Σκληρή κριτική στην ελληνική εξωτερική πολιτική άσκησε ο πρέσβης ε.τ. Γεώργιος Αϋφαντής, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής» για τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα, την εφαρμογή του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» και τη στάση που τηρεί η Αθήνα απέναντι στις διαρκώς διευρυνόμενες διεκδικήσεις της Άγκυρας.
Ο έμπειρος διπλωμάτης χαρακτήρισε «αξιοθρήνητη από επαγγελματικής απόψεως» την απάντηση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, υποστηρίζοντας ότι η διατύπωσή της δεν προασπίζει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά αφήνει επικίνδυνα περιθώρια στην Τουρκία να εμφανίζεται ως αρμόδια σε θαλάσσιες περιοχές που, σύμφωνα με τον ίδιο, ανήκουν στην ελληνική Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.
«Η Γαλάζια Πατρίδα εφαρμόζεται επί του πεδίου»
Ο Γεώργιος Αϋφαντής απέρριψε την εκτίμηση ότι η ανακοίνωση των τουρκικών θαλάσσιων πάρκων συνδέεται άμεσα με νέες αμυντικές συμφωνίες και περιφερειακές συμμαχίες της Άγκυρας.
Όπως τόνισε, η συγκεκριμένη τουρκική ενέργεια εντάσσεται στον σταθερό στρατηγικό σχεδιασμό της «Γαλάζιας Πατρίδας».
«Δεν είναι ένα θεωρητικό δόγμα. Είναι κάτι που εφαρμόζεται επί του πεδίου», ανέφερε χαρακτηριστικά, προβλέποντας ότι η Τουρκία θα παρουσιάσει και άλλα σχέδια θαλάσσιων πάρκων σε περιοχές τις οποίες η ελληνική πλευρά θεωρεί τμήμα της δικής της ΑΟΖ.
Το ζήτημα, όπως εξήγησε, δεν είναι απλώς ότι τα τουρκικά πάρκα εκτείνονται πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα. Ένα παράκτιο κράτος μπορεί να ασκεί συγκεκριμένες αρμοδιότητες και πέρα από τα χωρικά του ύδατα, εντός της ΑΟΖ του. Η παρανομία, κατά την εκτίμησή του, βρίσκεται στο γεγονός ότι η Τουρκία επιχειρεί να ασκήσει τέτοιες αρμοδιότητες σε θαλάσσιες ζώνες που δεν της ανήκουν.
«Οι Τούρκοι δεν παρανομούν επειδή εξέρχονται των χωρικών τους υδάτων. Παρανομούν επειδή χωροθετούν πάνω στη δική μας Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη», υπογράμμισε.
Η βαριά κριτική στο υπουργείο Εξωτερικών
Ο πρέσβης ε.τ. στάθηκε ιδιαίτερα στη διατύπωση της ανακοίνωσης του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών. Όπως υποστήριξε, όταν η Αθήνα περιορίζει το επιχείρημά της στο ότι η Τουρκία δεν μπορεί να δημιουργεί πάρκα πέρα από τα χωρικά της ύδατα, ουσιαστικά αποφεύγει να δηλώσει ότι οι συγκεκριμένες περιοχές βρίσκονται εντός της ελληνικής ΑΟΖ.
Κατά τον Γεώργιο Αϋφαντή, με αυτόν τον τρόπο η Ελλάδα δίνει προς τρίτες χώρες, ξένες κυβερνήσεις και διπλωματικές αποστολές την εντύπωση ότι δεν προτίθεται να ασκήσει τις αρμοδιότητές της πέρα από τα ελληνικά χωρικά ύδατα.
«Δηλώνουμε εμμέσως πλην σαφέστατα ότι δεν πρόκειται να τις ασκήσουμε και γι’ αυτό τις ασκούν οι Τούρκοι», ανέφερε.
Η ορθή απάντηση της Αθήνας, όπως είπε, θα έπρεπε να είναι ξεκάθαρη: κανένα τρίτο κράτος δεν δικαιούται να ρυθμίζει δραστηριότητες μέσα στην ελληνική ΑΟΖ.
Οι συγκεκριμένες αρμοδιότητες αφορούν, μεταξύ άλλων, την αλιεία, τις ιχθυοκαλλιέργειες, την εγκατάσταση θαλάσσιων ανεμογεννητριών, τις καταδύσεις και την τουριστική εκμετάλλευση. Πρόκειται για δικαιώματα που ασκεί το παράκτιο κράτος στην ΑΟΖ του και όχι μόνο μέσα στα χωρικά του ύδατα, τα οποία από νομική άποψη αποτελούν τμήμα της εθνικής επικράτειας.
Ο Γεώργιος Αϋφαντής υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά εμφανίζεται να αποφεύγει την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, με την ελπίδα ότι και η Τουρκία θα περιορίσει τις απαιτήσεις της. Χαρακτήρισε αυτή την τακτική «λογική του Καραγκιόζη», σημειώνοντας ότι οδηγεί στο ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα.
«Ποια Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη; Την κηρύσσουμε αδέσποτη και αυτό είναι βούτυρο στο ψωμί των Τούρκων», είπε.
Κίναρος και Λέβηθα: «Το κάναμε γαργάρα»
Ο πρέσβης αναφέρθηκε και στην προηγούμενη τουρκική αντίδραση για την Κίναρο και τα Λέβηθα, μετά την παρουσίαση των ελληνικών θαλάσσιων πάρκων.
Υπενθύμισε ότι η Άγκυρα είχε φτάσει στο σημείο να αμφισβητήσει δημοσίως την ελληνική κυριαρχία επί των δύο νησιών, χωρίς, κατά την άποψή του, να λάβει την απάντηση που επέβαλλε η σοβαρότητα της πρόκλησης.
«Εμείς το κάναμε, κατά το κοινώς λεγόμενο στον ελληνικό στρατό, γαργάρα. Δεν είπαμε τίποτε», ανέφερε.
Κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία δεν προχωρά τυχαία στην εφαρμογή της «Γαλάζιας Πατρίδας». Έπειτα από πολυετή μελέτη της ελληνικής συμπεριφοράς, έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι κυβερνήσεις της Αθήνας δεν πρόκειται να αντιδράσουν ουσιαστικά.
«Εάν η Ελλάδα είχε αντιδράσει όταν έπρεπε, η Τουρκία δεν θα είχε προχωρήσει σε αυτές τις υπέρμετρες διεκδικήσεις, που όλες μαζί συγκροτούν το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας», επισήμανε.
«Η εθνική κυριαρχία προστατεύεται και με κλιμακώσεις»
Απαντώντας στο επιχείρημα ότι μια δυναμικότερη ελληνική αντίδραση θα μπορούσε να οδηγήσει σε επικίνδυνη κλιμάκωση, ο Γεώργιος Αϋφαντής ήταν κατηγορηματικός:
«Η εθνική κυριαρχία προστατεύεται και με κλιμακώσεις, οι οποίες δεν είναι αχρείαστες. Αχρείαστο είναι αυτό που μας συμβαίνει τώρα: η Τουρκία να νομοθετεί πάνω στη δική μας Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη σαν να ήταν δική της».
Προχώρησε μάλιστα σε μία ιδιαίτερα βαριά καταγγελία, υποστηρίζοντας ότι «διά παραλείψεως, συνειδητής και υπολογισμένης, εκχωρούνται κυριαρχικά δικαιώματα». Έκανε επίσης αναφορά στην επιρροή οικονομικών συμφερόντων που συνδέονται με την Τουρκία, χωρίς, ωστόσο, να παρουσιάσει στη συγκεκριμένη τηλεοπτική παρέμβαση πρόσθετα στοιχεία για τον ισχυρισμό του.
Νετανιάχου, Κούσνερ και αφοπλισμός της Χαμάς
Στο δεύτερο μέρος της συζήτησης, ο πρέσβης ε.τ. αναφέρθηκε στις διαβουλεύσεις για τον αφοπλισμό της Χαμάς και στις πιέσεις του Τζάρεντ Κούσνερ προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός διαθέτει αυτή τη στιγμή μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ. Οι επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες και η ανάγκη των Ρεπουμπλικανών να διατηρήσουν τον έλεγχο τουλάχιστον ενός από τα δύο νομοθετικά σώματα περιορίζουν, όπως είπε, τα περιθώρια άσκησης αποφασιστικών πιέσεων προς το Ισραήλ.
«Κούσνερ–Νετανιάχου, σημειώσατε δύο. Ο Νετανιάχου είναι ο πιο δυνατός», δήλωσε.
Ο Γεώργιος Αϋφαντής υποστήριξε ότι υπάρχουν τεχνικές λύσεις για τον αφοπλισμό της Χαμάς, μεταξύ των οποίων η απομάκρυνση των ενόπλων από τη Γάζα μέσω της Αιγύπτου και η μεταφορά τους σε χώρα που θα δεχόταν να τους φιλοξενήσει.
Εκτίμησε, ωστόσο, ότι το Ισραήλ δεν επιθυμεί να αποσύρει τα στρατεύματά του πριν από τις ισραηλινές εκλογές. Για τον λόγο αυτό δεν αναμένει «θεαματική πρόοδο» το επόμενο διάστημα.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι στη Δυτική Όχθη αναμένεται ένταση των επιθέσεων εναντίον των Παλαιστινίων, κάνοντας λόγο για «πογκρόμ» και καταγγέλλοντας τη στάση του ισραηλινού στρατού απέναντι στις ενέργειες των εποίκων.
Το τελικό ερώτημα, όπως το έθεσε, αφορά την ίδια την ισραηλινή κοινωνία: εάν στις εκλογές θα επιβραβεύσει αυτή την πολιτική ή εάν θα ενισχύσει τις πολιτικές δυνάμεις που αντιτίθενται στην επέκταση των εποικισμών και στην όξυνση της βίας στη Δυτική Όχθη.
Η παρέμβαση του Γεωργίου Αϋφαντή ανέδειξε έναν κοινό παρονομαστή σε Αιγαίο και Δυτική Ασία: τα τετελεσμένα δεν δημιουργούνται μόνο από εκείνους που τα επιβάλλουν, αλλά και από εκείνους που, για να αποφύγουν το πολιτικό κόστος και την ένταση, επιλέγουν να μην τα εμποδίσουν εγκαίρως.