Την εκτίμηση ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να εμποδίσει την ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου διατύπωσε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής». Αναλύοντας τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το Great Sea Interconnector, υποστήριξε ότι η Άγκυρα αναγκάστηκε να χαμηλώσει τους τόνους εξαιτίας διεθνών παρεμβάσεων, ενώ άσκησε κριτική στην επικοινωνιακή διαχείριση της υπόθεσης από την ελληνική πλευρά.
«Οι Τούρκοι έκαναν πίσω» – Ο ρόλος ΗΠΑ και Γαλλίας
Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος εκτίμησε ότι η τουρκική πλευρά υποχώρησε από την αρχική επιθετική ρητορική της, καθώς διαπίστωσε ότι η συνέχιση της έντασης θα προκαλούσε αντιδράσεις από ισχυρούς διεθνείς παράγοντες.
Σύμφωνα με τον αντιναύαρχο ε.α., καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισαν οι διπλωματικές παρεμβάσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γαλλία. Επικαλέστηκε, μάλιστα, τις τοποθετήσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για την προστασία ενεργειακών έργων που εξυπηρετούν την ευημερία των λαών.
Όπως υποστήριξε, οι τηλεφωνικές επικοινωνίες και οι παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται μακριά από τη δημοσιότητα αποτελούν μέρος της διπλωματικής πρακτικής και επηρεάζουν άμεσα τις αποφάσεις της Άγκυρας.
Στάθηκε επίσης στη δήλωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος επιχείρησε να παρουσιάσει την κατάσταση ως διευθετημένη, θεωρώντας ότι η συγκεκριμένη τοποθέτηση σηματοδότησε την αποκλιμάκωση.
Η τουρκική NAVTEX και η επίκληση της «συγκατάθεσης»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη NAVTEX που εξέδωσε η Τουρκία, με την οποία υποστήριξε ότι οι τουρκικές αρχές είχαν δώσει τη συγκατάθεσή τους για τις δραστηριότητες του γαλλικού πλοίου.
Ο αντιναύαρχος ε.α. υπογράμμισε ότι πρέπει να εξετάζεται με προσοχή η ακριβής διατύπωση των τουρκικών ανακοινώσεων, καθώς και το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης.
Κατά την ερμηνεία του, η ενημέρωση ενός κράτους για δραστηριότητες στη θάλασσα δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αναγνώριση δικαιοδοσίας ή παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Επικαλέστηκε πέντε περιπτώσεις διεθνούς νομολογίας, από το 2002 έως το 2024, υποστηρίζοντας ότι η διπλωματική ενημέρωση δεν δημιουργεί από μόνη της δικαιώματα υπέρ του κράτους που την παραλαμβάνει.
Παράλληλα, διαχώρισε τη θαλάσσια επιστημονική έρευνα από τις εργασίες πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για δραστηριότητες που υπάγονται σε διαφορετικές νομικές προβλέψεις.
Με βάση αυτή την επιχειρηματολογία, απέρριψε την άποψη ότι η Τουρκία απέκτησε δικαιώματα στην περιοχή εξαιτίας της γαλλικής ενημέρωσης.
Οι αναφορές του σε συγκεκριμένες δικαστικές αποφάσεις αποτελούν μέρος της νομικής επιχειρηματολογίας του, χωρίς να κατονομάζονται στην απομαγνητοφώνηση οι σχετικές υποθέσεις.
Κριτική στην ελληνική επικοινωνιακή διαχείριση
Παρότι εκτίμησε ότι η Τουρκία δεν αποκόμισε νομικό όφελος, ο Γιάννης Εγκολφόπουλος δεν απέφυγε την κριτική προς την ελληνική πλευρά.
Υποστήριξε ότι η διαχείριση της υπόθεσης σε επίπεδο δημόσιας επικοινωνίας δεν ήταν η ενδεδειγμένη, καθώς επέτρεψε στην τουρκική προπαγάνδα να δημιουργήσει εντυπώσεις περί παραχώρησης δικαιωμάτων.
Κατά τον ίδιο, η Αθήνα όφειλε να εξηγήσει με μεγαλύτερη σαφήνεια τη διαφορά ανάμεσα στη διπλωματική ενημέρωση και στην αίτηση άδειας.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η δημοσιοποίηση της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης αποτελεί αρμοδιότητα της Γαλλίας και όχι της Ελλάδας.
Επέμεινε ότι η δημόσια συζήτηση δεν πρέπει να συγχέει την επικοινωνιακή εικόνα με τις πραγματικές νομικές συνέπειες των διπλωματικών ενεργειών.
«Ο Ερντογάν δεν τολμά να συγκρουστεί με τη Γαλλία»
Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη στάση της Άγκυρας με τις ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές συνθήκες.
Υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν έχει την πολυτέλεια να ανοίξει ένα νέο μέτωπο αντιπαράθεσης με τη Γαλλία, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη στιγμή που αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές δυσκολίες.
Αναφέρθηκε στις σχέσεις της Άγκυρας με την Κίνα και τις χώρες του Κόλπου, εκτιμώντας ότι οι οικονομικές πιέσεις περιορίζουν τα περιθώρια κινήσεων της τουρκικής ηγεσίας.
Κατά τον ίδιο, η Τουρκία γνωρίζει ότι μια σοβαρή κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο θα προκαλούσε αντιδράσεις που δεν μπορεί εύκολα να διαχειριστεί.
Η στάση Ερντογάν απέναντι στον Χριστοδουλίδη
Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος σχολίασε και τη συμπεριφορά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέναντι στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, κατά τη διεθνή συνάντηση στην Αττάλεια.
Επέκρινε την αποφυγή της χειραψίας, χαρακτηρίζοντας τη συμπεριφορά του Τούρκου προέδρου μικροπρεπή.
Συνέδεσε το περιστατικό με τη γενικότερη αντίληψή του για τον τρόπο με τον οποίο η τουρκική ηγεσία αντιμετωπίζει τις σχέσεις της με την Ελλάδα και την Κύπρο.
«Το καλώδιο θα ποντιστεί – Δεν θα κάνουν καμία κίνηση»
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε για τη συνέχεια του Great Sea Interconnector.
Εκτίμησε ότι οι εργασίες θα προχωρήσουν και ότι η Τουρκία δεν θα επιχειρήσει να τις εμποδίσει με κάποια ουσιαστική ενέργεια.
Στην ίδια συζήτηση αναφέρθηκε και στον ενεργειακό διάδρομο EastMed, καθώς και σε σχεδιαζόμενες υποδομές μεταφοράς πετρελαίου από το Ιράκ μέσω της Συρίας προς τη Μεσόγειο.
Υποστήριξε ότι τέτοιες ενεργειακές διαδρομές ενδέχεται να περιορίσουν τη γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας ως χώρας διέλευσης ενεργειακών πόρων.
Πρόκειται για εκτιμήσεις του σχετικά με τη μελλοντική ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής και όχι για επιβεβαιωμένα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης των έργων.
«Πρέπει να μιλάμε στη γλώσσα που καταλαβαίνουν»
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Γιάννης Εγκολφόπουλος ζήτησε πιο αποφασιστική στάση από την ελληνική πλευρά απέναντι στην Τουρκία.
Υποστήριξε ότι η υπερβολικά ήπια διπλωματική συμπεριφορά δεν αποδίδει στις σχέσεις με την Άγκυρα και ότι η Ελλάδα πρέπει να επιδεικνύει μεγαλύτερη αποφασιστικότητα.
Το βασικό μήνυμά του ήταν ότι η ελληνική πλευρά δεν πρέπει να φοβάται την υπεράσπιση των δικαιωμάτων της, καθώς, σύμφωνα με την εκτίμησή του, η τουρκική ηγεσία υπολογίζει το κόστος μιας πραγματικής σύγκρουσης.
Η τοποθέτησή του συνοψίστηκε στην επαναλαμβανόμενη θέση ότι η Ελλάδα πρέπει να μιλά στην Τουρκία «στη γλώσσα της», δηλαδή με σαφήνεια και αποφασιστικότητα.