Σε μια περίοδο κατά την οποία η γεωπολιτική εξίσωση στην Ανατολική Μεσόγειο μεταβάλλεται με μεγάλη ταχύτητα, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας, μέσα από την εκπομπή «Direct News», ανέδειξε ένα πλέγμα εξελίξεων που εκτείνεται από το Καστελλόριζο και την Κύπρο μέχρι το Ισραήλ και τον Λίβανο.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η νέα τουρκική κινητικότητα νοτιοδυτικά του Καστελλόριζου, αλλά και η βαθύτερη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ, με την ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα» να προκαλεί, σύμφωνα με όσα παρουσίασε στην εκπομπή, ιδιαίτερη ανησυχία στην Τουρκία.
Στο μικροσκόπιο το «TÜBİTAK Marmara»
Ο Μουντζουρούλιας στάθηκε ιδιαίτερα στην τουρκική NAVTEX και στην κίνηση του ερευνητικού σκάφους «TÜBİTAK Marmara» προς την περιοχή νοτιοδυτικά του Καστελλόριζου.
Όπως ανέφερε, η Άγκυρα επιχειρεί να δεσμεύσει περιοχή μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου, ενώ η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις κινήσεις του τουρκικού σκάφους. Ελληνικό μέσο, σύμφωνα με την εκπομπή, βρίσκεται κοντά στο ερευνητικό, την ώρα που οι Ένοπλες Δυνάμεις και οι αρμόδιες αρχές βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα.
Η ελληνική πλευρά εξέδωσε αντι-NAVTEX μέσω του αρμόδιου σταθμού Ηρακλείου, απορρίπτοντας την τουρκική ανακοίνωση.
Το κρίσιμο στοιχείο, όπως εξήγησε ο παρουσιαστής, είναι το είδος των ερευνών που θα επιχειρήσει να πραγματοποιήσει το τουρκικό σκάφος. Διαφορετική νομική και πολιτική βαρύτητα έχουν οι ωκεανογραφικές μετρήσεις στη στήλη του νερού και διαφορετική οποιαδήποτε δραστηριότητα συνδεθεί με τον βυθό ή το υπέδαφος.
Κατά την ανάλυση της εκπομπής, η Αθήνα καλείται να αποτρέψει τη δημιουργία τετελεσμένων που θα μπορούσαν σταδιακά να χρησιμοποιηθούν από την Τουρκία για την καλλιέργεια εικόνας συνδιαχείρισης ή αμφισβήτησης στην περιοχή.
Το Καστελλόριζο ξανά στο επίκεντρο
Ο Μουντζουρούλιας συνέδεσε τη συγκεκριμένη εξέλιξη με την πάγια τουρκική στρατηγική απέναντι στο Καστελλόριζο και τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες.
Όπως υπογράμμισε, η Τουρκία αμφισβητεί εδώ και χρόνια την ελληνική θέση για την επήρεια των νησιών σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, ενώ η ελληνική θέση παραμένει ότι τα νησιά διαθέτουν θαλάσσιες ζώνες σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Υπό αυτό το πρίσμα, η νέα τουρκική δραστηριότητα δεν αντιμετωπίζεται στην εκπομπή ως ένα απομονωμένο περιστατικό, αλλά ως μέρος της ευρύτερης αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Μας περικυκλώνουν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ»
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον Ιμπραχίμ Καραγκιούλ και στη ρητορική που αναπτύσσεται το τελευταίο διάστημα σε τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε ο Μουντζουρούλιας, στην Τουρκία διατυπώνεται πλέον ανοικτά ο φόβος μιας στρατηγικής «περικύκλωσης» από Ελλάδα, Κυπριακή Δημοκρατία και Ισραήλ.
Ο Καραγκιούλ, όπως μεταφέρθηκε στην εκπομπή, έκανε λόγο ακόμη και για πιθανότητα σοβαρής «προβοκάτσιας» στην Κύπρο, στην Ανατολική Μεσόγειο ή στο Αιγαίο και παρουσίασε την ελληνοϊσραηλινή προσέγγιση ως απειλή για την Τουρκία.
Ακόμη πιο ακραία ήταν η αναφορά του σε ενδεχόμενη αλλαγή των χαρτών του Αιγαίου και σε νησιά που θα μπορούσαν να «αλλάξουν χέρια».
Για τον Μουντζουρούλια, τέτοιες τοποθετήσεις δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται απλώς ως δημοσιογραφικές υπερβολές, καθώς θεωρεί ότι αποτυπώνουν αντιλήψεις που υπάρχουν σε τμήματα του τουρκικού πολιτικού και στρατηγικού συστήματος.
Η μεγάλη ανησυχία της Άγκυρας: Η «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Κεντρικό κομμάτι της εκπομπής αποτέλεσε η ελληνοϊσραηλινή αμυντική συνεργασία και ιδιαίτερα η «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Η συμφωνία των περίπου 3 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την ανάλυση, δεν αντιμετωπίζεται στην Τουρκία ως μια απλή ελληνική αγορά ισραηλινών οπλικών συστημάτων.
Αντίθετα, η Άγκυρα φέρεται να βλέπει πίσω από αυτήν τη δημιουργία μιας πολύ βαθύτερης αρχιτεκτονικής ασφαλείας Ελλάδας και Ισραήλ.
Ο Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι το πραγματικό πρόβλημα για την Τουρκία δεν είναι απλώς ότι η Ελλάδα θα αποκτήσει περισσότερους πυραύλους, αλλά ότι δημιουργείται ένα πολυεπίπεδο δίκτυο εντοπισμού, ηλεκτρονικού πολέμου, διοίκησης και αναχαίτισης.
«Κόβονται τα φτερά» των τουρκικών UAV
Εδώ βρίσκεται, σύμφωνα με την εκπομπή, ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της νέας ελληνικής αμυντικής φιλοσοφίας.
Η Τουρκία έχει επενδύσει τεράστια ποσά και στρατηγικό κεφάλαιο στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Με την ανάπτυξη όμως συστημάτων όπως Drone Dome, SPYDER και Barak, σε συνδυασμό με αισθητήρες, ραντάρ, ηλεκτρονικό πόλεμο και ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου, το επιχειρησιακό περιβάλλον στο Αιγαίο μπορεί να γίνει πολύ δυσκολότερο για τα τουρκικά UAV.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο λεγόμενο «soft kill»: αντί δηλαδή να απαιτείται η φυσική κατάρριψη ενός drone, μπορούν να προσβληθούν οι επικοινωνίες, το GPS, η μετάδοση εικόνας και δεδομένων.
Στο πλέγμα αυτό εντάσσεται, σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, και ο ελληνικός «Κένταυρος».
Κοινό ναυτικό δόγμα Ελλάδας–Ισραήλ
Ο παρουσιαστής επανήλθε παράλληλα στις πληροφορίες περί στενότερης ναυτικής συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ.
Κατά την εκπομπή, ο ισραηλινός στόλος παρακολουθεί στενά τις τουρκικές κινήσεις, ενώ η συνεργασία Αθήνας και Τελ Αβίβ αποκτά χαρακτηριστικά κοινού στρατηγικού δόγματος.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία εάν συνδυαστεί με την Κύπρο, δημιουργώντας μια νέα γραμμή ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Και ακριβώς αυτή η προοπτική, σύμφωνα με τον Μουντζουρούλια, βρίσκεται πίσω από μεγάλο μέρος της νευρικότητας που καταγράφεται στον τουρκικό Τύπο.
Η Αίγυπτος και ο Λίβανος
Η εκπομπή ανέδειξε και δύο ακόμη μέτωπα.
Πρώτον, ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στην Αίγυπτο, υποστηρίζοντας ότι το Κάιρο δεν επιθυμεί να διαταράξει τις σχέσεις του με το Ισραήλ και ότι η στάση αυτή αποτελεί θετική εξέλιξη για την ελληνική πλευρά.
Δεύτερον, στάθηκε στην επίσκεψη του προέδρου του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν στην Αθήνα και στο αίτημα για μεγαλύτερη ελληνική συνδρομή προς τη Βηρυτό.
Κατά τον παρουσιαστή, η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να αποκτήσει ισχυρότερο διπλωματικό και γεωπολιτικό αποτύπωμα στον Λίβανο, σε μια περίοδο κατά την οποία ο χάρτης της Μέσης Ανατολής αλλάζει.
GSI και IMEC: Η Ελλάδα στον νέο ενεργειακό διάδρομο
Στο ίδιο γεωπολιτικό παζλ εντάχθηκαν ο Great Sea Interconnector και ο IMEC.
Όπως αναφέρθηκε στην εκπομπή, το Ισραήλ εξακολουθεί να βλέπει θετικά την ηλεκτρική διασύνδεση μέσω Κύπρου και Ελλάδας και την αντιμετωπίζει ως μέρος ενός πολύ ευρύτερου σχεδίου σύνδεσης της Ανατολής με την Ευρώπη.
Εάν οι ενεργειακές, αμυντικές και γεωπολιτικές αυτές πρωτοβουλίες προχωρήσουν παράλληλα, τότε ο άξονας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ αποκτά πολύ μεγαλύτερο στρατηγικό βάθος.
Επανέρχεται στην Τουρκία το δόγμα των «2,5 μετώπων»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αναφορά σε τουρκικές αναλύσεις που επαναφέρουν το παλαιό δόγμα του «πολέμου των 2,5 μετώπων».
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, ορισμένοι Τούρκοι αναλυτές εξετάζουν πλέον ένα περιβάλλον στο οποίο η Άγκυρα θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη ταυτόχρονα με την Ελλάδα, το Ισραήλ και τον κουρδικό παράγοντα, ενώ παράλληλα θα πρέπει να διαχειριστεί τη Συρία και άλλα περιφερειακά μέτωπα.
Πρόκειται για μια ένδειξη του πόσο σοβαρά αντιμετωπίζεται στην τουρκική στρατηγική συζήτηση η ενίσχυση της συνεργασίας Αθήνας, Λευκωσίας και Τελ Αβίβ.
Η προειδοποίηση για τη Θράκη
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε τέλος και στη Δυτική Θράκη, παρουσιάζοντας τουρκικές τοποθετήσεις που επαναφέρουν ιστορικά αφηγήματα του 1913.
Κατά την εκπομπή, η επανεμφάνιση τέτοιων θέσεων πρέπει να εξετάζεται μαζί με την πίεση στο Αιγαίο, το Καστελλόριζο και την Κύπρο και όχι ως ένα άσχετο ζήτημα.
Η εικόνα που παρουσίασε συνολικά το «Direct News» είναι ενός Ελληνισμού που βρίσκεται μπροστά σε μια νέα και σύνθετη γεωπολιτική περίοδο: από τη Θράκη και το Αιγαίο μέχρι την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Κεντρικό συμπέρασμα της εκπομπής είναι ότι η ελληνοϊσραηλινή συνεργασία, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» και η διαμόρφωση ενός ευρύτερου πλέγματος συνεργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο μεταβάλλουν σταδιακά την ισορροπία.
Και η ένταση της αντίδρασης που καταγράφεται στην Τουρκία αποτελεί, κατά τον Ανδρέα Μουντζουρούλια, σαφή ένδειξη ότι η Άγκυρα έχει αρχίσει να αντιλαμβάνεται αυτή την αλλαγή.