρωπαϊκών κρατών.
Ο δεύτερος είναι η αποδοχή σημαντικού μέρους των ρωσικών απαιτήσεων, κάτι που θα οδηγούσε σε μεγάλες εδαφικές και πολιτικές παραχωρήσεις από την ουκρανική πλευρά.
Ο τρίτος είναι η συνέχιση του πολέμου φθοράς, με έναν ακόμη εξαιρετικά δύσκολο χειμώνα για την Ουκρανία και αυξανόμενο οικονομικό κόστος για την Ευρώπη.
Ο ίδιος θεωρεί πιθανότερο το τρίτο σενάριο, τουλάχιστον εφόσον δεν υπάρξει θεαματική αλλαγή πολιτικής.
Οι έξι όροι του Ιράν προς τις ΗΠΑ
Ακόμη πιο κατηγορηματικός εμφανίστηκε ο Καλεντερίδης στην αποτίμησή του για τη Μέση Ανατολή.
Κεντρικό σημείο αποτέλεσαν οι ιρανικές απαιτήσεις για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε, η Τεχεράνη συνδέει πλέον οποιαδήποτε συμφωνία με ένα πακέτο έξι βασικών απαιτήσεων προς τις ΗΠΑ:
- Σεβασμό στις εθνικές και θρησκευτικές αξίες του Ιράν και τερματισμό απειλών και προσβολών.
- Μόνιμο τερματισμό των επιθέσεων κατά του Ιράν και συμμάχων του σε Λίβανο, Παλαιστίνη, Υεμένη και Ιράκ.
- Άρση του ναυτικού αποκλεισμού και απομάκρυνση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την περιοχή.
- Καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων για τις ζημιές που, κατά την Τεχεράνη, προκλήθηκαν από τις πολεμικές επιχειρήσεις.
- Άρση των κυρώσεων εναντίον του Ιράν.
- Αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Ο Καλεντερίδης υπογράμμισε ότι η Τεχεράνη εμφανίζεται πλέον να απαιτεί την ταυτόχρονη ικανοποίηση των όρων και όχι μια σταδιακή εφαρμογή τους.
Το μεγάλο παιχνίδι για τον έλεγχο του Ορμούζ
Υπάρχει όμως και μία δεύτερη, εξαιρετικά κρίσιμη διάσταση.
Άλλο ζήτημα, τόνισε, είναι η επαναλειτουργία των Στενών και άλλο ποιος θα τα ελέγχει την επόμενη ημέρα.
Σύμφωνα με τις ιρανικές θέσεις που παρουσίασε, η Τεχεράνη επιδιώκει ένα νέο καθεστώς ελέγχου σε συνεργασία με το Ομάν, αποκλείοντας τρίτες δυνάμεις από αποφασιστικό ρόλο.
Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι ακόμη και αραβικά κράτη του Κόλπου αρχίζουν να θεωρούν προτιμότερη την επαναλειτουργία του Ορμούζ υπό ισχυρό ιρανικό έλεγχο από την παράταση του αποκλεισμού της κρίσιμης ενεργειακής αρτηρίας.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τα ιρανικά πλήγματα έχουν ήδη επηρεάσει τη διάταξη των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή, οδηγώντας τις ΗΠΑ να βασίζονται περισσότερο σε εγκαταστάσεις λιγότερο εκτεθειμένες στον Περσικό Κόλπο.
«Ο πατριωτισμός εγγύηση της ανεξαρτησίας»
Κλείνοντας, ο Καλεντερίδης ξεχώρισε δήλωση του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί προς τις νεότερες γενιές.
Το μήνυμα της Τεχεράνης, όπως το μετέφερε, είναι ότι ο πατριωτισμός αποτελεί την εγγύηση ώστε οι επόμενες γενιές να μπορούν να ζήσουν ανεξάρτητες στην πατρίδα τους και να διατηρήσουν την εθνική κυριαρχία και την αυτοδιάθεσή τους.
Για τον Σταύρο Καλεντερίδη, η συγκεκριμένη τοποθέτηση συμπυκνώνει το πολιτικό μήνυμα που επιχειρεί σήμερα να εκπέμψει το Ιράν: ότι η σύγκρουση δεν αφορά μόνο στρατιωτικούς συσχετισμούς, αλλά την κυριαρχία και την ανεξαρτησία ενός κράτους.
Και η συνολική εκτίμησή του για τα δύο μεγάλα μέτωπα είναι ότι η διεθνής κατάσταση εισέρχεται σε νέα φάση: η Ρωσία αυξάνει την πίεση στην Ουκρανία, η Τουρκία επιχειρεί να οικοδομήσει έναν νέο περιφερειακό άξονα και το Ιράν διεκδικεί πλέον από θέση ισχύος ένα διαφορετικό καθεστώς ασφαλείας στον Περσικό Κόλπο.