Σε πεδίο ανοιχτής γεωπολιτικής αντιπαράθεσης ανάμεσα στο Ισραήλ και την Τουρκία μετατρέπεται η Συρία, σύμφωνα με όσα ανέδειξε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News».
Στο επίκεντρο βρέθηκε το ισραηλινό πλήγμα στην αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ, στην επαρχία Ιντλίμπ, περίπου 70 χιλιόμετρα από τα τουρκικά σύνορα. Όπως αναφέρθηκε στην εκπομπή, τέσσερα ισραηλινά μαχητικά πραγματοποίησαν οκτώ πλήγματα εναντίον του διαδρόμου και στρατιωτικών εγκαταστάσεων, χωρίς να καταγραφούν ανθρώπινες απώλειες.
Η χρονική στιγμή της επιχείρησης έχει ιδιαίτερη σημασία. Λίγο πριν από την ισραηλινή επίθεση, τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία φέρεται να είχε επισκεφθεί το αεροδρόμιο, εξετάζοντας την αποκατάσταση και την επαναλειτουργία του. Η Άγκυρα επιδιώκει να δημιουργήσει μόνιμες αεροπορικές και ναυτικές υποδομές στη Συρία, οικοδομώντας παράλληλα ένα νέο σύστημα αεράμυνας με τουρκικά ραντάρ, drones και συστήματα διοίκησης.
Ακριβώς αυτό το ενδεχόμενο επιχειρεί να αποτρέψει το Ισραήλ.
«Μην αλλάξετε τις ισορροπίες στον συριακό ουρανό»
Σύμφωνα με την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια, το ισραηλινό πλήγμα δεν είχε ως αποκλειστικό αποδέκτη τη Δαμασκό. Το πραγματικό μήνυμα κατευθυνόταν προς την Άγκυρα και προσωπικά προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν: το Ισραήλ δεν πρόκειται να επιτρέψει στη Συρία να μετατραπεί σε προκεχωρημένη βάση των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Η Ιερουσαλήμ θεωρεί ως θεμελιώδες στρατηγικό πλεονέκτημα την ελευθερία δράσης της Πολεμικής Αεροπορίας της πάνω από τη Συρία. Η εγκατάσταση τουρκικών συστημάτων αεράμυνας ή η ανάπτυξη τουρκικών F-16 θα μπορούσαν να περιορίσουν αυτήν την επιχειρησιακή ελευθερία.
Το μήνυμα των Ισραηλινών, όπως μεταφέρθηκε στην εκπομπή, είναι ότι κανένα τουρκικό μαχητικό δεν θα θεωρείται ασφαλές εάν αναπτυχθεί επιχειρησιακά στη Συρία. Η Αμπού αλ-Ντουχούρ αποτέλεσε την πρώτη «κόκκινη γραμμή», με την ισραηλινή πλευρά να προειδοποιεί ότι θα χτυπήσει οποιαδήποτε στρατιωτική υποδομή θεωρηθεί απειλή.
Η ανησυχία στο Ισραήλ επικεντρώνεται στο ενδεχόμενο η Τουρκία να καταλάβει στη Συρία το κενό που αφήνει η υποχώρηση της ιρανικής επιρροής. Η Ιερουσαλήμ δεν επιθυμεί να αντικατασταθεί η Τεχεράνη από την Άγκυρα ως βασική δύναμη επιρροής στα βόρεια σύνορά της.
Οι ΗΠΑ γνώριζαν για το χτύπημα
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ενημέρωση της αμερικανικής κυβέρνησης πριν από την επιχείρηση. Κατά τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι σχετικές πληροφορίες είχαν διαβιβαστεί στα ανώτατα κλιμάκια των ΗΠΑ, γεγονός που οδηγεί στην εκτίμηση ότι ο Λευκός Οίκος γνώριζε τον σχεδιασμό.
Ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Τομ Μπάρακ έκανε λόγο για επικίνδυνη και αχρείαστη κλιμάκωση, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο απευθείας στρατιωτικής σύγκρουσης Ισραήλ και Τουρκίας. Ωστόσο, όπως επισήμανε ο παρουσιαστής, δεν υπήρξε αντίστοιχη δημόσια καταδίκη από τον Ντόναλντ Τραμπ, τον Μάρκο Ρούμπιο ή την ηγεσία του αμερικανικού Πενταγώνου.
Παράλληλα, η Άγκυρα φέρεται να μην είχε αντιληφθεί εγκαίρως την επιχείρηση, γεγονός που εκθέτει τις τουρκικές υπηρεσίες πληροφοριών και την αεράμυνα που διαθέτει στην περιοχή.
Η στρατηγική επίσκεψη Χούπη στο Ισραήλ
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό περιβάλλον πραγματοποιήθηκε η επίσκεψη του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, στρατηγού Δημητρίου Χούπη, στο Ισραήλ και η συνάντησή του με τον αρχηγό των IDF, αντιστράτηγο Εγιάλ Ζαμίρ.
Η συνάντηση δεν αντιμετωπίζεται ως μία τυπική επαφή δύο στρατιωτικών ηγετών. Πραγματοποιήθηκε λίγες ώρες μετά το ισραηλινό πλήγμα και ενώ η ένταση μεταξύ Ιερουσαλήμ και Άγκυρας αυξάνεται επικίνδυνα.
Σύμφωνα με ισραηλινά δημοσιεύματα που επικαλέστηκε η εκπομπή, η Τουρκία βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων. Εξετάστηκαν η αμυντική συνεργασία, η ανταλλαγή επιχειρησιακής εμπειρίας, οι νέες στρατιωτικές τεχνολογίες και η υπό διαμόρφωση αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επίσκεψη Χούπη προβάλλεται ως μήνυμα στρατηγικής σύμπλευσης Ελλάδας και Ισραήλ, με άμεσες προεκτάσεις στο Αιγαίο, στην Κύπρο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο ίδιος ο Ζαμίρ, από τη νότια Συρία, προειδοποίησε ότι το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει σε εχθρικές δυνάμεις να εγκατασταθούν κοντά στα σύνορά του.
Συναγερμός για τις ιρανικές απειλές
Η εκπομπή ανέδειξε και το ενδεχόμενο διεύρυνσης των ιρανικών αντιποίνων πέρα από τη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρουσιάστηκαν, στον ιρανικό σχεδιασμό εξετάζονται αμερικανικές και συμμαχικές εγκαταστάσεις στη Νότια και Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η Κύπρος και η Βουλγαρία εμφανίζονται μεταξύ των περιοχών αυξημένου ενδιαφέροντος, ενώ για την Ελλάδα το βάρος πέφτει στην προστασία της Σούδας και γενικότερα των κρίσιμων στρατιωτικών υποδομών.
Στην εκπομπή έγινε λόγος για αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα, παραμονή ελληνικών F-16 και πολεμικού πλοίου στην Κύπρο, καθώς και εξέταση κινήσεων ενίσχυσης της αντιαεροπορικής προστασίας με συστήματα Patriot.
Τέλος στα «ήρεμα νερά» του Αιγαίου
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο αφορά την επαναφορά της τουρκικής επιθετικότητας στο Αιγαίο. Όπως υπογράμμισε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας, η θεωρία των «ήρεμων νερών» έχει ουσιαστικά καταρρεύσει.
Η Τουρκία επιχειρεί να μεταφέρει τη «Γαλάζια Πατρίδα» από τους χάρτες στο πεδίο, χρησιμοποιώντας ως όχημα τα λεγόμενα θαλάσσια πάρκα. Οι τουρκικοί σχεδιασμοί επηρεάζουν κρίσιμες περιοχές μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης, ενώ στην Ανατολική Μεσόγειο επιδιώκουν τον γεωγραφικό ακρωτηριασμό του Καστελλόριζου από τη Ρόδο και τον υπόλοιπο ελληνικό νησιωτικό χώρο.
Την ίδια στιγμή, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών αμφισβητεί τον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και επαναφέρει ευθέως το αφήγημα των «γκρίζων ζωνών». Στα τουρκικά μέσα εμφανίζονται ακόμη και ακραίες τοποθετήσεις περί διεκδίκησης των Δωδεκανήσων.
Αερομαχίες και τουρκικά F-16 σε θέση βολής
Η ένταση έχει επιστρέψει και στον αέρα. Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν στοιχεία για δεκάδες παραβιάσεις από τουρκικά F-16, UAV και αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου και ναυτικής συνεργασίας.
Σε περιστατικό μεταξύ Χίου και Λέσβου σημειώθηκαν σκληρές εμπλοκές, με μαζικές απογειώσεις ελληνικών μαχητικών. Τουρκικό F-16 βρέθηκε για δεύτερη φορά «κλειδωμένο» από ελληνικό μαχητικό, σε θέση που υπό πραγματικές συνθήκες πολέμου θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάρριψη.
Παράλληλα, τουρκικές μηχανότρατες καταγγέλλεται ότι δραστηριοποιούνταν επί ημέρες μεταξύ Σάμου, Φούρνων, Αρκιών, Πάτμου και Αγαθονησίου, ακόμη και σε ζώνες όπου απαγορεύεται η αλιεία με μηχανότρατα.
Το μεγάλο τεστ της Κάσου
Κρίσιμη θεωρείται η επανεκκίνηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου. Η στήριξη των ΗΠΑ, η συμμετοχή γαλλικών συμφερόντων και η πιθανή παρουσία γαλλικών πολεμικών πλοίων δημιουργούν νέα δεδομένα.
Το πραγματικό τεστ, όμως, θα πραγματοποιηθεί στο πεδίο και συγκεκριμένα νοτίως της Κάσου. Εκεί θα φανεί εάν η Άγκυρα θα επιχειρήσει ξανά να εμποδίσει τις έρευνες, μετατρέποντας τις παράνομες αξιώσεις της σε έμπρακτη στρατιωτική πίεση.
Το συμπέρασμα της εκπομπής ήταν σαφές: τα διπλωματικά διαβήματα είναι αναγκαία, αλλά δεν αρκούν. Η αποτροπή απαιτεί παρουσία πολεμικών πλοίων, υποβρυχίων και αεροπορικών δυνάμεων στο πεδίο. Η Τουρκία δοκιμάζει τις ελληνικές αντοχές και η απάντηση δεν μπορεί να περιορίζεται σε ανακοινώσεις.