Σε νέα εμπρηστική παρέμβαση για τη «Γαλάζια Πατρίδα», ο αρχιτέκτονας του τουρκικού αναθεωρητικού δόγματος, απόστρατος υποναύαρχος Τζιχάτ Γιαϊτζί, επιχείρησε να παρουσιάσει την τουρκική επεκτατική στρατηγική ως… αμυντικό δικαίωμα της Άγκυρας, προειδοποιώντας μάλιστα ότι η Τουρκία κινδυνεύει να υποστεί «τεράστια απώλεια» εάν δεν κατοχυρώσει νομικά τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μιλώντας στο TGRT Haber, ο Γιαϊτζί ανέπτυξε το σκεπτικό πίσω από το υπό διαμόρφωση «Mavi Vatan Kanunu» – τον νόμο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» – ο οποίος επιχειρεί να μετατρέψει τις τουρκικές θαλάσσιες διεκδικήσεις σε επίσημο εσωτερικό δίκαιο της Τουρκίας.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τη νομοθετική πρωτοβουλία ως «ζήτημα εθνικής ασφάλειας», υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα πρέπει να ορίσει ενιαία το σύνολο των θαλάσσιων ζωνών της, από τα χωρικά ύδατα μέχρι την ΑΟΖ, την υφαλοκρηπίδα και τα ενεργειακά δικαιώματα.
«Το δικαίωμα που δεν δηλώνεται, γίνεται με τον χρόνο αμφισβητήσιμο», ανέφερε χαρακτηριστικά, ξεκαθαρίζοντας ότι η Τουρκία δεν θέλει πλέον απλώς να υπερασπίζεται τις θέσεις της, αλλά να τις επιβάλλει θεσμικά και επιχειρησιακά.
«Η Γαλάζια Πατρίδα είναι το Μισάκ-ι Μιλί των θαλασσών»
Ο Γιαϊτζί συνέδεσε ευθέως τη «Γαλάζια Πατρίδα» με το εθνικιστικό αφήγημα του Μισάκ-ι Μιλί, παρουσιάζοντάς την ως θαλάσσια εκδοχή των «εθνικών όρκων» της Τουρκίας.
«Όπως το Μισάκ-ι Μιλί εκφράζει τα όρια της εθνικής βούλησης στην ξηρά, έτσι και η “Γαλάζια Πατρίδα” εκφράζει τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της Τουρκίας στις θάλασσες», είπε.
Παράλληλα, επιχείρησε να απορρίψει τις κατηγορίες περί επεκτατισμού, ισχυριζόμενος ότι η Τουρκία δεν επιδιώκει ξένα εδάφη αλλά «τα νόμιμα θαλάσσια δικαιώματά της».
Ωστόσο, πίσω από τη ρητορική περί «δικαιωμάτων», ο Τούρκος αναλυτής περιέγραψε ξεκάθαρα ένα σχέδιο αμφισβήτησης των ελληνικών και κυπριακών θαλάσσιων ζωνών, βάζοντας στο στόχαστρο το Καστελόριζο, την Κυπριακή Δημοκρατία αλλά και το συνολικό γεωπολιτικό αποτύπωμα του Ελληνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Αν αγνοήσουμε Συρία, Λίβανο και Παλαιστίνη, θα χάσουμε τεράστιες θαλάσσιες εκτάσεις»
Το πιο αποκαλυπτικό σημείο της παρέμβασής του αφορούσε τη στρατηγική που θέλει να ακολουθήσει η Άγκυρα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Γιαϊτζί υποστήριξε ότι η Τουρκία διαθέτει «αντικριστές ακτές» όχι μόνο με την Αίγυπτο και τη Λιβύη, αλλά και με τη Συρία, τον Λίβανο, το Ισραήλ και την Παλαιστίνη.
Κατά τον ίδιο, εάν αυτές οι «αντικριστές ακτές» δεν ληφθούν υπόψη σε χάρτες και συμφωνίες, τότε η Τουρκία κινδυνεύει να «παραδώσει» μεγάλα τμήματα της Ανατολικής Μεσογείου στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Μάλιστα έκανε λόγο για πιθανή απώλεια «462.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων» της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας», υποστηρίζοντας ότι ένα «τεχνικό λάθος» σε θαλάσσιες συντεταγμένες θα ισοδυναμούσε με απώλεια εθνικού εδάφους.
«Το λάθος στη θάλασσα παράγει συνέπειες τόσο σοβαρές όσο η απώλεια εδάφους στην ξηρά», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στο στόχαστρο η Κύπρος και το Καστελόριζο
Ο Γιαϊτζί επανέφερε επίσης τη γνωστή του θεωρία περί «μέγιστης επήρειας» της Καρπασίας, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε συμφωνία με τη Συρία δεν πρέπει να είναι «πλευρική οριοθέτηση», αλλά συνολική συμφωνία θαλάσσιων ζωνών που θα βασίζεται στις «αντικριστές ακτές».
Στην ουσία, η Άγκυρα επιχειρεί να δημιουργήσει θαλάσσιο διάδρομο Τουρκίας–Συρίας, παρακάμπτοντας την Κυπριακή Δημοκρατία και περιορίζοντας δραστικά την ελληνική και κυπριακή ΑΟΖ.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι αν υπάρξει συμφωνία με τη Δαμασκό που δεν εξυπηρετεί αυτή τη λογική, τότε η Τουρκία θα χάσει τη δυνατότητα να διεκδικεί θαλάσσιες ζώνες απέναντι σε Ισραήλ, Λίβανο και Παλαιστίνη, κάτι που – όπως είπε – θα ενισχύσει τη θέση της Λευκωσίας.
Επιχείρηση θεσμικής κατοχύρωσης του αναθεωρητισμού
Το βασικό μήνυμα της συνέντευξης είναι ότι η Τουρκία επιχειρεί πλέον να μετατρέψει τον αναθεωρητισμό της σε μόνιμο κρατικό δόγμα.
Ο Γιαϊτζί μίλησε ξεκάθαρα για ανάγκη νομικής «θωράκισης» της «Γαλάζιας Πατρίδας», υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία δεν αρκεί να είναι «παρούσα» στις θάλασσες, αλλά πρέπει να κατοχυρώσει θεσμικά κάθε διεκδίκηση μέσω νόμων, χαρτών, συντεταγμένων και στρατηγικών συμφωνιών.
Η αναφορά του στη «Χάρτα της Σεβίλλης» δείχνει ότι η Άγκυρα επιδιώκει να δημιουργήσει ένα πλήρως εναλλακτικό νομικό και γεωπολιτικό πλαίσιο απέναντι στις ελληνικές και κυπριακές θέσεις.
Η μεγάλη εικόνα
Η παρέμβαση Γιαϊτζί έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία:
- προωθεί νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα»,
- ενισχύει στρατιωτικά την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο,
- αναζητά νέα θαλάσσια τετελεσμένα μέσω Συρίας,
- και συνδέει ευθέως τις ενεργειακές εξελίξεις με στρατιωτική ισχύ.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι πλέον η Άγκυρα δεν κρύβει τον στρατηγικό της στόχο: να μετατρέψει την Ανατολική Μεσόγειο σε χώρο τουρκικής επιρροής, αμφισβητώντας ανοιχτά τα κυριαρχικά δικαιώματα Ελλάδας και Κύπρου.
Και το κάνει όχι μόνο με NAVTEX, πολεμικά πλοία ή γεωτρύπανα, αλλά πλέον και με τη δημιουργία ενός ολόκληρου νομικού οικοδομήματος που θα επιχειρεί να παρουσιάσει τις τουρκικές διεκδικήσεις ως «κρατική κανονικότητα».