Γράφει ο Μανώλης Σκούληκας
Σε κάθε μεγάλη σύγκρουση τα κράτη της περιοχής αναγκάστηκαν, από την αρχή των εχθροπραξιών, να επιλέξουν πλευρά και να εμπλακούν αντίστοιχα. Όσοι προσπάθησαν να παραμείνουν ουδέτεροι είχαν κακό τέλος αφού έγιναν στόχος της πλευράς που διεκδίκησε την συμμαχία τους και αυτοί της την αρνήθηκαν. Ας θυμηθούμε το φρικτό τέλος των Μηλίων στις αρχές του Πελοποννησιακού Πολέμου, ή το ακόμα πιο τραγικό των Αιγινητών λίγο αργότερα, που υπέστησαν την παρανοϊκή εκδικητική μανία των Αθηναίων, μόνο και μόνο επειδή θέλησαν να παραμείνουν ουδέτεροι.
Σήμερα, ο πόλεμος στο Ιράν, σηματοδοτεί μια τέτοια συγκυρία. Είτε κατά την διάρκεια του, είτε κατά την επαύριο της λήξης του, τα κράτη της περιοχής θα πρέπει να επιλέξουν πλευρά και να υποστούν τις ανάλογες συνέπειες. Όσες Πετρομοναρχίες ταχθούν με τις ΗΠΑ θα δεχθούν ανηλεείς βομβαρδισμούς στις ευαίσθητες εγκαταστάσεις τους και θα κινδυνεύσουν, κατά τους ισχυρισμούς των αντιπάλων τους, να επιστρέψουν στον μεσαιωνικό τρόπο ζωής τους, περιπλανώμενοι με τις καμήλες τους από όαση σε όαση. Αντιστοίχως, η Αμερική απειλεί με τον διαβόητο πλέον τραμπούκικο τρόπο του Τραμπ, αλλά η θέση της στις κονίστρες των «πολιτισμένων» κρατών δεν της επιτρέπει παρόμοιες ακραίες τακτικές. Βέβαια, η απειλή της εγκατάλειψης σε μια τέτοια περιοχή ισοδυναμεί με αντίστοιχη τιμωρία με αυτή που υπόσχεται το Ιράν -κατά τις εντολές της Κίνας, που διεκδικεί σε βάθος χρόνου την Αραβική Χερσόνησο.
Για παράδειγμα, η Σαουδική Αραβία που προσπαθεί να παραμείνει επαμφοτερίζουσα, συνέπραξε με το Πακιστάν ώστε να έχει πρόσβαση στην πυρηνική ομπρέλα του και ευρύτερη συνεργασία με το σουνιτικό άξονα του Ισλάμ. Όμως πρόσφατα βομβαρδίστηκε ανηλεώς από το Ιράν και ο αποκλεισμός της Ερυθράς θάλασσας από του Χούθι της Υεμένης, της στερεί την εναλλακτική οδό εξαγωγής του Πετρελαίου της προς την Άπω Ανατολή από το λιμάνι του Γιάνμπου. Υπό το βάρος αυτό, η προοπτική υποταγής της Σαουδικής Αραβίας στην Κίνα -μέσω Ιράν- φαντάζει πιο συμφέρουσα, οπότε οι Αμερικάνοι έσπευσαν να της παρέχουν πυρηνική τεχνογνωσία για να ισοφαρίσουν την προοπτική προσχώρησής της στην πλευρά των αντιπάλων τους. Βέβαια, αυτό θα την έκανε ένα επικίνδυνο μπαλαντέρ στην περιοχή, οπότε έσπευσαν, πιθανότατα και υπό την πίεση του Ισραήλ, να θέσουν την προσχώρηση της Σαουδικής Αραβίας στις «Συμφωνίες του Αβραάμ» ως απαραίτητη προϋπόθεση για την αναγωγή της σε πυρηνική δύναμη. Η νοοτροπία της Αμερικής σχετικά με τους συμμάχους της πηγάζει από το ναρκισσισμό μιας πρώην κοσμοκρατορίας και την «Λογική της Αγοράς». Όμως, πλέον, υπάρχουν και άλλες εναλλακτικές που μπορεί να είναι πιο συμφέρουσες, ή λιγότερο επώδυνες, και οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν το πολιτικό κεφάλαιο, σε αυτή την ιστορική συγκυρία, να επενδύσουν στην ολοκληρωτική κατίσχυσή τους σε τοπικούς δρώντες όπως το Ιράν για να αποτελέσουν την μόνη εναλλακτική στην περιοχή. Επίσης έχουν επί δεκαετίες, παραβλέψει ότι οι πληθυσμοί της Μέσης Ανατολής έχουν ταπεινωθεί συστηματικά και η «Λογική της Αγοράς» δεν μπορεί πλέον να λειτουργήσει κατά το χυδαίο ρητό του θρασύτατου Τσώρτσιλ, κατά το οποίο «τον Άραβα δεν τον αγοράζεις, απλά τον νοικιάζεις».
Βέβαια, οι ΗΠΑ συνεχίζουν να λειτουργούν με την ίδια κοντόφθαλμη νοοτροπία και σύντομα θα πληρώσουν τα επίχειρα της ιδιωτίας τους στη Συρία και το Λίβανο. Στα πλαίσια αυτά μάλιστα θα κληθούν να επιλέξουν πλευρά ο τζιχαντιστής Τζολάνι και η ταγός του Τουρκία, καθώς ο Τραμπ πιέζεται ασφυκτικά από την αδιαλλαξία των φανατικών μουλάδων και σύντομα θα απαιτήσει την δέσμευση του Τζολάνι και του Έρντογαν εναντίον της Χεζμπολάχ. Αν αυτή δεν δοθεί ουσιαστικά, αλλά μόνο επιφανειακά-όπως είναι και το πιθανότερον- θα κατάλήξουμε σε περαιτέρω αποστασιοποίηση τους από το άρμα των ΗΠΑ και πιθανώς αυτό να επιφέρει περαιτέρω εξελίξεις στην περιοχή.
Οι ΗΠΑ απαιτούν, αλλά δεν μπορούν να επιβάλλουν τη θέλησή τους σε αυτόν τον ακραίο κόσμο, χωρίς ακραία μέτρα, των οποίων τη χρήση στερούνται επί του προκειμένου, δεδομένης της μειωμένης πολιτικής τους θέσης μετά από τις συνεχόμενες αποτυχίες τους στο Ουκρανικό, στο Ιράν, στην Υεμένη, στην Αφρική, στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, ενώ η επικρεμάμενη κρίση στον Ειρηνικό και την Ταϊβάν της στερεί περαιτέρω την ικανότητα αποτελεσματικής δέσμευσης στο ανοικτό μέτωπο της Μέσης Ανατολής. Αντιθέτως, η Κίνα έχει επενδύσει σε εταίρους που είναι διατεθειμένοι να προχωρήσουν μέχρι τέλους στην προώθηση της ατζέντας του μίσους έναντι των ΗΠΑ, ασχέτως των -ακόμα και αποκαλυπτικά- καταστρεπτικών συνεπειών που μπορεί να υποστούν κατά την ολοκλήρωσή της. Η κατάσταση θυμίζει το Βιετνάμ όπου οι πολιτισμένοι Αμερικάνοι μπορούσαν να προσφέρουν μόνο φαγητό και φάρμακα σε ένα αγροτικό πληθυσμό που υφίστατο τις εκτελέσεις και την λεηλασία των κομμουνιστών. Εγκλωβισμένοι στην πολιτιστική τους ταυτότητα οι Αμερικάνοι δεν μπορούν παρά να αρκούνται σε ημίμετρα που αψηφούν ακόμα και τις συμπαθείς στρουθοκαμήλους στην αντίληψη της πραγματικότητας όσον αφορά στην αποτελεσματικότητά τους.