Σε νέο κύκλο διπλωματικής έντασης βρίσκονται οι σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας, με αφορμή τον σχεδιασμό για τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, την ανακήρυξη θαλάσσιων πάρκων και το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο.
Το ελληνικό διάβημα στην Άγκυρα
Κατόπιν οδηγιών του υπουργού Εξωτερικών, η πρεσβεία της Ελλάδας στην Άγκυρα προέβη σε αυστηρό διάβημα διαμαρτυρίας προς το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών. Το διάβημα αφορά τόσο τις δημόσιες τουρκικές ανακοινώσεις σχετικά με τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια όσο και τις προεδρικές αποφάσεις της 15ης Αυγούστου για την ανακήρυξη δύο «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων από την πλευρά της Τουρκίας.
Όπως ανέφεραν διπλωματικές πηγές, κατά την επίδοση του διαβήματος, το τουρκικό ΥΠΕΞ ενεχείρισε ρηματικές διακοινώσεις, στις οποίες επαναλαμβάνονται οι ήδη δημοσίως διατυπωμένοι ανυπόστατοι ισχυρισμοί της Άγκυρας.
Κατηγορηματική απόρριψη από την Αθήνα
Η ελληνική πλευρά ξεκαθαρίζει τη θέση της, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τους τουρκικούς ισχυρισμούς ως αυθαίρετους και στερούμενους οιασδήποτε νομικής βάσης.
Διπλωματικές πηγές υπογραμμίζουν ότι:
«Το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο έχει καθοριστεί σαφώς και οριστικώς από τα σχετικά διεθνή συμβατικά κείμενα».
Η Ελλάδα απορρίπτει ως άκυρη και στερούμενη έννομης ισχύος την τουρκική ανακήρυξη «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων, στο μέτρο που αυτά εκτείνονται σε περιοχές εκτός της τουρκικής δικαιοδοσίας και εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Η Αθήνα πρόκειται να συνεχίσει να αναδεικνύει ενώπιον των Ευρωπαίων και διεθνών εταίρων της κάθε μονομερή ενέργεια που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και θίγει την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Η τουρκική διακοίνωση και οι αιτιάσεις της Άγκυρας
Από την πλευρά της, η Τουρκία επέδωσε διακοίνωση προς τις ελληνικές αρχές, εκθέτοντας τις ενστάσεις της για τις ελληνικές πρωτοβουλίες. Σύμφωνα με δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Milliyet, η Άγκυρα υποστηρίζει τα εξής:
Status Quo: Διαμηνύει ότι «δεν θα επιτραπεί καμία δραστηριότητα που μεταβάλλει το status quo στο Αιγαίο» και ότι δεν θα γίνουν αποδεκτές de facto καταστάσεις σε περιοχές ή γεωγραφικούς σχηματισμούς, των οποίων η κυριαρχία –κατά τους τουρκικούς ισχυρισμούς– δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες.
Περιβαλλοντικός σχεδιασμός: Υποστηρίζει ότι η προώθηση «μαξιμαλιστικών ισχυρισμών» υπό το πρόσχημα του περιβαλλοντικού σχεδιασμού είναι απαράδεκτη, δίνοντας έμφαση στις διασυνοριακές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Διεθνές Δίκαιο & Συνεργασία: Σημειώνει ότι τα δικαιώματα και το νομικό καθεστώς της Τουρκίας δεν επηρεάζονται από μονομερή βήματα της Ελλάδας, ενώ επικαλείται το διεθνές δίκαιο για την ανάγκη συνεργασίας σε κλειστές και ημίκλειστες θάλασσες.
Θαλάσσια σύνορα: Επαναλαμβάνει την πάγια τουρκική θέση ότι τα θαλάσσια σύνορα στο Αιγαίο μπορούν να καθοριστούν μόνο κατόπιν διμερούς συμφωνίας στη βάση της αρχής της επιείκειας/δικαίου τρόπου.