Του Harut Sassounian
TheCaliforniaCourier.com
Οι βουλευτικές εκλογές στην Αρμενία, που διεξήχθησαν στις 7 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκαν υπό συνθήκες εκτεταμένης, συστηματικής και καλά τεκμηριωμένης νοθείας.
Οι εκλογές αυτές δεν αποσκοπούσαν απλώς στην ανάδειξη των εκπροσώπων του λαού ή στον καθορισμό της μελλοντικής πορείας της χώρας. Ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν γνώριζε πολύ καλά ότι το αποτέλεσμα θα καθόριζε αν θα συνέχιζε να κυβερνά την Αρμενία μονοπρόσωπα για ακόμη πέντε χρόνια ή αν θα βρισκόταν αντιμέτωπος με ποινικές διώξεις για εκατοντάδες παραβιάσεις νόμων και του Συντάγματος.
Αντιλαμβανόμενος ότι επρόκειτο για μάχη προσωπικής επιβίωσης, ο Πασινιάν κατέφυγε σε κάθε νόμιμο και παράνομο μέσο που είχε στη διάθεσή του, προκειμένου να εξασφαλίσει την επανεκλογή του και να αποφύγει τη φυλάκιση.
Η εκλογική νοθεία ξεκίνησε πολύ πριν ανοίξουν οι κάλπες. Στους μήνες που προηγήθηκαν των εκλογών, ο Πασινιάν διέταξε, μέσω μιας σειράς αυταρχικών μέτρων, τη σύλληψη εκατοντάδων υποστηρικτών της αντιπολίτευσης με την κατηγορία της εξαγοράς ψήφων. Ωστόσο, κανένας από τους συλληφθέντες δεν έχει μέχρι σήμερα δικαστεί ή καταδικαστεί. Επιπλέον, χωρίς καμία νόμιμη εξουσιοδότηση, διέταξε τη σύλληψη αρκετών υποψηφίων βουλευτών της αντιπολίτευσης, με σκοπό να υπονομεύσει τις προεκλογικές τους εκστρατείες και να εκφοβίσει τους υποστηρικτές τους. Παραβίασε επίσης τη νομική υποχρέωση να εξασφαλίσει προηγούμενη έγκριση της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής πριν από οποιαδήποτε σύλληψη υποψηφίου. Παράλληλα, απαγόρευσε στους ηγέτες της αντιπολίτευσης Γκαγκίκ Τσαρουκιάν, Ρόμπερτ Κοτσαριάν και Ναρέκ Καραπετιάν να εγκαταλείψουν τη χώρα για σύντομα ταξίδια, επίσης χωρίς την απαιτούμενη έγκριση της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής.
Ο Πασινιάν διέταξε ακόμη τη σύλληψη του γνωστού επιχειρηματία και φιλάνθρωπου Σάμβελ Καραπετιάν, την ίδια ακριβώς ημέρα που εκείνος δήλωσε δημόσια ότι υπερασπίζεται την Αρμενική Αποστολική Εκκλησία. Έπειτα από μήνες προφυλάκισης υπό ιδιαίτερα σκληρές συνθήκες, ο Καραπετιάν τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό. Με αυτόν τον τρόπο, ο Πασινιάν στέρησε από έναν σημαντικό πολιτικό αντίπαλο τη δυνατότητα να διεξαγάγει προεκλογική εκστρατεία υπέρ του κόμματός του.
Για αρκετές εβδομάδες πριν από τις εκλογές, ο Πασινιάν περιόδευσε σε ολόκληρη τη χώρα, χρησιμοποιώντας καταχρηστικά εκτεταμένους κρατικούς πόρους για την προεκλογική του εκστρατεία. Τον συνόδευαν υπουργοί και κοινοβουλευτικά στελέχη, τα οποία καταχράστηκαν επίσης τις δημόσιες θέσεις τους, καθώς δεν έλαβαν άδεια από τα καθήκοντά τους.
Κατά παράβαση της εκλογικής νομοθεσίας, η κυβέρνηση υποχρέωσε εκατοντάδες μαθητές και εκπαιδευτικούς να παραστούν στις προεκλογικές συγκεντρώσεις του Πασινιάν κατά τη διάρκεια του σχολικού ωραρίου, προκειμένου να δημιουργηθεί η εικόνα μαζικής λαϊκής υποστήριξης. Παρόμοιες πιέσεις ασκήθηκαν και σε εργαζόμενους του δημόσιου τομέα.
Όσον αφορά τους εκλογικούς καταλόγους, η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή ανακοίνωσε ότι υπήρχαν 2,5 εκατομμύρια εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι σε μια χώρα με πληθυσμό που δεν ξεπερνά τα τρία εκατομμύρια κατοίκους. Στον αριθμό αυτό περιλαμβάνονταν μεγάλος αριθμός ανηλίκων κάτω των 18 ετών, καθώς και εκατοντάδες χιλιάδες Αρμένιοι που είχαν μεταναστεύσει εδώ και χρόνια, αλλά τα ονόματά τους παρέμεναν στους εκλογικούς καταλόγους. Αυτή η αναντιστοιχία δημιούργησε άφθονα περιθώρια για νοθεία, αφού η κυβέρνηση μπορούσε να ψηφίσει στο όνομα απόντων πολιτών. Πράγματι, αρκετοί ψηφοφόροι ανέφεραν ότι, όταν έφτασαν στα εκλογικά τμήματα, διαπίστωσαν πως κάποιος είχε ήδη ψηφίσει στη θέση τους.
Πρόσθετη νοθεία σημειώθηκε όταν οι αρχές μετέφεραν μεγάλο αριθμό στρατιωτών στα εκλογικά τμήματα και τους έδωσαν οδηγίες να ψηφίσουν το κόμμα του πρωθυπουργού. Οι στρατιώτες αυτοί συμμετείχαν σε πολλαπλή ψηφοφορία, μετακινούμενοι μεταξύ διαφορετικών εκλογικών τμημάτων, σε μια πρακτική γνωστή ως «carousel voting» (κυκλική ή καρουζέλ ψηφοφορία).
Οι αρχές δημιούργησαν επίσης εμπόδια στους πολίτες της Αρμενίας που είχαν ταξιδέψει από το εξωτερικό ειδικά για να ψηφίσουν. Με την άφιξή τους, πολλοί στάλθηκαν αμέσως σε υποχρεωτική στρατιωτική εκπαίδευση διάρκειας 25 ημερών, στερούμενοι έτσι το δικαίωμα συμμετοχής στις εκλογές.
Αξιοσημείωτο είναι ότι, αφού καταμετρήθηκε μόνο ένα μικρό ποσοστό των ψήφων στις 7 Ιουνίου, ο Πασινιάν έσπευσε να ανακοινώσει πως το κόμμα του είχε ήδη εξασφαλίσει την πλειοψηφία, ασκώντας έτσι πίεση στην Κεντρική Εκλογική Επιτροπή να τον ανακηρύξει νικητή.
Μετά την προκαταρκτική καταμέτρηση της 8ης Ιουνίου, προέκυψαν σοβαρές αποκλίσεις μεταξύ των αποτελεσμάτων που είχαν καταγραφεί στα εκλογικά τμήματα και των συνολικών αποτελεσμάτων που ανακοίνωσε η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή. Εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες, ψήφοι υπέρ κομμάτων της αντιπολίτευσης δεν καταμετρήθηκαν σωστά. Και τα τρία μεγάλα κόμματα της αντιπολίτευσης απέρριψαν τα αποτελέσματα ως νοθευμένα, ζήτησαν τη διεξαγωγή νέων εκλογών και προσέφυγαν στο Συνταγματικό Δικαστήριο. Ωστόσο, νέες εκλογές πιθανότατα θα οδηγούσαν στο ίδιο αποτέλεσμα, εφόσον θα εφαρμόζονταν οι ίδιες μέθοδοι νοθείας. Επιπλέον, όλα τα μέλη του Συνταγματικού Δικαστηρίου είχαν διοριστεί από τους κοινοβουλευτικούς συμμάχους του Πασινιάν, γεγονός που καθιστά σχεδόν αδύνατη οποιαδήποτε ανατροπή του αποτελέσματος.
Στις 14 Ιουνίου, μία ολόκληρη εβδομάδα μετά τις εκλογές, η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή ανακοίνωσε τα τελικά αποτελέσματα. Παρά το γεγονός ότι το κόμμα «Ευημερούσα Αρμενία» προσκόμισε τεκμηρίωση για μεγάλο αριθμό ψήφων που δεν είχαν καταμετρηθεί, η Επιτροπή ισχυρίστηκε ότι το κόμμα υπολείπονταν κατά λίγες μόλις ψήφους του ορίου του 4%. Ως αποτέλεσμα, ανακοινώθηκε ότι το κόμμα «Συμβόλαιο του Πολίτη» του Πασινιάν έλαβε το 49,75% των ψήφων, που αντιστοιχεί σε 64 έδρες· το κόμμα «Ισχυρή Αρμενία» το 23,27%, δηλαδή 29 έδρες· και η Συμμαχία «Αρμενία» το 9,9%, δηλαδή 12 έδρες. Έτσι, το κόμμα του Πασινιάν κατέλαβε περίπου το 60% των εδρών του κοινοβουλίου, παρότι συγκέντρωσε λιγότερο από το 50% των ψήφων, επειδή οι ψήφοι των 15 κομμάτων που δεν ξεπέρασαν το όριο του 4% ανακατανεμήθηκαν, ωφελώντας κυρίως το κυβερνών κόμμα.
Παρ’ όλα αυτά, το κόμμα του Πασινιάν δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων, η οποία είναι αναγκαία για την υιοθέτηση του νέου Συντάγματος που απαιτεί ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίγιεφ. Κατά συνέπεια, το Αζερμπαϊτζάν δεν πρόκειται να υπογράψει την πολυδιαφημισμένη από τον Πασινιάν «Συνθήκη Ειρήνης». Η εξέλιξη αυτή αποτελεί σοβαρό πολιτικό πλήγμα για τον Πασινιάν, ο οποίος είχε βασίσει την προεκλογική του εκστρατεία στην υπόσχεση της ειρήνης, κατηγορώντας παράλληλα την αντιπολίτευση ως «κόμματα του πολέμου».
Την τελευταία εβδομάδα διεξάγεται έντονη συζήτηση στην Αρμενία σχετικά με το αν τα κόμματα της αντιπολίτευσης πρέπει να καταλάβουν τις έδρες τους στο νέο κοινοβούλιο ή να το μποϊκοτάρουν. Και οι δύο επιλογές έχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Η τελική τους απόφαση αναμένεται να ανακοινωθεί σύντομα.
Ανεξάρτητα από το αν η αντιπολίτευση επιλέξει να συμμετάσχει στο κοινοβούλιο ή όχι, θα πρέπει να προχωρήσει άμεσα σε δύο κρίσιμες κινήσεις:
- Να ενώσει όλες τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης και να καλέσει εκατοντάδες χιλιάδες Αρμενίους να κατακλύσουν τους δρόμους του Γερεβάν και άλλων πόλεων με συνεχείς διαδηλώσεις, έως ότου ο Πασινιάν παραιτηθεί.
- Να συγκροτήσει μια «Σκιώδη Κυβέρνηση» (Shadow Cabinet), αναθέτοντας σε στελέχη της αντιπολίτευσης ανεπίσημους υπουργικούς ρόλους. Το όργανο αυτό θα ηγηθεί της προσπάθειας για την απομάκρυνση του Πασινιάν από την εξουσία και θα προετοιμάσει την ομαλή μετάβαση της διακυβέρνησης μετά την αποχώρησή του.