breaking newsΕλλάδα

Η μεγάλη ανατροπή των συσχετισμών

Στις μεταβολές των διεθνών συσχετισμών ισχύος επικεντρώνεται ο Σταύρος Καλεντερίδης στη ζωντανή διαδικτυακή εκπομπή του την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026, εξετάζοντας τις επιδιώξεις των τριών μεγάλων δυνάμεων, τα διαπραγματευτικά τους εργαλεία και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή ήπειρος.

Ο πολιτικός επιστήμονας και διεθνολόγος χαρακτηρίζει την τριμερή συνάντηση στην Κίνα σημαντική διπλωματική επιτυχία του Βλαντίμιρ Πούτιν, θεωρώντας ότι επιβεβαιώνει την αποτυχία της δυτικής πολιτικής απομόνωσης της Ρωσίας.

Γιατί δεν πρόκειται για μια νέα Γιάλτα

Ο Σταύρος Καλεντερίδης επιχειρεί μια ιστορική σύγκριση με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945, στην οποία συμμετείχαν ο Ιωσήφ Στάλιν, ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ.

Παρά τους συμβολισμούς, υπογραμμίζει ότι οι σημερινοί συσχετισμοί είναι θεμελιωδώς διαφορετικοί. Τότε οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούσαν ανερχόμενη υπερδύναμη, ενώ η Βρετανική Αυτοκρατορία όδευε προς την παρακμή της και την υπαγωγή της στην αμερικανική στρατηγική.

Σήμερα, κατά την εκτίμησή του, υπάρχουν δύο ισχυροί ανατολικοί πόλοι, η Κίνα και η Ρωσία, απέναντι σε μια δυτική υπερδύναμη που παρουσιάζει σημάδια υποχώρησης.

Ο ίδιος κατατάσσει τον Σι Τζινπίνγκ στην ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση, επισημαίνοντας ότι τόσο ο Πούτιν όσο και ο Τραμπ αντιμετωπίζουν ανοικτά πολεμικά μέτωπα.

Ιδιαίτερα ανησυχητική θεωρεί την απουσία της Ευρώπης από τη συγκεκριμένη εξίσωση, θέτοντας τον προβληματισμό κατά πόσο οι ευρωπαϊκές χώρες κινδυνεύουν να καταστούν αντικείμενο των διαπραγματεύσεων αντί να συμμετέχουν ενεργά σε αυτές.

Η διπλωματική νίκη του Πούτιν και οι συμβολισμοί του Σι

Σύμφωνα με τον αναλυτή, η ίδια η πραγματοποίηση της τριμερούς συνάντησης συνιστά πολιτική αναβάθμιση του Ρώσου προέδρου.

Παράλληλα, ο Σι Τζινπίνγκ εμφανίζεται ως οικοδεσπότης και διαμεσολαβητής, αναδεικνύοντας την Κίνα σε κεντρικό παράγοντα της διεθνούς διπλωματίας.

Ο Καλεντερίδης στέκεται ιδιαίτερα στους συμβολισμούς της κινεζικής υποδοχής του Ντόναλντ Τραμπ, στην προσωπική παρουσία του Κινέζου προέδρου και στη διάταξη των ηγετών στις επίσημες φωτογραφίες.

Ερμηνεύει αυτές τις κινήσεις ως μέρος μιας μελετημένης διαπραγματευτικής τακτικής του Πεκίνου, με στόχο την εξασφάλιση αμερικανικών υποχωρήσεων σε ζητήματα στρατηγικού ενδιαφέροντος, όπως η Ταϊβάν, οι εμπορικές σχέσεις και η πρόσβαση στην προηγμένη τεχνολογία.

Για τον Τραμπ, αντιθέτως, εκτιμά ότι η διεθνής διπλωματική δραστηριότητα λειτουργεί και ως μέσο αντιστάθμισης της πολιτικής φθοράς που έχει υποστεί στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.

Τα ισχυρά διαπραγματευτικά χαρτιά της Κίνας

Στο οικονομικό πεδίο, ο Σταύρος Καλεντερίδης αναδεικνύει τη σημασία των σπάνιων γαιών και των κρίσιμων πρώτων υλών, τις οποίες το Πεκίνο μπορεί να χρησιμοποιήσει ως μοχλό πίεσης απέναντι στην Ουάσιγκτον.

Αναφέρεται στην εμπορική αντιπαράθεση των δύο χωρών, στις εκκρεμότητες των συμφωνιών για τους δασμούς και στις κινεζικές αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στον ανταγωνισμό για τους προηγμένους ημιαγωγούς, την τεχνητή νοημοσύνη και τους περιορισμούς στις εξαγωγές αμερικανικής τεχνολογίας προς την Κίνα.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάζει και τις καταγγελίες που αφορούν τη Nvidia, τον διευθύνοντα σύμβουλό της Τζένσεν Χουάνγκ και τις πιέσεις για χαλάρωση των εξαγωγικών περιορισμών.

Αναφέρεται επίσης στη στρατηγική σημασία της τετραμερούς συνεργασίας QUAD μεταξύ ΗΠΑ, Ινδίας, Ιαπωνίας και Αυστραλίας, επισημαίνοντας ότι η αμερικανική στρατηγική στον Ινδοειρηνικό παρουσιάζει συνέχεια ανεξαρτήτως της πολιτικής ηγεσίας στην Ουάσιγκτον.

Για την Ινδία εκτιμά ότι επιχειρεί να διατηρήσει τον εξισορροπητικό της ρόλο, συμμετέχοντας ταυτόχρονα στους BRICS και σε σχήματα συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο εφιάλτης μιας νέας πυρηνικής κούρσας

Εκτενές μέρος της ανάλυσης αφιερώνεται στον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών και στην εκπνοή της συμφωνίας New START μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας.

Ο Καλεντερίδης ασκεί κριτική στην επιλογή της Ουάσιγκτον να επιδιώξει μια νέα συμφωνία που θα περιλαμβάνει και την Κίνα, χωρίς να έχει προηγουμένως διασφαλιστεί η συνέχιση του υφιστάμενου καθεστώτος περιορισμού των στρατηγικών πυρηνικών όπλων.

Εξηγεί ότι το Πεκίνο δεν επιθυμεί να δεσμευτεί από περιορισμούς όσο το πυρηνικό του οπλοστάσιο υπολείπεται αριθμητικά του αμερικανικού και του ρωσικού.

Αναλύει ακόμη το κινεζικό δόγμα της μη πρώτης χρήσης πυρηνικών όπλων, την επιδίωξη στρατηγικής αυτονομίας και την έλλειψη εμπιστοσύνης απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες λόγω της αποχώρησής τους από προηγούμενες διεθνείς συμφωνίες.

Σοβαρούς προβληματισμούς εκφράζει και για την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στα συστήματα που σχετίζονται με τα πυρηνικά όπλα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διατήρησης του ανθρώπινου ελέγχου.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει και τις πληροφορίες για την ανάπτυξη της νέας αμερικανικής πυρηνικής βόμβας B94.

Ιράν: Το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης

Ο αναλυτής εξετάζει και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τις πληροφορίες περί πιθανής ιρανικής απειλής στο αμερικανικό έδαφος και την αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Στέκεται ιδιαίτερα στην ενίσχυση της αμερικανικής ναυτικής παρουσίας στην περιοχή, θεωρώντας κρίσιμο το κατά πόσο η άφιξη τρίτου αεροπλανοφόρου αποτελεί αντικατάσταση υφιστάμενης δύναμης ή προετοιμασία για περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση.

Σχολιάζει επίσης τις αναφορές για αμερικανικά και ιρανικά πλήγματα, την πιθανότητα επέκτασης του αποκλεισμού του Ιράν και τον κίνδυνο διεύρυνσης της σύγκρουσης.

Στο στόχαστρο του Κογκρέσου η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ

Ο Σταύρος Καλεντερίδης αναφέρεται στις καταγγελίες που διατυπώνονται στις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με τη δραστηριότητα της Αμερικανίδας πρέσβειρας στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.

Επικαλείται επιστολή που θέτει ζητήματα πιθανής κατάχρησης εξουσίας, αποδοχής δώρων και παράκαμψης διαδικασιών πρόληψης της διαφθοράς.

Εκφράζει την εκτίμηση ότι η διερεύνηση της υπόθεσης θα μπορούσε να αναδείξει και πτυχές των σχέσεων της αμερικανικής πρεσβείας με παράγοντες της ελληνικής πολιτικής και οικονομικής ζωής.

Πρόκειται, πάντως, για καταγγελίες και όχι για διαπιστωμένες παραβάσεις.

Το παράδειγμα της Σερβίας και η πρωτοβουλία για πραγματική δημοκρατία

Στην εσωτερική πολιτική επικαιρότητα, ο Καλεντερίδης αναδεικνύει το παράδειγμα του φοιτητικού κινήματος της Σερβίας, δίνοντας έμφαση στην αξιοκρατία, τη διαφάνεια, την ηθική ακεραιότητα και τη συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων.

Αναφέρεται στις διεργασίες για την ανάδειξη προέδρου του σερβικού κοινοβουλίου και στην πρωτοβουλία φοιτητών να ζητήσουν τη δημοσιοποίηση των επαγγελματικών προσόντων των εργαζομένων στην κρατική τηλεόραση.

Μάλιστα, γνωστοποιεί ότι βρίσκεται υπό ανάπτυξη αντίστοιχη μη κερδοσκοπική πρωτοβουλία στην Ελλάδα, μέσω ψηφιακής εφαρμογής που θα διευκολύνει τη διεξαγωγή γενικών συνελεύσεων και την ενεργό συμμετοχή των πολιτών.

Απευθύνει, δε, κάλεσμα σε προγραμματιστές με εμπειρία στο λειτουργικό σύστημα iOS, προκειμένου να συμβάλουν στη διάθεση και τη συντήρηση της εφαρμογής.

Γιατί δεν επιβάλλονται κυρώσεις στην Τουρκία και τη Λιβύη;

Ο Σταύρος Καλεντερίδης ολοκληρώνει την ανάλυσή του ασκώντας κριτική στην πολιτική κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Ρωσίας.

Σχολιάζοντας τις δηλώσεις Σι και Πούτιν, υποστηρίζει ότι οι κυρώσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως κίνητρο για την ανάπτυξη της οικονομικής αυτάρκειας των κρατών που τις υφίστανται, προκαλώντας παράλληλα επιπτώσεις στις οικονομίες εκείνων που τις επιβάλλουν.

Θέτει, ωστόσο, και ένα ζήτημα ελληνικού ενδιαφέροντος: κατά πόσο η Αθήνα θα μπορούσε να αξιοποιήσει τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς κυρώσεων προκειμένου να ασκηθεί πίεση στην Τουρκία και τη Λιβύη για τις ενέργειές τους εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Back to top button