Ένα εξαιρετικά βαρύ μήνυμα, το οποίο φέρεται να έστειλε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προς την Ουάσιγκτον και την Ιερουσαλήμ, βρέθηκε στην κορυφή της ατζέντας του «Direct News».
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας, επικαλούμενος πληροφορίες του ισραηλινού κρατικού δικτύου Kan και ανώτατες ισραηλινές κυβερνητικές πηγές, ανέφερε ότι η Άγκυρα προειδοποίησε πως η χρησιμοποίηση κουρδικών ενόπλων οργανώσεων σε επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν θα προκαλέσει άμεση τουρκική στρατιωτική αντίδραση.
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στην εκπομπή, η Τουρκία φέρεται διατεθειμένη ακόμη και να παράσχει αεροπορική υποστήριξη στις ιρανικές δυνάμεις, εφόσον κουρδικές οργανώσεις πραγματοποιήσουν επιθέσεις εντός του ιρανικού εδάφους.
Ο παρουσιαστής υπογράμμισε ότι μέχρι την ώρα μετάδοσης δεν υπήρξε επίσημη διάψευση ούτε από την Άγκυρα ούτε από την Ουάσιγκτον. Συνέδεσε, μάλιστα, το συγκεκριμένο παρασκήνιο με τις πρόσφατες δημόσιες αναφορές του Ντόναλντ Τραμπ ότι απέτρεψε τουρκική εμπλοκή στον πόλεμο.
Η Τουρκία παγιδεύεται στον ρόλο του «ενδιάμεσου»
Η εκτίμηση που διατυπώθηκε στο «Direct News» είναι ότι η Τουρκία επιχειρεί να συνομιλεί ταυτόχρονα με όλους: με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, την Κίνα, το Ιράν, τη Χαμάς και την Ουκρανία. Πρόκειται για έναν ρόλο που προσφέρει προσωρινά διπλωματικά πλεονεκτήματα, αλλά δεν μπορεί να διατηρηθεί επ’ αόριστον.
«Οι χώρες αυτές στο τέλος πρέπει να αποφασίσουν», ήταν το βασικό συμπέρασμα του Ανδρέα Μουντζουρούλια, ο οποίος εκτίμησε ότι η Άγκυρα κινδυνεύει να εγκλωβιστεί στις αντιφάσεις της.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη στάση του Αμερικανού προέδρου. Κατά την εκτίμησή του, ο Τραμπ εμφανίζεται πλέον απογοητευμένος από τη συμπεριφορά του Ερντογάν, καθώς αντιλαμβάνεται ότι η τουρκική ηγεσία προσπαθεί να κερδίσει χρόνο και να αποσπάσει ανταλλάγματα χωρίς να εγκαταλείψει τις στρατηγικές σχέσεις της με τη Ρωσία και το Ιράν.
Αδιέξοδο με τους S-400 – Κλείνει η πόρτα των F-35
Το δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο της εκπομπής αφορούσε το αδιέξοδο της Τουρκίας με τους ρωσικούς S-400.
Το σενάριο μεταφοράς τους σε χώρα του Κόλπου παρουσιάστηκε το προηγούμενο διάστημα ως πιθανή διέξοδος, ώστε να ανοίξει ξανά ο δρόμος για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Ωστόσο, όπως ανέφερε ο Μουντζουρούλιας, καμία χώρα της περιοχής δεν φαίνεται πρόθυμη να παραλάβει τα ρωσικά συστήματα.
Ο λόγος είναι διπλός. Από τη μία πλευρά, μία τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να ενεργοποιήσει τις αμερικανικές κυρώσεις του νόμου CAATSA. Από την άλλη, σε κράτη όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ βρίσκονται ανεπτυγμένα αμερικανικά συστήματα, βάσεις, δίκτυα Patriot και THAAD, καθώς και αεροσκάφη F-35 ή F-22.
Η συνύπαρξη των S-400 με αμερικανικές πλατφόρμες θεωρείται κόκκινη γραμμή, καθώς τα ρωσικά ραντάρ θα μπορούσαν να συλλέξουν ηλεκτρονικά δεδομένα για τα χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας των αμερικανικών μαχητικών.
Το συμπέρασμα της εκπομπής ήταν κατηγορηματικό: οι S-400 δεν έχουν πού να μεταφερθούν, ενώ τα τουρκικά F-35 που παραμένουν στις ΗΠΑ δεν πρόκειται, με τα σημερινά δεδομένα, να παραδοθούν στην Άγκυρα.
Τα απόρρητα στοιχεία για τους ελληνικούς Patriot
Εκτενής ήταν και η αναφορά στις ρωσικές αναλύσεις για τις ουκρανικές πιέσεις προς την Ελλάδα, μέσω ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να παραχωρήσει συστήματα και πυραύλους Patriot.
Ο Μουντζουρούλιας στάθηκε ιδιαίτερα στο ερώτημα που έθεσαν ρωσικά μέσα: πώς γνωρίζει το Κίεβο τον αριθμό των ελληνικών πυραύλων, την κατάσταση των αποθεμάτων και ποιοι από αυτούς πλησιάζουν στο τέλος της επιχειρησιακής ζωής τους;
Πρόκειται, όπως επισήμανε, για ευαίσθητες ή ακόμη και διαβαθμισμένες πληροφορίες. Η ελληνική στάση, πάντως, παρουσιάστηκε ως ξεκάθαρη: η Αθήνα δεν προτίθεται να αποδυναμώσει την αεράμυνα της χώρας, καθώς οι Patriot αποτελούν βασικό πυλώνα της εθνικής άμυνας.
Την ίδια ώρα, η Άγκυρα εμφανίζεται πρόθυμη να προσφέρει εγγυήσεις ασφαλείας στην Ουκρανία στη Μαύρη Θάλασσα, μία προοπτική την οποία η Μόσχα αντιμετωπίζει αρνητικά.
Ελληνικά μαχητικά πάνω από την Κύπρο
Με αφορμή τη μαύρη επέτειο της 20ής Ιουλίου 1974, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στη διέλευση ελληνικών μαχητικών πάνω από τη Λάρνακα και άλλες περιοχές της ελεύθερης Κύπρου.
Κατά την ανάλυσή του, δεν επρόκειτο για μία απλή επετειακή κίνηση, αλλά για επιχειρησιακό και πολιτικό μήνυμα προς την Τουρκία: ο άξονας Αθήνας–Λευκωσίας παραμένει ενεργός και η απειλή κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας αφορά άμεσα την εθνική ασφάλεια της Ελλάδας.
Μπορεί το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα να μη λειτουργεί πλέον με την επίσημη μορφή που είχε κατά τη δεκαετία του 1990, υποστήριξε, στην πράξη όμως η στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου βρίσκεται σε ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο. Σε αυτό συμβάλλουν η ενίσχυση της κυπριακής αεράμυνας και οι κοινές ασκήσεις με Ελλάδα, Γαλλία και Ισραήλ.
Νέα κύματα επιθέσεων εναντίον του Ιράν
Στο ιρανικό μέτωπο, η εκπομπή παρουσίασε πληροφορίες για αυξημένη αμερικανική στρατιωτική κινητικότητα στη Μέση Ανατολή και ανάπτυξη επιπλέον αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού στο Ισραήλ.
Στα σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνονται πλήγματα σε πυρηνικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις, στο ηλεκτρικό δίκτυο, σε υποδομές σχετικές με τον εμπλουτισμό ουρανίου και σε υπόγειες εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με την εκτίμηση του παρουσιαστή, μία τέτοια επιχείρηση θα απαιτούσε εκτεταμένη χρήση αεροσκαφών stealth και στρατηγικών βομβαρδιστικών.
Παράλληλα, το Ισραήλ φέρεται να προετοιμάζει δικό του, ευρύτερο κύμα επιθέσεων κατά στρατιωτικών και στρατηγικών υποδομών του Ιράν. Ο στόχος, όπως παρουσιάστηκε, είναι η δραστική μείωση των κρατικών εσόδων της Τεχεράνης και η άσκηση ασφυκτικής οικονομικής και κοινωνικής πίεσης.
Το Ισραήλ καταγγέλλει την κατοχή της Κύπρου
Ο Μουντζουρούλιας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανακοίνωση του ισραηλινού υπουργείου Εξωτερικών για την επέτειο της τουρκικής εισβολής.
Το Ισραήλ εξέφρασε τη στήριξή του στην κυριαρχία, στην ανεξαρτησία και στην εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, χαρακτηρίζοντας απαράδεκτη τη συνεχιζόμενη τουρκική στρατιωτική παρουσία και τις μονομερείς ενέργειες της Άγκυρας στα Κατεχόμενα.
Ο παρουσιαστής αντιπαρέβαλε τη συγκεκριμένη τοποθέτηση με τη σιωπή που, όπως τόνισε, τήρησαν άλλες μεγάλες δυνάμεις και ευρωπαϊκοί θεσμοί.
«Η κατοχή της Κύπρου θα τελειώσει»
Στην εκπομπή παρουσιάστηκε και η παρέμβαση του Ισραηλινού αναλυτή Σάι Γκαλ, με το ξεκάθαρο μήνυμα ότι «η τουρκική κατοχή της Κύπρου θα τελειώσει» και ότι η Άγκυρα μπορεί να επιλέξει τον τρόπο, όχι όμως το αποτέλεσμα.
Σύμφωνα με την ανάλυση, τα Κατεχόμενα έχουν μετατραπεί σε τουρκικό στρατιωτικό προγεφύρωμα στην Ανατολική Μεσόγειο, με περίπου 40.000 στρατιώτες, τεθωρακισμένα, πυροβολικό, πυραυλικά συστήματα, αντιαεροπορική άμυνα, drones, αποθήκες πυρομαχικών, λιμάνια και αεροδρόμια.
Η τουρκική παρουσία δεν απειλεί μόνο την Κύπρο και την Ελλάδα, αλλά και τις θαλάσσιες γραμμές επικοινωνίας, το στρατηγικό βάθος και τις ενεργειακές υποδομές του Ισραήλ.
Στο πλαίσιο του δόγματος «Οργή του Ποσειδώνα», Αθήνα, Λευκωσία και Ιερουσαλήμ φέρονται να αντιμετωπίζουν την Ανατολική Μεσόγειο ως ενιαίο στρατηγικό χώρο. Η ανάλυση προχωρούσε ακόμη περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι εάν η Τουρκία απορρίψει μία συμφωνημένη αποχώρηση από την Κύπρο, θα πρέπει να απομακρυνθεί με τη χρήση στρατιωτικής ισχύος, με συμμετοχή του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Γαλλίας.
Ο Μουντζουρούλιας απέδωσε μεγάλη βαρύτητα στην τοποθέτηση, διευκρινίζοντας ότι προέρχεται από πρόσωπο με ισχυρές επαφές στο ισραηλινό πολιτικό σύστημα.
Η Τουρκία ως νέα απειλή για το Ισραήλ
Στο ίδιο πλαίσιο εντάχθηκαν και οι δηλώσεις του προέδρου του Jerusalem Center for Security and Foreign Affairs, Νταν Ντίκερ, στο i24NEWS.
Ο Ισραηλινός αναλυτής υποστήριξε ότι, παρότι το Ιράν εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική απειλή, η Τουρκία αναδεικνύεται ταχύτατα σε νέα στρατηγική πρόκληση. Προειδοποίησε, μάλιστα, για τις συνέπειες μίας πιθανής παραχώρησης F-35 στην Άγκυρα, σημειώνοντας ότι το Ισραήλ θα πρέπει να εργαστεί για να αποτρέψει μια τέτοια εξέλιξη.
«Μεγάλο Τουράν» εναντίον Συμφωνιών του Αβραάμ
Η εκπομπή παρουσίασε, τέλος, ρωσική ανάλυση σύμφωνα με την οποία η αντιπαράθεση Ισραήλ–Τουρκίας μεταφέρεται πλέον στην Κεντρική Ασία.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται η τουρκική στρατηγική του «Μεγάλου Τουράν» και ο Οργανισμός Τουρκικών Κρατών. Από την άλλη, η ισραηλινή προσπάθεια διεύρυνσης των Συμφωνιών του Αβραάμ.
Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη προσέγγιση, η Μόσχα αρχίζει να αντιμετωπίζει την Άγκυρα ως μακροπρόθεσμη απειλή για τα συμφέροντά της στο Καζακστάν, στο Κιργιστάν, στο Ουζμπεκιστάν και στον ευρύτερο μετασοβιετικό χώρο, ενώ διατηρεί διαύλους στρατηγικού συντονισμού με το Ισραήλ.
Καταγγελίες για χρηματοδότηση του στολίσκου προς τη Γάζα
Ιδιαίτερο κεφάλαιο αποτέλεσαν οι ισραηλινές καταγγελίες ότι η Χαμάς και δίκτυα της Μουσουλμανικής Αδελφότητας βρίσκονταν πίσω από τη χρηματοδότηση και την επιχειρησιακή οργάνωση του στολίσκου προς τη Γάζα.
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, έγγραφα που κατασχέθηκαν από τις ισραηλινές δυνάμεις φέρονται να δείχνουν συγκαλυμμένη ιδιοκτησία πλοίων μέσω ισπανικής εταιρείας-βιτρίνας και διασυνδέσεις συγκεκριμένων ακτιβιστών με τη Χαμάς. Ο παρουσιαστής υπογράμμισε ότι πρόκειται για ισραηλινές καταγγελίες και στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε σχετική διάσκεψη στην Ουάσιγκτον.
Οι προειδοποιήσεις που αγνοήθηκαν το 1974
Το τελευταίο μέρος της εκπομπής ήταν αφιερωμένο στα δραματικά γεγονότα της τουρκικής εισβολής.
Παρουσιάστηκαν διεθνή δημοσιεύματα και μαρτυρίες για τη βία των κατοχικών στρατευμάτων εις βάρος αμάχων και γυναικών, καθώς και αποχαρακτηρισμένα έγγραφα για τον ρόλο της αμερικανικής διπλωματίας.
Κατά τα στοιχεία που επικαλέστηκε η εκπομπή, η Ουάσιγκτον γνώριζε τις τουρκικές προθέσεις, ενώ βασική της προτεραιότητα ήταν να αποτραπεί η ενεργός στρατιωτική αντίδραση της Ελλάδας. Ο Αμερικανός απεσταλμένος Τζόζεφ Σίσκο φέρεται να ζήτησε από τον Μπουλέντ Ετζεβίτ καθυστέρηση 48 ωρών, με τον Τούρκο πρωθυπουργό να απαντά ότι πρώτα θα πραγματοποιούνταν η απόβαση και μετά θα άρχιζαν οι συνομιλίες.
Αναφορά έγινε και σε επιστολή του Ρίτσαρντ Νίξον, η οποία προειδοποιούσε για κυρώσεις εάν πραγματοποιούνταν η εισβολή, αλλά, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν, δεν παραδόθηκε ποτέ στον Ετζεβίτ.
Συγκλονιστική ήταν και η μαρτυρία του αξιωματικού πληροφοριών Ανδρέα Σημαιοφορίδη. Όπως παρουσιάστηκε, η ελληνική πλευρά κατέγραφε τις τουρκικές επικοινωνίες, τις μετακινήσεις μονάδων και την πορεία του αποβατικού στόλου προς την Κερύνεια, αποστέλλοντας αλλεπάλληλα σήματα στην Αθήνα χωρίς να λαμβάνει απάντηση.
Η εκτίμησή του για όσα συνέβησαν ήταν αμείλικτη: «Ανικανότητα και προδοσία μαζί».
Παράλληλα, ο τότε ύπαρχος του υποβρυχίου «Νηρεύς», Σπυρίδων Περβενάς, κατέθεσε ότι τα υποβρύχια «Νηρεύς» και «Γλαύκος» είχαν τη δυνατότητα να πλήξουν τον τουρκικό αποβατικό στόλο, αλλά δεν έλαβαν ποτέ την εντολή να επιτεθούν.
Το «Direct News» έκλεισε με το αίτημα να ανοίξει επιτέλους ολόκληρος ο Φάκελος της Κύπρου. Γιατί 52 χρόνια μετά, η κατοχή συνεχίζεται και τα ερωτήματα για τις ευθύνες, τις εντολές που δεν δόθηκαν και τις προειδοποιήσεις που αγνοήθηκαν παραμένουν ανοιχτά.