Συμφωνία – σταθμός για την ελληνική άμυνα: Η Ε.Ε. ενεργοποιεί το SAFE και ανοίγει τον δρόμο για δορυφόρους, αντι-drone συστήματα και νέες τεχνολογίες

Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης

Σε μια εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία για την αμυντική θωράκιση της χώρας και τη συμμετοχή της στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος Άντριους Κουμπίλιους ανακοίνωσε την υπογραφή της συμφωνίας SAFE μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας.

Η ανακοίνωση έγινε μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ, όπου χαρακτήρισε τη συμφωνία «ένα ακόμη σημαντικό ορόσημο για το SAFE και την ευρωπαϊκή ασφάλεια», υπογραμμίζοντας ότι θα συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση των ελληνικών αμυντικών δυνατοτήτων στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου.

«Μόλις υπογράψαμε τη συμφωνία SAFE με την Ελλάδα. Θα βοηθήσει την Ελλάδα να ενισχύσει τις αμυντικές της δυνατότητες στη Μεσόγειο μέσω επενδύσεων στη στρατηγική επιτήρηση, στις ασφαλείς επικοινωνίες και στις τεχνολογίες αντιμετώπισης drones», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Κουμπίλιους.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται να επιβεβαιώσει τον αναβαθμισμένο ρόλο που διεκδικεί η Αθήνα στο νέο ευρωπαϊκό περιβάλλον ασφάλειας, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να αποκτήσει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία και να ενισχύσει τις αμυντικές της δυνατότητες απέναντι στις σύγχρονες απειλές.

Another strong milestone for #SAFE🇪🇺 and European security — we just signed SAFE agreement with Greece.

It will help 🇬🇷 enhance its defence capabilities in the Mediterranean region through investments in strategic surveillance, secure communications & counter-drone technologies. pic.twitter.com/sbx6c2PBYZ

— Andrius Kubilius (@KubiliusA) June 13, 2026

Δορυφόροι SAR: Το πιο ώριμο ελληνικό πρόγραμμα

Η συμφωνία SAFE αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς συνδέεται άμεσα με μια σειρά ελληνικών προγραμμάτων υψηλής τεχνολογίας που έχουν ήδη κατατεθεί προς χρηματοδότηση.

Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το κοινό πρόγραμμα Ελλάδας και Πολωνίας για την ανάπτυξη σμήνους μικροδορυφόρων συνθετικής απεικόνισης SAR (Synthetic Aperture Radar), το οποίο θεωρείται η πιο ώριμη από τις έξι ελληνικές προτάσεις που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο του κανονισμού SAFE.

Το έργο προβλέπει τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και τη λειτουργία στρατιωτικών μικροδορυφόρων με δυνατότητα συνεχούς παρακολούθησης του εδάφους, ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών ή ώρας της ημέρας.

Οι δορυφόροι SAR θα διαθέτουν στρατιωτικών προδιαγραφών δυνατότητες και θα παρέχουν εικόνες εξαιρετικά υψηλής ανάλυσης, φτάνοντας σε διακριτική ικανότητα έως και 25 εκατοστών.

Η σημασία τους είναι τεράστια, καθώς θα μπορούν να προσφέρουν στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις δυνατότητες επιτήρησης που μέχρι σήμερα θεωρούνταν προνόμιο πολύ μεγαλύτερων στρατιωτικών δυνάμεων.

Παράλληλα, τα δεδομένα που θα συλλέγονται θα μπορούν να αξιοποιούνται και από την Πολιτική Προστασία για την αντιμετώπιση πυρκαγιών, πλημμυρών και άλλων φυσικών καταστροφών.

Συνεργασία Ελλάδας – Πολωνίας

Η Αθήνα και η Βαρσοβία εμφανίζονται αποφασισμένες να επενδύσουν στη μεταξύ τους συνεργασία στον τομέα της αμυντικής τεχνολογίας.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι δύο χώρες θα συμμετέχουν ισότιμα στο πρόγραμμα των δορυφόρων SAR, καλύπτοντας από κοινού το κόστος ανάπτυξης και λειτουργίας του.

Το τελευταίο διάστημα έχουν ενταθεί οι επαφές τόσο σε πολιτικό όσο και σε βιομηχανικό επίπεδο, με αντιπροσωπείες πολωνικών εταιρειών να επισκέπτονται την Αθήνα και να συζητούν συνεργασίες με ελληνικές επιχειρήσεις του αμυντικού οικοσυστήματος.

Παράλληλα, οι υφυπουργοί Άμυνας Ελλάδας και Πολωνίας, Θανάσης Δαβάκης και Πάβελ Ζαλέβσκι, έχουν συμφωνήσει στη διεύρυνση της συνεργασίας τους σε ζητήματα αμυντικής καινοτομίας και εξοπλισμών.

Αντι-drone «Κένταυρος» και «Υπερίων»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι ελληνικές προτάσεις για περαιτέρω ανάπτυξη των συστημάτων αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Στο πλαίσιο του SAFE έχουν ενταχθεί τα προγράμματα αναβάθμισης των συστημάτων «Κένταυρος» και «Υπερίων», τα οποία έχουν αναπτυχθεί από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία.

Τα συστήματα αυτά αποτελούν την ελληνική απάντηση στη ραγδαία εξάπλωση των drones στα σύγχρονα πεδία μάχης και εντάσσονται στις ευρωπαϊκές προσπάθειες για την ανάπτυξη αποτελεσματικών τεχνολογιών C-UAS (Counter-Unmanned Aircraft Systems).

Στην πρόταση συμμετέχουν ως εταίροι η Κύπρος και η Βουλγαρία, γεγονός που αναδεικνύει τον περιφερειακό χαρακτήρα του εγχειρήματος.

Επικοινωνιακός δορυφόρος και νέες τεχνολογίες

Παράλληλα προχωρά το κοινό πρόγραμμα Ελλάδας, Κύπρου και Νορβηγίας για την ανάπτυξη επικοινωνιακού δορυφόρου, ενώ στη λίστα SAFE περιλαμβάνονται επίσης προγράμματα για:

• Κρυπτοσυσκευές νέας γενιάς.
• Συστήματα ασφαλών ασύρματων επικοινωνιών.
• Μη επανδρωμένα οχήματα πολλαπλών χρήσεων.
• Νέες επιχειρησιακές δυνατότητες για τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ελλάδα έχει ήδη λάβει προχρηματοδότηση ύψους 118 εκατομμυρίων ευρώ για την ενεργοποίηση του εθνικού σχεδίου, ενώ όλα τα έργα θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030.

Νέο περιβάλλον για την ελληνική άμυνα

Η υπογραφή της συμφωνίας SAFE θεωρείται από κυβερνητικούς και στρατιωτικούς κύκλους ως ένα από τα σημαντικότερα βήματα των τελευταίων ετών για τη συμμετοχή της Ελλάδας στη νέα ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική.

Η στρατηγική επιτήρηση, οι ασφαλείς επικοινωνίες, οι δορυφορικές δυνατότητες και τα αντι-drone συστήματα αποτελούν πλέον κρίσιμους πυλώνες της σύγχρονης άμυνας. Μέσα από το SAFE, η Ελλάδα επιχειρεί να αποκτήσει τεχνολογικά εργαλεία που θα ενισχύσουν την αποτρεπτική της ισχύ και θα της επιτρέψουν να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη νοτιοανατολική πτέρυγα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ανακοίνωση του Άντριους Κουμπίλιους δεν αποτελεί απλώς μια τυπική ευρωπαϊκή συμφωνία. Αποτελεί ένδειξη ότι η Αθήνα βρίσκεται πλέον στον πυρήνα των ευρωπαϊκών σχεδιασμών για την άμυνα και την ασφάλεια της επόμενης δεκαετίας.

Τι είναι το SAFE