Σε νέα συντονισμένη επαναφορά των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο προχωρούν μέσα ενημέρωσης της γειτονικής χώρας, θέτοντας στο επίκεντρο το καθεστώς των ελληνικών νησιών, την αμυντική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ και τον καθοριστικό ρόλο του Καστελόριζου στην οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών της Ανατολικής Μεσογείου.
Η νέα εκστρατεία της τουρκικής ενημέρωσης συμπληρώνεται από επίθεση της Hürriyet εναντίον του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια, με αφορμή τις δηλώσεις του για τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας.
Σε τηλεοπτική εκπομπή παρουσιάστηκαν χάρτες του Αιγαίου και καταγράφηκαν ένα προς ένα τα ελληνικά νησιά που, σύμφωνα με την τουρκική ερμηνεία, υπάγονται σε καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης βάσει της Συνθήκης της Λωζάννης του 1923 και της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων του 1947.
Μεταξύ των νησιών που κατονομάστηκαν ήταν η Σαμοθράκη, η Λήμνος, η Λέσβος, η Χίος, τα Ψαρά, η Σάμος, η Ικαρία, η Πάτμος, η Λέρος, η Κάλυμνος, η Κως, η Τήλος, η Κάρπαθος, η Ρόδος, το Καστελόριζο και η Σύμη.
Στην εκπομπή υποστηρίχθηκε ότι η Ελλάδα έχει εξοπλίσει σχεδόν όλα τα νησιά τα οποία, κατά τους τουρκικούς ισχυρισμούς, θα έπρεπε να παραμένουν αποστρατιωτικοποιημένα.
Ισχυρισμοί για ανάπτυξη Barak MX στα νησιά
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η προσπάθεια του τουρκικού μέσου να συνδέσει την ελληνική αμυντική ενίσχυση με το Ισραήλ και ειδικότερα με το σύστημα Barak MX.
Ο παρουσιαστής ισχυρίστηκε ότι σε ελληνικά νησιά «φέρεται να έχουν αναπτυχθεί ισραηλινής κατασκευής πύραυλοι Barak MX, με κατεύθυνση προς την Τουρκία», χωρίς να παρουσιάσει στοιχεία που να επιβεβαιώνουν τον συγκεκριμένο ισχυρισμό.
Η αναφορά εντάχθηκε στην ευρύτερη τουρκική επιχειρηματολογία, σύμφωνα με την οποία η αμυντική συνεργασία Αθήνας και Ιερουσαλήμ δημιουργεί μια στρατιωτική διάταξη η οποία στρέφεται κατά της Τουρκίας.
«Θα μου πείτε: “Τι σημαίνει αυτό;”. Ε, δεν είναι κάτι ευχάριστο. Πραγματικά δεν είναι καθόλου ευχάριστο. Δημιουργεί σχεδόν την εικόνα μιας διάταξης που στοχεύει την Τουρκία», υποστήριξε χαρακτηριστικά ο παρουσιαστής.
Το τουρκικό μέσο ανέφερε, μάλιστα, ότι το ζήτημα της στρατιωτικής παρουσίας στα ελληνικά νησιά αναμένεται να τεθεί στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Η συγκεκριμένη ρητορική επιχειρεί να αντιστρέψει την πραγματικότητα στο Αιγαίο, παρουσιάζοντας τα ελληνικά μέτρα άμυνας ως πηγή έντασης. Η Αθήνα έχει επανειλημμένα καταστήσει σαφές ότι η στρατιωτική παρουσία στα νησιά συνδέεται με το δικαίωμα νόμιμης άμυνας, απέναντι στην ανάπτυξη ισχυρών τουρκικών αποβατικών δυνάμεων στα μικρασιατικά παράλια και στη διατηρούμενη απειλή πολέμου της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης.
Στο στόχαστρο το Καστελόριζο
Ξεχωριστή θέση στην τουρκική συζήτηση κατέλαβε το Καστελόριζο, το οποίο η Άγκυρα αντιμετωπίζει ως βασικό εμπόδιο στα σχέδιά της για την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Τούρκος αναλυτής διεθνών σχέσεων Τολγκά Σακμάν αναφέρθηκε αρχικά στη διαφορετική προσέγγιση Αθήνας και Άγκυρας ως προς το καθεστώς του νησιού, επικαλούμενος τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων.
«Για το ζήτημα του Καστελόριζου, η Ελλάδα λέει: “Εγώ δεν υπέγραψα κάποια συμφωνία μαζί σου. Τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων την υπέγραψα με την Ιταλία. Επομένως, εσύ δεν μπορείς να παρεμβαίνεις στο ζήτημα του αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος της περιοχής”», ανέφερε, παρουσιάζοντας την ελληνική θέση.
Στη συνέχεια συνέδεσε ευθέως το ενδιαφέρον της Τουρκίας για την περιοχή με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
«Το Καστελόριζο είναι ουσιαστικά το νησί που χρησιμοποιεί η Ελλάδα προκειμένου να διεκδικήσει μια πολύ μεγάλη θαλάσσια ζώνη στην Ανατολική Μεσόγειο ως ελληνική Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη», υποστήριξε.
Ο Σακμάν αμφισβήτησε το δικαίωμα του Καστελόριζου σε πλήρη θαλάσσια επήρεια, ισχυριζόμενος ότι τα νησιά πρέπει να αξιολογούνται ξεχωριστά και ότι δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως οι ηπειρωτικές ακτές.
«Δεν πρόκειται για ηπειρωτική ακτή. Δεν είναι ηπειρωτική μάζα και, επομένως, δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο», δήλωσε, επικαλούμενος την αρχή της «δίκαιης οριοθέτησης».
Η τουρκική επιχειρηματολογία αποκαλύπτει για ακόμη μία φορά γιατί το Καστελόριζο βρίσκεται σταθερά στο επίκεντρο της αναθεωρητικής στρατηγικής της Άγκυρας. Η γεωγραφική θέση του νησιωτικού συμπλέγματος είναι καθοριστική για τη θαλάσσια συνέχεια μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου και για τη συνολική γεωπολιτική διάταξη στην Ανατολική Μεσόγειο.
Επίθεση της Hürriyet στον Νίκο Δένδια
Την ίδια στιγμή, η Hürriyet εξαπέλυσε επίθεση κατά του Νίκου Δένδια για την αναφορά του στη Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας.
Με τίτλο «Απάντηση της Άγκυρας στο “παραμύθι της γενοκτονίας” του Δένδια», η τουρκική εφημερίδα υιοθέτησε προκλητική φρασεολογία και παρουσίασε την αντίδραση της Άγκυρας ως απάντηση στις δηλώσεις του Έλληνα υπουργού.
Το δημοσίευμα επιχειρεί να αντιπαραβάλει τις ελληνικές αναφορές στα ιστορικά γεγονότα με την τουρκική ερμηνεία της Συνθήκης της Λωζάννης, εντάσσοντας και το ζήτημα της ιστορικής μνήμης στο ίδιο πλαίσιο αντιπαράθεσης με τις ελληνοτουρκικές διαφορές.
Η επιλογή της συγκεκριμένης διατύπωσης δεν αποτελεί απλώς δημοσιογραφική υπερβολή. Εντάσσεται στη σταθερή πολιτική άρνησης των διωγμών, των σφαγών και του εκτοπισμού των ελληνικών πληθυσμών της Μικράς Ασίας, επιχειρώντας παράλληλα να παρουσιάσει την ανάδειξη της ιστορικής μνήμης ως εχθρική ενέργεια απέναντι στην Τουρκία.
Συντονισμένη επαναφορά της τουρκικής ατζέντας
Η ταυτόχρονη προβολή του ζητήματος της αποστρατιωτικοποίησης, των ισραηλινών οπλικών συστημάτων, του Καστελόριζου και των δηλώσεων Δένδια δείχνει ότι η τουρκική ατζέντα δεν περιορίζεται σε μία μεμονωμένη διαφορά.
Η Άγκυρα επιχειρεί να συνδέσει την ελληνική αμυντική θωράκιση, τη συνεργασία με το Ισραήλ, τα κυριαρχικά δικαιώματα των νησιών και την ιστορική μνήμη σε ένα ενιαίο αφήγημα, σύμφωνα με το οποίο η Ελλάδα εμφανίζεται ως η πλευρά που δημιουργεί ένταση.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι ότι η Ελλάδα ενισχύει την άμυνά της μέσα σε ένα περιβάλλον στο οποίο η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί το casus belli, αμφισβητεί την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα ελληνικών νησιών και έχει αναπτύξει απέναντί τους μία από τις μεγαλύτερες αποβατικές δυνάμεις της περιοχής.
Η νέα έξαρση της τουρκικής ρητορικής δεν πρέπει, συνεπώς, να αντιμετωπιστεί ως ένας ακόμη τηλεοπτικός θόρυβος. Αποτελεί μέρος της συστηματικής προσπάθειας της Άγκυρας να κρατήσει ενεργές τις διεκδικήσεις της και να προετοιμάσει το έδαφος για την προβολή τους στα διεθνή φόρα.