Σε σαφή προειδοποίηση ότι τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου εφαρμογής της «Γαλάζιας Πατρίδας» προχώρησε ο αντιναύαρχος ε.α. Βασίλειος Μαρτζούκος, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής».
Ο έμπειρος αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού εκτίμησε ότι η ελληνοτουρκική αντιπαράθεση οδηγείται προς νέα κλιμάκωση, εκτός εάν η ελληνική πλευρά επιλέξει να μην αντιδράσει στις τουρκικές ενέργειες. Όπως τόνισε, η Άγκυρα δεν περιορίζεται πλέον στη διατύπωση διεκδικήσεων, αλλά επιχειρεί να ασκήσει στην πράξη κυριαρχικά δικαιώματα σε θαλάσσιες περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας.
«Σε ό,τι αφορά τα θαλάσσια πάρκα, οδεύουμε προς κλιμάκωση. Εγώ αυτό βλέπω. Εκτός εάν σφυρίξουμε αδιάφορα. Αν θέλουμε να προασπίσουμε πραγματικά τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, οδεύουμε προς κλιμάκωση», υπογράμμισε.
Η ίδια πρακτική με την Κίνα
Ο Βασίλειος Μαρτζούκος συνέκρινε την τουρκική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο με την πρακτική που ακολουθεί η Κίνα στις θάλασσες της Ανατολικής Ασίας.
Όπως εξήγησε, το Πεκίνο χαράσσει γραμμές που φθάνουν κοντά στις ακτές άλλων κρατών και, επικαλούμενο ιστορικούς λόγους, υποστηρίζει ότι ολόκληρη η θαλάσσια περιοχή τού ανήκει. «Αυτό λέει και ο Ερντογάν εδώ», παρατήρησε, κάνοντας λόγο για κοινή πρακτική, κοινό σκεπτικό και παρόμοιες μεθοδεύσεις.
Κατά την εκτίμησή του, τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα δεν αποτελούν μία αποσπασματική περιβαλλοντική κίνηση, αλλά εντάσσονται στο ευρύτερο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο πλέον θεσμοθετείται, διδάσκεται και εφαρμόζεται από την Τουρκία.
Ανάμεσα σε Σαμοθράκη και Λήμνο – «Κύκλωση» του Καστελλορίζου
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη γεωγραφική θέση των περιοχών που επέλεξε η Άγκυρα. Όπως ανέφερε, το ένα τουρκικό θαλάσσιο πάρκο παρεμβάλλεται ανάμεσα στη Σαμοθράκη και τη Λήμνο, ενώ το δεύτερο περικλείει το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου και επεκτείνεται σε μία τεράστια περιοχή ανατολικά της Ρόδου και νοτιότερα του Καστελλορίζου.
Η επιλογή αυτή, σύμφωνα με τον αντιναύαρχο, μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί. Η δημιουργία ενός θαλάσσιου πάρκου προϋποθέτει άσκηση δικαιοδοσίας. Επομένως, η Τουρκία επιχειρεί να εμφανιστεί ως η αρμόδια δύναμη που ρυθμίζει τις δραστηριότητες μέσα σε περιοχές οι οποίες, βάσει του Δικαίου της Θάλασσας, εμπίπτουν στην ελληνική δικαιοδοσία.
Ο κ. Μαρτζούκος επισήμανε ότι η Ελλάδα περιόρισε τα δικά της θαλάσσια πάρκα εντός των χωρικών της υδάτων, προκειμένου να μη δεχθεί κατηγορίες ότι επιχειρεί να ασκήσει δικαιοδοσία σε διεθνή ύδατα. Αντιθέτως, όπως σημείωσε, η Τουρκία τοποθέτησε τα πάρκα της έξω από τα τουρκικά χωρικά ύδατα.
Τι θα συμβεί στο πεδίο
Ο αντιναύαρχος προειδοποίησε ότι η εφαρμογή των τουρκικών αποφάσεων μπορεί να οδηγήσει σε καθημερινές προκλήσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μεταξύ άλλων, προέβλεψε:
- παρεμποδίσεις ελληνικών αλιευτικών,
- ανεξέλεγκτη δράση τουρκικών αλιευτικών,
- τουρκικές επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης,
- πτήσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών,
- απόπειρες επιβολής τουρκικών κανονισμών σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας.
«Ενεργοποίηση θαλάσσιων πάρκων ή εφαρμογή νομοσχεδίου της “Γαλάζιας Πατρίδας” σημαίνει καθημερινές και πολυποίκιλες προκλήσεις. Για όλα αυτά πρέπει να έχουμε απαντήσεις», σημείωσε.
Κατά τον ίδιο, ενώ ο Ελληνισμός δεσπόζει γεωγραφικά στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω της ελληνικής χερσονήσου, της Κρήτης και της Κύπρου, η Ελλάδα δεν κατόρθωσε να μετατρέψει αυτό το γεωγραφικό πλεονέκτημα σε γεωπολιτική ισχύ.
Αντιθέτως, έκανε λόγο για «σταδιακή σαλαμοποίηση» και διαρκείς ελληνικές υποχωρήσεις, οι οποίες κινδυνεύουν να ακυρώσουν το στρατηγικό πλεονέκτημα που προσφέρει η γεωγραφία.
GSI: «Σιωπηρά αποδεχθήκαμε το τουρκολιβυκό μνημόνιο»
Αιχμηρός εμφανίστηκε και για τις καθυστερήσεις στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, Great Sea Interconnector, καθώς και για την είσοδο της γαλλικής Meridiam στο έργο.
Ο Βασίλειος Μαρτζούκος υποστήριξε ότι η αδυναμία προώθησης του έργου επί δυόμισι χρόνια εξέπεμψε ένα ιδιαιτέρως αρνητικό μήνυμα. Κατά την εκτίμησή του, η Ελλάδα με αυτόν τον τρόπο παραμέρισε στην πράξη τη συμφωνία οριοθέτησης με την Αίγυπτο και «σιωπηρά αποδέχθηκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο».
Εξέφρασε την ελπίδα ότι η συμμετοχή της Meridiam θα συνοδευθεί από ισχυρή γαλλική παρουσία, η οποία θα επιτρέψει την υλοποίηση του έργου χωρίς επαναχωρήσεις.
«Ελπίζω να μη δω κάποια Meridiam να παρεμβάλλεται, ζητώντας άδεια από την Τουρκία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κάμερες στα ελληνικά αλιευτικά και συλλήψεις
Ο αντιναύαρχος παρουσίασε μία σειρά συγκεκριμένων ενεργειών που, κατά τη γνώμη του, οφείλει να αναλάβει η Ελλάδα. Πρότεινε τη συστηματική αποδόμηση της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής σε όλα τα διεθνή φόρα, με καθημερινή παρουσίαση στοιχείων και αποδείξεων.
Παράλληλα, ζήτησε:
- να προχωρήσουν χωρίς υπαναχωρήσεις όλα τα εθνικά προγράμματα,
- να αναπτυχθούν οπλικά συστήματα στα νησιά με αμιγώς επιχειρησιακά κριτήρια,
- να εξοπλιστούν τα ελληνικά αλιευτικά με κάμερες,
- να καταγράφεται και να αρχειοθετείται κάθε τουρκική παραβίαση,
- να γίνονται συλλήψεις όταν Τούρκοι αλιείς παρανομούν μέσα στα ελληνικά χωρικά ύδατα.
«Κάποτε πρέπει να γίνουν και συλλήψεις», τόνισε, αναφερόμενος στη δράση τουρκικών αλιευτικών ακόμη και δυτικά της Πελοποννήσου ή κοντά στην Τζια.
Όπως εξήγησε, όταν ένα κράτος αδυνατεί να εφαρμόσει τους νόμους του και να προστατεύσει τα χωρικά του ύδατα, εκπέμπει εικόνα αδυναμίας και υπονομεύει την ίδια την αποτροπή του.
Ευθείες γραμμές βάσης, ΑΟΖ και 12 ναυτικά μίλια
Ο κ. Μαρτζούκος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα πρέπει να αποκτήσει μία σταθερή, αυτόνομη και μακροπρόθεσμη εθνική στρατηγική, η οποία δεν θα μεταβάλλεται ανάλογα με τις κινήσεις της Τουρκίας.
Στο νομικό και διπλωματικό πεδίο πρότεινε να προχωρήσει η χώρα σε ενέργειες όπως:
- η θέσπιση συνορεύουσας ζώνης,
- η χάραξη ευθειών γραμμών βάσης,
- η ανακήρυξη ΑΟΖ,
- η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, όπου κριθεί κατάλληλο.
Υπενθύμισε μάλιστα ότι η Τουρκία έχει θεσπίσει ευθείες γραμμές βάσης στο Αιγαίο από το 1964, ενώ η Ελλάδα εξακολουθεί να μην έχει αξιοποιήσει το ίδιο δικαίωμα.
Αναφέρθηκε επίσης στην Κύπρο, διερωτώμενος γιατί, απέναντι σε περίπου 40.000 Τούρκους στρατιώτες κατοχής, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν έχει αναπτύξει ισχυρότερη Εθνική Φρουρά και ένα ολοκληρωμένο σώμα στρατού. Οι συμμαχίες με το Ισραήλ, τη Γαλλία και τις ΗΠΑ είναι απαραίτητες, τόνισε, αλλά Ελλάδα και Κύπρος δεν μπορούν να εξαρτώνται αποκλειστικά από τις προθέσεις τρίτων.
Οι πέντε όροι της πραγματικής αποτροπής
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Βασίλειος Μαρτζούκος περιέγραψε τα πέντε στοιχεία πάνω στα οποία οικοδομείται μία αξιόπιστη αποτρεπτική στρατηγική:
- Καθαρές πολιτικές κόκκινες γραμμές.
- Πολιτική βούληση για χρησιμοποίηση της στρατιωτικής ισχύος, εάν και όταν απαιτηθεί.
- Ύπαρξη της αναγκαίας στρατιωτικής δύναμης.
- Πολίτες έτοιμοι να αναλάβουν κόστος και θυσίες.
- Αποτρεπτική φήμη, χτισμένη με συνέπεια μέσα στον χρόνο.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα έφερε το Ισραήλ, επισημαίνοντας ότι όλοι γνωρίζουν πως, εάν δεχθεί επίθεση, θα απαντήσει πολλαπλάσια.
Το μήνυμα της παρέμβασής του ήταν σαφές: τα σύγχρονα οπλικά συστήματα από μόνα τους δεν αρκούν. Χωρίς εθνική στρατηγική, πολιτική βούληση, σαφείς κόκκινες γραμμές και αποφασιστικότητα στο πεδίο, η αποτροπή παραμένει κενό γράμμα.