Σαφή προειδοποίηση για την αναβάθμιση της Τουρκίας μέσα στο ΝΑΤΟ και για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει αυτή η εξέλιξη στα ελληνικά συμφέροντα απηύθυνε ο πρέσβης ε.τ. Δημήτρης Καραϊτίδης, κατά την παρέμβασή του στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής».
Ο έμπειρος διπλωμάτης ανέλυσε τη νέα πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή, τη στρατηγική που ακολουθεί ο Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο Ιράν, το παρασκήνιο γύρω από την πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, αλλά και τη στάση που οφείλει να κρατήσει η Αθήνα απέναντι στο casus belli και στη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα».
Όπως τόνισε, η Τουρκία εξακολουθεί να είναι μια επεκτατική και αναθεωρητική δύναμη, η οποία αξιοποιεί κάθε ευνοϊκή συγκυρία, προκειμένου να ενισχύσει τη διεθνή θέση της και να προωθήσει τις διεκδικήσεις της απέναντι στην Ελλάδα.
«Τεράστια δυσπιστία» ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν
Αναφερόμενος στη σύγκρουση των Ηνωμένων Πολιτειών με το Ιράν, ο Δημήτρης Καραϊτίδης υπογράμμισε ότι έχει σημειωθεί σοβαρή οπισθοδρόμηση στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης και επίτευξης κάποιας συμφωνίας.
Κατά την εκτίμησή του, ανάμεσα στις δύο πλευρές επικρατεί «τεράστια δυσπιστία», η οποία καθιστά εξαιρετικά δύσκολη ακόμη και τη στοιχειώδη εφαρμογή οποιασδήποτε συνεννόησης.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με τον Έλληνα διπλωμάτη, φαίνεται να βασίζεται στην τακτική των τιμωρητικών πληγμάτων κάθε φορά που η ιρανική πλευρά δεν αποδέχεται τους αμερικανικούς όρους ή επιχειρεί να ερμηνεύσει διαφορετικά όσα συμφωνούνται στο παρασκήνιο.
Η τακτική αυτή, όμως, δεν έχει οδηγήσει μέχρι στιγμής στο αποτέλεσμα που επιθυμούσε η Ουάσινγκτον. Αντιθέτως, η σύγκρουση έχει εξελιχθεί σε έναν πόλεμο μεγάλης διάρκειας, παρά τις αρχικές εκτιμήσεις ότι οι επιχειρήσεις θα ολοκληρώνονταν μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Τα Στενά του Ορμούζ και η απειλή για την παγκόσμια οικονομία
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Δημήτρης Καραϊτίδης στα Στενά του Ορμούζ, επισημαίνοντας ότι ο έλεγχός τους επηρεάζει με ριζικό και καθοριστικό τρόπο την παγκόσμια οικονομία.
Όπως εξήγησε, η οποιαδήποτε διακοπή ή σοβαρή παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή θα είχε καταλυτικές επιπτώσεις στον ενεργειακό τομέα, στις τιμές των καυσίμων και συνολικά στην οικονομική δραστηριότητα.
Το Ιράν, κατά τον ίδιο, επιχειρεί να αξιοποιήσει τη στρατηγική σημασία των Στενών, διατηρώντας ένα ισχυρό διαπραγματευτικό όπλο απέναντι στις ΗΠΑ και στη Δύση.
Ο Τραμπ, παρά τις αντιφάσεις και τις ανακολουθίες που παρουσιάζει συχνά στην πολιτική του, αντιλαμβάνεται πλήρως τη σημασία του ζητήματος. Παράλληλα, όμως, βρίσκεται αντιμέτωπος και με την αμερικανική κοινή γνώμη, ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών.
«Οι Αμερικανοί παγιδεύτηκαν σε έναν πόλεμο φθοράς»
Ο Δημήτρης Καραϊτίδης επισήμανε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αρχικά καλλιεργήσει την εντύπωση πως η σύγκρουση θα κατέληγε σε έναν γρήγορο θρίαμβο, με αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη, έλεγχο των πυρηνικών εγκαταστάσεων και αφαίρεση του εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει το Ιράν.
Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, τα πράγματα οδηγήθηκαν σε αποτελμάτωση. Το Ιράν εμφανίζεται να αντέχει απέναντι στην κατά πολύ ισχυρότερη αμερικανική πολεμική μηχανή, γεγονός που του προσφέρει σημαντικά πολιτικά και επικοινωνιακά οφέλη.
Ο Τραμπ, σύμφωνα με την ανάλυση του πρέσβη ε.τ., επιδιώκει τώρα, μέσω της ισχύος και των βομβαρδισμών, να εξαναγκάσει την ιρανική ηγεσία σε μια συμφωνία που θα επιτρέψει στην Ουάσινγκτον να ισχυριστεί ότι πέτυχε τους στόχους της.
Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι οι στόχοι αυτοί δεν είχαν αποσαφηνιστεί από την αρχή. Ο Δημήτρης Καραϊτίδης εκτίμησε επίσης ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επηρεαστεί σημαντικά από τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο οποίος εμφανίζεται μέχρι στιγμής ως ο βασικός κερδισμένος της σύγκρουσης.
F-35 στην Τουρκία: «Δεν είναι τόσο εύκολο όσο το παρουσιάζει ο Τραμπ»
Περνώντας στα ελληνοτουρκικά και στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο Δημήτρης Καραϊτίδης σημείωσε ότι οι θερμές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για την Τουρκία δημιούργησαν αρχικά την εντύπωση μιας γρήγορης επιστροφής της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι οι διαδικασίες στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι δεσμευτικές ακόμη και για τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο.
Θα απαιτηθεί, όπως είπε, μεγάλη προσπάθεια από την πλευρά του Τραμπ, χωρίς να θεωρείται βέβαιο το αποτέλεσμα, τουλάχιστον σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.
Ο Δημήτρης Καραϊτίδης χαρακτήρισε ορθή τη συνεργασία του ελληνικού με το ισραηλινό λόμπι στο Κογκρέσο, καθώς η Αθήνα έχει κάθε λόγο να επιδιώκει να μην είναι εύκολη και αποτελεσματική η διαδικασία επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς.
Δεν απέκλεισε, πάντως, ότι κάποια στιγμή η Άγκυρα θα μπορούσε να αποκτήσει τα F-35. Υπογράμμισε όμως ότι ακόμη και σε αυτή την περίπτωση θα απαιτηθεί μεγάλο χρονικό διάστημα.
«Πολυτελές μακιγιάζ» στην εικόνα της Τουρκίας
Περισσότερο και από το ζήτημα των F-35, ο Δημήτρης Καραϊτίδης στάθηκε στο εξαιρετικά θετικό κλίμα που διαμορφώθηκε υπέρ της Τουρκίας κατά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η εικόνα της Τουρκίας δέχθηκε ένα «μακιγιάζ πολυτελείας», προκειμένου να παρουσιαστεί ως μια μεγάλη και απαραίτητη δύναμη για το ΝΑΤΟ και συνολικά για τη Δύση.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εκμεταλλεύτηκε πλήρως τον ρόλο του οικοδεσπότη, στρέφοντας τα διεθνή βλέμματα επάνω του. Παράλληλα, οι επισκέψεις Ευρωπαίων αξιωματούχων, η παρουσία της ευρωπαϊκής ηγεσίας και οι επαινετικές αναφορές για τον τουρκικό στρατό και τη γεωπολιτική σημασία της Άγκυρας δεν ήταν, σύμφωνα με τον Δημήτρη Καραϊτίδη, καθόλου τυχαίες.
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε και για τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, τον οποίο χαρακτήρισε «προκλητικά πλέον φιλότουρκο».
«Η Τουρκία είναι επεκτατική και αναθεωρητική δύναμη»
Ο πρέσβης ε.τ. κάλεσε την Ελλάδα να αναλύσει με ψυχραιμία αλλά χωρίς εφησυχασμό τη διεθνή αναβάθμιση της Τουρκίας.
«Δεν έχουμε λόγο να πανικοβαλλόμαστε, αλλά δεν έχουμε κανέναν λόγο να εφησυχάζουμε», ήταν το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του.
Η Τουρκία, όπως τόνισε, δεν παύει να είναι μια επεκτατική και αναθεωρητική δύναμη, η οποία εκμεταλλεύεται κάθε ευκαιρία και κάθε θετική κίνηση της διεθνούς κοινότητας, προκειμένου να αναδειχθεί σε μεγάλη περιφερειακή δύναμη.
Στους επιμέρους στόχους της, πρόσθεσε, περιλαμβάνονται ξεκάθαρα και οι γνωστές διεκδικήσεις σε βάρος της Ελλάδας.
Casus belli: «Οι ισχυρισμοί Ερντογάν αγγίζουν τα όρια της ανοησίας»
Αναφερόμενος στο casus belli, ο Δημήτρης Καραϊτίδης χαρακτήρισε θετική την απόφαση του Έλληνα πρωθυπουργού να θέσει δημοσίως το ζήτημα επί τουρκικού εδάφους.
Αντιθέτως, απέρριψε κατηγορηματικά την προσπάθεια του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να υποβαθμίσει την τουρκική απειλή πολέμου, υποστηρίζοντας ότι οι Τούρκοι πολίτες δεν γνωρίζουν τι σημαίνει ο όρος.
«Τα επιχειρήματα του Τούρκου προέδρου αγγίζουν τα όρια της ανοησίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το κρίσιμο, όπως εξήγησε, δεν είναι τι γνωρίζουν οι Τούρκοι πολίτες, αλλά ποιες είναι οι σκέψεις και οι προθέσεις της τουρκικής ηγεσίας. Άλλωστε, στα μεγάλα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, η τουρκική κοινωνία κατά κανόνα ευθυγραμμίζεται με τις επιλογές της ηγεσίας.
Για τον λόγο αυτό, το casus belli πρέπει να τίθεται διαρκώς από την ελληνική διπλωματία, να καταγγέλλεται και να αποδοκιμάζεται σε όλα τα διεθνή φόρα.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» και ο πραγματικός στόχος της Άγκυρας
Ο Δημήτρης Καραϊτίδης σημείωσε ακόμη ότι η ελληνική πλευρά θα έπρεπε να αναδεικνύει περισσότερο και τον σχεδιαζόμενο τουρκικό νόμο για τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Όπως είπε, πρόκειται για ένα ακόμη δείγμα της κακόπιστης και επεκτατικής στάσης της Άγκυρας απέναντι στην Ελλάδα, καθώς αποσκοπεί στην αυθαίρετη επέκταση των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο.
Η ανάδειξη του θέματος θα αποτελούσε μια χρήσιμη υπενθύμιση προς τους φιλότουρκους δυτικούς ηγέτες για τα προβλήματα που προκαλεί η Τουρκία στην περιοχή, την ίδια ώρα που επιχειρεί να παρουσιάζεται ως μια λογική, υπεύθυνη και σταθεροποιητική δύναμη.
Η πραγματικότητα, σύμφωνα με τον Έλληνα διπλωμάτη, είναι διαφορετική: η τουρκική πολιτική διατηρεί έναν εξαιρετικά έντονο εθνικιστικό χαρακτήρα και ο κύριος στόχος της παραμένει η Ελλάδα.