Νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία χρησιμοποιήθηκε ως βασικός διάδρομος διέλευσης ξένων μαχητών προς τη Συρία, προκειμένου να ενταχθούν στο ISIS, φέρνει στο φως δημοσίευμα του Αμπντουλάχ Μποζκούρτ στο Nordic Monitor.
Το δημοσίευμα βασίζεται σε δικαστικά έγγραφα αμερικανικής υπόθεσης τρομοκρατίας και ειδικότερα σε κατάθεση στο FBI του Εμράαν Άλι, 59χρονου Τρινινταντιανοαμερικανού μέλους του ISIS, γνωστού με το ψευδώνυμο «Abu Jihad TNT». Η υπόθεση αποκαλύπτει, σύμφωνα με το Nordic Monitor, ένα οργανωμένο δίκτυο διακινητών, ελέγχων, οικονομικών διαύλων και μηχανισμών υποστήριξης, που καθοδηγούσαν τους νεοσύλλεκτους μέσα από το τουρκικό έδαφος πριν περάσουν στις περιοχές που έλεγχε το ISIS στη Συρία.
Ο Άλι ταξίδεψε στη Συρία τον Μάρτιο του 2015 μαζί με τη σύζυγό του και τα έξι παιδιά του, με σκοπό να ζήσει υπό το καθεστώς του ISIS. Αργότερα δήλωσε ένοχος στις Ηνωμένες Πολιτείες για παροχή υλικής υποστήριξης σε τρομοκρατική οργάνωση. Σύμφωνα με τα έγγραφα της υπόθεσης, κατά την παραμονή του στη Συρία ανέλαβε στρατιωτικά καθήκοντα, συμμετείχε σε αναγνωριστικές αποστολές και επιδρομές, διευκόλυνε οικονομικές μεταφορές, εμπορεύτηκε όπλα και ενέπλεξε ακόμη και τα παιδιά του στο τζιχαντιστικό περιβάλλον.
Το κρίσιμο στοιχείο της υπόθεσης είναι η διαδρομή μέσω Τουρκίας. Όπως είπε ο Άλι στο FBI, το ταξίδι του δεν ήταν αυτοσχέδιο. Είχε προηγηθεί επικοινωνία με άτομα που συνδέονταν με δίκτυα του ISIS. Ο ίδιος ανέφερε ότι ο κουνιάδος του, ο οποίος είχε ταξιδέψει νωρίτερα στη Συρία, τον συνέδεσε με πρόσωπο που θα διευκόλυνε την είσοδο στην επικράτεια της οργάνωσης.
Σύμφωνα με την κατάθεση, οι ξένοι μαχητές έπρεπε πρώτα να «εγκριθούν». Κάποιος έπρεπε να τους γνωρίζει και να τους συστήσει. Αυτό το σύστημα εγγύησης, όπως περιγράφεται, δείχνει ότι το ISIS δεν λειτουργούσε τυχαία, αλλά διέθετε δομημένο μηχανισμό υποδοχής και ελέγχου των ξένων που έφταναν μέσω Τουρκίας.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην επαρχία Γκαζιαντέπ, την οποία ο Άλι περιέγραψε ως το τελευταίο σημείο πριν από το πέρασμα στη Συρία. Η περιοχή, στα τουρκοσυριακά σύνορα, παρουσιάζεται ως βασικός κόμβος για ξένους μαχητές, διακινητές, ένοπλες οργανώσεις και δίκτυα υποστήριξης κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Συρία.
Το Nordic Monitor συνδέει την κατάθεση του Άλι με παλαιότερες έρευνες για τον ρόλο του Τούρκου υπηκόου Ιλχάμι Μπαλί, γνωστού και ως Abu Bakr ή Ebu Bekir, ο οποίος είχε αναγνωριστεί από Τούρκους εισαγγελείς ως κομβικό πρόσωπο στη διακίνηση ξένων μαχητών από την Τουρκία προς τη Συρία. Ο Μπαλί είχε κατονομαστεί και ως βασικός ύποπτος για αιματηρές τρομοκρατικές επιθέσεις του ISIS στην Τουρκία την περίοδο 2015-2017.
Στο δημοσίευμα υποστηρίζεται ότι απόρρητα τουρκικά έγγραφα πληροφοριών και αστυνομικές υποκλοπές εμφάνιζαν τον Μπαλί στο κέντρο ενός οργανωμένου μηχανισμού μεταφοράς ξένων μαχητών. Οι νεοσύλλεκτοι φέρονται να ελέγχονταν αρχικά από επαφές του ISIS στη Συρία και στη συνέχεια να καθοδηγούνταν μέσω Τουρκίας, με ξενοδοχεία, συνοδούς, σημεία συνάντησης και οικονομική καταγραφή των μετακινήσεων.
Κατά το Nordic Monitor, η κατάθεση του Άλι στο FBI και τα τουρκικά στοιχεία που έχουν αποκαλυφθεί στο παρελθόν συγκλίνουν: η διέλευση ξένων μαχητών από την Τουρκία προς τη Συρία δεν ήταν μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά οργανωμένη υποδομή με κανόνες, ενδιάμεσους, έλεγχο, μεταφορά και χρηματοδότηση.
Το δημοσίευμα υπενθυμίζει επίσης ότι στην Τουρκία είχαν ξεκινήσει μεταξύ 2014 και 2016 αντιτρομοκρατικές έρευνες που φέρονται να εντόπισαν στοιχεία για εμπλοκή της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών MIT στη μεταφορά όπλων και μαχητών προς ένοπλες τζιχαντιστικές οργανώσεις στη Συρία. Οι έρευνες αυτές, σύμφωνα με το Nordic Monitor, τερματίστηκαν απότομα από την κυβέρνηση Ερντογάν, ενώ εισαγγελείς, αστυνομικοί και δικαστικοί που τις χειρίστηκαν απομακρύνθηκαν, διώχθηκαν ή φυλακίστηκαν.
Η υπόθεση Άλι φωτίζει και το οικονομικό σκέλος του δικτύου. Σύμφωνα με τα αμερικανικά έγγραφα, ο Άλι διευκόλυνε μεταφορές χρημάτων για άλλα μέλη του ISIS από το Τρινιντάντ και Τομπάγκο. Τα χρήματα συγκεντρώνονταν από συγγενείς μαχητών και μεταφέρονταν μέσω Western Union σε διαμεσολαβητή τύπου hawala, ο οποίος λειτουργούσε μεταξύ Τουρκίας και Συρίας και παρέδιδε τα ποσά στο εσωτερικό της επικράτειας του ISIS έναντι προμήθειας.
Έτσι, η Τουρκία εμφανίζεται όχι μόνο ως διάδρομος μετακίνησης ανθρώπων, αλλά και ως κρίκος οικονομικής τροφοδοσίας του ISIS.
Ο Άλι παραδόθηκε τελικά μαζί με τους δύο μεγαλύτερους γιους του στις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις κοντά στο Μπαγκούζ, τον Μάρτιο του 2019, κατά την κατάρρευση του τελευταίου εδαφικού θύλακα του ISIS. Στη συνέχεια ανακρίθηκε από αμερικανικές υπηρεσίες και επαναπατρίστηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το συμπέρασμα του δημοσιεύματος είναι βαρύ για την Άγκυρα. Τα αμερικανικά δικαστικά έγγραφα, οι καταθέσεις στο FBI και οι παλαιότερες έρευνες που καταπνίγηκαν στην Τουρκία δείχνουν ότι το τουρκικό έδαφος αξιοποιήθηκε επανειλημμένα ως κύρια πύλη εισόδου ξένων μαχητών στη Συρία. Και όσο η κυβέρνηση Ερντογάν υποστηρίζει ότι ενίσχυσε τους συνοριακούς ελέγχους και πολέμησε τα τζιχαντιστικά δίκτυα, υποθέσεις όπως αυτή του Εμράαν Άλι υπενθυμίζουν ότι η πραγματικότητα στα τουρκοσυριακά σύνορα υπήρξε πολύ πιο σκοτεινή.