Η Κίνα στηρίζει την προσπάθεια της Ναμίμπια να προχωρήσει πέρα από τις εξαγωγές πρώτων υλών, υποστηρίζοντας την εγχώρια επεξεργασία κρίσιμων ορυκτών και ουρανίου.
Σε κοινό ανακοινωθέν που εκδόθηκε, μετά από συνομιλίες στο Πεκίνο μεταξύ του Υπουργού Εξωτερικών Wang Yi και της ομολόγου του Selma Ashipala-Musavyi, η Κίνα δεσμεύτηκε να βοηθήσει στη μετατροπή των φυσικών πόρων της Ναμίμπια σε προϊόντα υψηλότερης αξίας μέσω εγχώριας επεξεργασίας και συνεργασίας στα επόμενα στάδια της παραγωγικής αλυσίδας (downstream).
Η Ναμίμπια εξάγει ανεπεξέργαστα ορυκτά εδώ και δεκαετίες. Τώρα αναζητά κινεζικές επενδύσεις για την επεξεργασία λιθίου, κοβαλτίου και ουρανίου, ενός βασικού καυσίμου για τους πυρηνικούς αντιδραστήρες. Το 2023, η Ναμίμπια ακολούθησε το παράδειγμα της Ζιμπάμπουε απαγορεύοντας την εξαγωγή ανεπεξέργαστου λιθίου και άλλων κρίσιμων στοιχείων, με στόχο να καρπωθεί μεγαλύτερη αξία από την αλυσίδα εφοδιασμού ορυκτών.
Με την υποστήριξη του Πεκίνου, η Ναμίμπια στοχεύει να βελτιώσει την εκβιομηχάνιση και την τοπική ικανότητα επεξεργασίας για να «προωθήσει την περαιτέρω ενσωμάτωση της χώρας στην παγκόσμια αλυσίδα αξίας», ιδιαίτερα στους τομείς της νέας ενέργειας, του πράσινου υδρογόνου, του πετρελαίου και φυσικού αερίου, της εξόρυξης και των υποδομών, σύμφωνα με την κοινή δήλωση.
«Η συνεργασία μεταξύ Κίνας και Ναμίμπια είναι μεγάλης σημασίας για την αύξηση της προστιθέμενης αξίας των βασικών ορυκτών πόρων, συμπεριλαμβανομένου του ουρανίου», σημειώνεται στο ανακοινωθέν, με τη Ναμίμπια να καλεί τις κινεζικές εταιρείες να επενδύσουν και να δραστηριοποιηθούν στη χώρα για την από κοινού προώθηση της ομαλής ανάπτυξης μεγάλων έργων οικονομικής συνεργασίας.
Ο Aly-Khan Satchu, γεωοικονομικός αναλυτής για την υποσαχάρια Αφρική, δήλωσε ότι η «αξιοποίηση των πόρων (beneficiation) αποτελεί ένα διαχρονικό αίτημα από την εποχή του Kwame Nkrumah», αναφερόμενος στον ιδρυτή και πρώτο πρόεδρο της Γκάνας. Ο Satchu ανέφερε ότι ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες συμπεριφέρονται ως ηγεμόνας και κατάσχουν πόρους —όπως φάνηκε στη Βενεζουέλα και πιθανώς στην Κούβα— «η Κίνα παίζει ένα πολύ πιο έξυπνο παιχνίδι του 21ου αιώνα».
«Αυτού του είδους η εταιρική σχέση καθιστά ουσιαστικά την Κίνα και τη Ναμίμπια μετόχους στην επιχείρηση της επεξεργασίας, και είναι ένα σαφώς πιο βιώσιμο μοντέλο», δήλωσε ο Satchu.
Η επίσκεψη της υπουργού της Ναμίμπια και ένα ταξίδι του Wang στη Ναμίμπια πέρυσι ευθυγραμμίζονται με την κίνηση της Κίνας να εξασφαλίσει καύσιμα για τον επεκτεινόμενο στόλο πυρηνικών αντιδραστήρων της. Ως ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός ουρανίου στον κόσμο, η Ναμίμπια φιλοξενεί δύο μεγάλα ορυχεία κινεζικής ιδιοκτησίας —το Husab και το Rössing— που καλύπτουν σημαντικό μέρος των αναγκών της Κίνας.
Η Ναμίμπια αξιοποιεί αυτή την κινεζική παρουσία για να μεταβεί τελικά από την εξαγωγή «yellowcake» (συμπύκνωμα ουρανίου) στην πιθανή παραγωγή ράβδων πυρηνικού καυσίμου. Ο πρώην πρόεδρος Nangolo Mbumba τόνισε αυτή τη φιλοδοξία πέρυσι κατά τη συνάντησή του με τον Wang, αναζητώντας κινεζικές επενδύσεις στην πυρηνική και ανανεώσιμη ενέργεια για την «προσθήκη αξίας στο ουράνιό μας για την ειρηνική ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας». Αυτή η στρατηγική έχει ήδη αρχίσει να προσελκύει νέα κεφάλαια στον κλάδο.
Τον Φεβρουάριο, η CNNC Overseas Limited (CNOL) υπέγραψε συμφωνία ύψους 321,5 εκατομμυρίων δολαρίων με την αυστραλιανή Bannerman Energy για το 45% του έργου Etango, ενός από τα μεγαλύτερα ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα ουρανίου στον κόσμο. Βάσει της συμφωνίας, η CNOL θα παράσχει χρηματοδότηση κατασκευής χωρίς χρέος με αντάλλαγμα το 60% της παραγωγής για όλη τη διάρκεια ζωής του ορυχείου.
Η εξαγορά επεκτείνει το αποτύπωμα της Κίνας στη Ναμίμπια, όπου το ορυχείο Husab —το οποίο διαχειρίζεται η Swakop Uranium και ανήκει κατά πλειοψηφία στον όμιλο China General Nuclear Power Group— αποτελεί τον μεγαλύτερο παραγωγό της χώρας με ετήσια δυναμικότητα 6.000 τόνων. Σε αυτό προστίθεται το ιστορικό ορυχείο Rössing, ελεγχόμενο από την China National Uranium Corporation, το οποίο εξασφάλισε πρόσφατα παράταση λειτουργίας έως το 2036.
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στο Πεκίνο την Παρασκευή, ο Wang δεσμεύτηκε να ευθυγραμμίσει τις κινεζικές επενδύσεις με το «Όραμα 2030» της Ναμίμπια και το Έκτο Εθνικό Αναπτυξιακό Σχέδιο. Για να το υποστηρίξει αυτό, το Πεκίνο επιβεβαίωσε ότι η Ναμίμπια θα επωφεληθεί από τη νέα πολιτική μηδενικών δασμών για τις αφρικανικές εισαγωγές, η οποία θα ξεκινήσει την 1η Μαΐου.
«Η Κίνα είναι πρόθυμη να ενισχύσει την ευθυγράμμιση των αναπτυξιακών στρατηγικών με τη Ναμίμπια [και] να αξιοποιήσει σωστά τα οφέλη της πολιτικής μηδενικών δασμών, να προωθήσει έργα σε βασικούς τομείς όπως η γεωργία, η διαβίωση των ανθρώπων και η νεολαία, και να διαφυλάξει τη συνολική φιλική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών», δήλωσε ο Wang.
Κατά την εβδομαδιαία επίσκεψή της, η Ashipala-Musavyi παρουσίασε τα πλεονεκτήματα της χώρας σε επιχειρηματικούς ηγέτες στη Σενζέν, τον κορυφαίο τεχνολογικό κόμβο της Κίνας. Η τοποθεσία λειτούργησε ως στρατηγικό σκηνικό για την προσέλκυση επενδύσεων στους αναπτυσσόμενους βιομηχανικούς τομείς της Ναμίμπια.
Η ίδια περιέγραψε ένα όραμα για τη μετάβαση της σχέσης πέρα από τις εξαγωγές πρώτων υλών προς την «τοπική αξιοποίηση για εκβιομηχάνιση». Σημειώνοντας ότι η Κίνα είναι ένας από τους τρεις κορυφαίους εμπορικούς εταίρους, η υπουργός Ashipala-Musavyi υπογράμμισε μια «κλασική ασυμμετρία» στην οποία η Ναμίμπια στέλνει πρώτες ύλες και λαμβάνει τελικά προϊόντα.
«Στόχος μας είναι να εξισορροπήσουμε αυτή την εξίσωση», είπε, προσφέροντας μια λύση που θα περιλαμβάνει τη μεταφορά διαδικασιών όπως η διύλιση και η κατασκευή πιο κοντά στην πηγή. Κάλεσε τους καινοτόμους να «χτίσουν εργοστάσια αντί να αγοράζουν απλώς πρώτες ύλες», προσθέτοντας ότι το μέλλον βρίσκεται «όχι μόνο σε ό,τι εξάγεται από τη γη, αλλά σε ό,τι χτίζεται μαζί πάνω σε αυτήν».
Η Ναμίμπια είναι επίσης πλούσια σε γραφίτη, χαλκό και σπάνιες γαίες —όλα σε υψηλή ζήτηση για την πράσινη ενεργειακή μετάβαση— δίνοντας στη χώρα τεράστιες δυνατότητες για «πράσινη» επεξεργασία και παραγωγή.
South China Morning Post