Η διαρκής εμβάθυνση των σχέσεων της Ινδίας με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία προκαλεί αυξανόμενο ενδιαφέρον στην Τουρκία. Ινδικά και τουρκικά δημοσιεύματα εξετάζουν πλέον ανοικτά το ενδεχόμενο οι δύο χώρες να αποτελέσουν τους πρώτους ευρωπαϊκούς αποδέκτες ινδικών οπλικών συστημάτων, με αιχμή τους υπερηχητικούς πυραύλους BrahMos, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τα περιφερόμενα πυρομαχικά.
Του Χρήστου Κωνσταντινίδη
Μέχρι σήμερα, πέρα από τα σενάρια που κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί, δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση για αγορά ή ανάπτυξη BrahMos και ινδικών UAV από την Ελλάδα ή την Κύπρο. Η συζήτηση, ωστόσο, έχει αποκτήσει τέτοια έκταση ώστε η πιθανότητα και μόνο εισόδου αυτών των συστημάτων στην Ανατολική Μεσόγειο να συνυπολογίζεται ήδη από Τούρκους αναλυτές.
Ινδικά αμυντικά μέσα υποστηρίζουν ότι η Άγκυρα παρακολουθεί με προσοχή τη σταδιακή διαμόρφωση ενός πλέγματος συνεργασίας ανάμεσα στο Νέο Δελχί, την Αθήνα και τη Λευκωσία. Το ενδιαφέρον, σύμφωνα με το Defence.in, δεν περιορίζεται στις διπλωματικές σχέσεις, αλλά επεκτείνεται στις στρατιωτικές ασκήσεις, στην αμυντική βιομηχανία, στη ναυτική συνεργασία και στην προστασία των θαλάσσιων διαδρομών.
Αντίστοιχη ανάλυση του Indian Defence Research Wing επισημαίνει ότι η τουρκική ανησυχία δεν αφορά αποκλειστικά έναν πύραυλο. Αφορά το ενδεχόμενο Ελλάδα και Κύπρος να αποκτήσουν ένα νέο, μη δυτικό κανάλι προμήθειας συστημάτων επιτήρησης και πλήγματος ακριβείας.
Τι έχει πραγματικά συμφωνηθεί
Η αμυντική προσέγγιση δεν αποτελεί σενάριο. Κατά την επίσκεψη του Νίκου Χριστοδουλίδη στην Ινδία, οι σχέσεις Λευκωσίας–Νέου Δελχί αναβαθμίστηκαν σε στρατηγική εταιρική σχέση. Στην κοινή δήλωση καταγράφονται το Πρόγραμμα Διμερούς Αμυντικής Συνεργασίας, που υπογράφηκε τον Φεβρουάριο του 2026, και ο οδικός χάρτης αμυντικής συνεργασίας για την περίοδο 2026–2031. Προβλέπεται επίσης συνεργασία μεταξύ των αμυντικών βιομηχανιών των δύο χωρών. Στο επίσημο κείμενο, πάντως, δεν κατονομάζονται συγκεκριμένα οπλικά συστήματα.
Παράλληλα, η Ελλάδα και η Ινδία έχουν ενισχύσει τις κοινές εκπαιδευτικές και στρατιωτικές δραστηριότητες. Η ινδική Πολεμική Αεροπορία έχει λάβει μέρος στην «Ηνίοχος», ενώ ελληνικά μαχητικά συμμετείχαν στην ινδική άσκηση «Tarang Shakti». Οι επαφές συμπληρώνονται από συνεργασία στους τομείς της ναυτικής ασφάλειας και της αμυντικής βιομηχανίας.
Δεν έχει συγκροτηθεί, επομένως, κάποια επίσημη στρατιωτική συμμαχία Ινδίας–Ελλάδας–Κύπρου. Διαμορφώνεται, όμως, μια σταθερή στρατηγική σύγκλιση, η οποία συνδέει τον Ινδικό Ωκεανό με την Ανατολική Μεσόγειο και την ευρωπαϊκή αγορά.
Γιατί προκαλεί ανησυχία ο BrahMos
Ο BrahMos είναι ινδορωσικής ανάπτυξης πύραυλος cruise, με ταχύτητα που προσεγγίζει τα 3 Mach και δυνατότητα εκτόξευσης από χερσαίες, ναυτικές και αεροπορικές πλατφόρμες. Η μεγάλη ταχύτητα, η πτήση σε χαμηλό ύψος και η δυνατότητα προσβολής χερσαίων ή θαλάσσιων στόχων περιορίζουν σημαντικά τον χρόνο αντίδρασης της αντίπαλης αεράμυνας.
Η πιθανή εγκατάσταση παράκτιων συστοιχιών σε ελληνικό ή κυπριακό έδαφος θα δημιουργούσε, τουλάχιστον θεωρητικά, νέες ζώνες απαγόρευσης πρόσβασης σε τμήματα του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου. Αυτή ακριβώς η προοπτική βρίσκεται στο επίκεντρο των τουρκικών αναλύσεων.
Η ινδική Times of India είχε μεταδώσει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία εξετάζει την προμήθεια BrahMos, UAV και μη επανδρωμένων συστημάτων τύπου «καμικάζι», κάνοντας λόγο για ανησυχία στους τουρκικούς στρατηγικούς κύκλους. Ανάλογες πληροφορίες παρουσίασε και το Moneycontrol, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι καμία από τις εμπλεκόμενες κυβερνήσεις δεν έχει επιβεβαιώσει συμφωνία. Η εθνικιστική εφημερίδα Türkiye συνέδεσε το κυπριακό ενδιαφέρον με το ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE, ενώ αναφέρθηκε και στην πιθανότητα αγοράς ινδικών UAV. Περισσότερο αποκαλυπτική για το κλίμα στην Τουρκία είναι η ανάλυση της Birlik Gazetesi, η οποία χαρακτηρίζει το ενδεχόμενο εξαγωγής BrahMos προς την Ελλάδα ή την Κύπρο ως την εξέλιξη που έχει θέσει σε συναγερμό τους τουρκικούς στρατιωτικούς αναλυτές.
Τα ινδικά UAV και η νέα αγορά της Μεσογείου
Η συζήτηση δεν περιορίζεται στους πυραύλους. Η Ινδία έχει επενδύσει στην ανάπτυξη UAV επιτήρησης, οπλισμένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών και περιφερόμενων πυρομαχικών. Για την Ελλάδα και την Κύπρο, τέτοια συστήματα θα μπορούσαν να ενισχύσουν την επιτήρηση θαλάσσιων περιοχών, κρίσιμων εγκαταστάσεων και ενεργειακών υποδομών.
Για την Τουρκία, όμως, υπάρχει και μία δεύτερη διάσταση. Η Άγκυρα έχει μετατρέψει τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε βασικό εργαλείο της αμυντικής της διπλωματίας. Η είσοδος ινδικών UAV στην Ανατολική Μεσόγειο θα σήμαινε ότι ένας ακόμη ανταγωνιστής διεκδικεί παρουσία σε μια αγορά που η τουρκική βιομηχανία θεωρεί προνομιακό της πεδίο.
Παράλληλα, μια συμφωνία για BrahMos δεν είναι απλή υπόθεση. Η εξαγωγή απαιτεί συνεννόηση Ινδίας και Ρωσίας, ενώ η ρωσική προέλευση ορισμένων υποσυστημάτων δημιουργεί ερωτήματα ως προς τους ευρωπαϊκούς χρηματοδοτικούς κανόνες. Ινδική αμυντική ανάλυση εκτιμά, γι’ αυτόν τον λόγο, ότι μια πρώτη συμφωνία για UAV ή περιφερόμενα πυρομαχικά θα ήταν πιθανότερη από μια άμεση πώληση BrahMos στην Κύπρο.
Η σκιά του Πακιστάν
Στο Νέο Δελχί, η ελληνοϊνδική και κυπροϊνδική προσέγγιση αντιμετωπίζεται και ως απάντηση στη στενή στρατιωτική σχέση Τουρκίας–Πακιστάν. Η Άγκυρα έχει υποστηρίξει επανειλημμένα το Ισλαμαμπάντ στο Κασμίρ, ενώ Τουρκία και Πακιστάν συνεργάζονται σε ασκήσεις και αμυντικά προγράμματα.
Η Ινδία, χωρίς να δηλώνει ότι εμπλέκεται στις ελληνοτουρκικές διαφορές, οικοδομεί αντίστοιχα σημεία στρατηγικής πρόσβασης στη Μεσόγειο. Η Ελλάδα προσφέρει την ευρωπαϊκή πύλη και η Κύπρος κρίσιμη γεωγραφική θέση κοντά στη Μέση Ανατολή και στις θαλάσσιες οδούς προς το Σουέζ.
Οι BrahMos και τα ινδικά UAV δεν έχουν εμφανιστεί ακόμη στην Ανατολική Μεσόγειο. Η προοπτική, όμως, θεωρείται πλέον αρκετά ρεαλιστική ώστε να επηρεάζει τη στρατηγική συζήτηση στην Τουρκία. Και αυτό ίσως αποτελεί την πρώτη ουσιαστική ένδειξη ότι η προσέγγιση Ινδίας–Ελλάδας–Κύπρου αρχίζει να αποκτά πραγματικό γεωπολιτικό βάρος.