Σε μια εφ’ όλης της ύλης παρέμβαση στο Ράδιο 98.4 και στην εκπομπή του Γιώργου Σαχίνη, ο ερευνητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Όσλο, Παναγιώτης Παύλος, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την πορεία των εθνικών θεμάτων, τις γεωπολιτικές ανατροπές στη Μέση Ανατολή και την απουσία μιας πραγματικά ανεξάρτητης ελληνικής στρατηγικής.
Ο Παναγιώτης Παύλος συνέδεσε όσα συμβαίνουν στο εσωτερικό της χώρας με τη μεγάλη γεωπολιτική εικόνα, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα βιώνει μια σταδιακή αποδυνάμωση της κυριαρχίας της, τόσο στο πεδίο των ελληνοτουρκικών σχέσεων όσο και μέσα από οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές επιλογές.
Όπως ανέφερε, οι Έλληνες που ζουν στο εξωτερικό παρακολουθούν με έντονη ανησυχία τις εξελίξεις στην πατρίδα, αν και εκτίμησε ότι μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης είτε δεν διαθέτει πλήρη εικόνα είτε δυσκολεύεται να αξιολογήσει το μέγεθος των αλλαγών. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι η θερινή περίοδος δεν πρέπει να οδηγεί σε εφησυχασμό, χρησιμοποιώντας τη χαρακτηριστική φράση ότι «ο διάβολος έχει πολλά ποδάρια το καλοκαίρι».
Η κριτική στον «νέο πατριωτισμό»
Ο ερευνητής του Πανεπιστημίου του Όσλο άσκησε σκληρή κριτική σε αυτό που περιέγραψε ως «νέο πατριωτισμό». Πρόκειται, σύμφωνα με τον ίδιο, για μια αντίληψη που παρουσιάζει ως εθνικά ωφέλιμες τις ιδιωτικοποιήσεις, την εκχώρηση δημόσιας περιουσίας και την προσέλκυση επενδύσεων με οποιοδήποτε τίμημα.
Υποστήριξε ότι αυτή η πολιτική δεν αποτελεί αποκλειστικό χαρακτηριστικό της σημερινής κυβέρνησης, αλλά συνέχεια μιας ευρύτερης κατεύθυνσης του πολιτικού συστήματος. Κατά την εκτίμησή του, η οικονομική αξιοποίηση αεροδρομίων, αρχαιολογικών χώρων και άλλων στρατηγικών υποδομών δεν μπορεί να βαφτίζεται αυτομάτως «πατριωτική πράξη».
Ο Παναγιώτης Παύλος υποστήριξε ότι το ελληνικό πολιτικό σύστημα λειτουργεί ως ενιαίο πλέγμα εξουσίας στα μείζονα ζητήματα, ανεξάρτητα από τις κομματικές αντιπαραθέσεις που προβάλλονται δημόσια.
Η Νορβηγία και η ενεργειακή ανατροπή
Αναφερόμενος στη Νορβηγία, σημείωσε ότι η δημόσια συζήτηση εξακολουθεί να επικεντρώνεται κυρίως στην Ουκρανία και στη ρωσική απειλή. Η χώρα, όπως επισήμανε, παραμένει προσανατολισμένη στο ΝΑΤΟ, ενώ οι μεγάλες νορβηγικές αμυντικές βιομηχανίες πραγματοποιούν σημαντικές εργασίες λόγω του πολέμου.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι η ενεργειακή αναταραχή στη Μέση Ανατολή ευνοεί αντικειμενικά τη Νορβηγία, η οποία εμφανίζεται ως σταθερός και ασφαλής προμηθευτής πετρελαίου και φυσικού αερίου για την Ευρώπη. Υπενθύμισε ότι μετά τη ρήξη των ευρωρωσικών ενεργειακών σχέσεων η νορβηγική παρουσία στην ευρωπαϊκή αγορά ενισχύθηκε κατακόρυφα.
Ωστόσο, διευκρίνισε ότι οι ευρύτερες συνέπειες ενός παρατεταμένου πολέμου στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσαν μεσοπρόθεσμα να επηρεάσουν ακόμη και χώρες που σήμερα μοιάζουν να ωφελούνται.
«Ο Τραμπ σύρθηκε σε πόλεμο γοήτρου»
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η τοποθέτησή του για τον πόλεμο με το Ιράν. Ο Παύλος υποστήριξε ότι η αμερικανική επιχείρηση, η οποία παρουσιαζόταν αρχικά ως υπόθεση λίγων εβδομάδων, έχει ήδη εξελιχθεί σε φιάσκο.
Κατά την ανάλυσή του, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν υπολόγισε σωστά την ικανότητα αντίστασης των Περσών και πλέον έχει εμπλακεί σε μια σύγκρουση που αφορά και το προσωπικό του γόητρο. Ως απώτερο στόχο της αμερικανικής στρατηγικής προσδιόρισε την Κίνα, σημειώνοντας, όμως, ότι η αμερικανική πολιτική επαναλαμβάνει λάθη που έγιναν στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ.
Ο Παύλος υποστήριξε επίσης ότι ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου θα συνεχίσει να πιέζει τις ΗΠΑ για μεγαλύτερη στρατιωτική εμπλοκή, με κόστος όχι μόνο οικονομικό, αλλά πλέον και ανθρώπινο. Αναφέρθηκε στις αντιδράσεις που καταγράφονται στις Ηνωμένες Πολιτείες για τις απώλειες Αμερικανών στρατιωτών και εκτίμησε ότι το πολιτικό κόστος για τον Τραμπ αυξάνεται όσο πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές.
Ουκρανία: «Η Δύση θα αναγκαστεί να δεχθεί την πραγματικότητα»
Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, ο Παναγιώτης Παύλος διαφώνησε με την εκτίμηση ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει βαλτώσει. Κατά την άποψή του, η Ρωσία δεν πρόκειται να αλλάξει στρατηγική και θα συνεχίσει μέχρι η Δύση να αναγκαστεί να αποδεχθεί de facto τα δεδομένα που έχουν διαμορφωθεί.
Παράλληλα, περιέγραψε την Ουκρανία ως μια χώρα που έχει καταστραφεί, ενώ ο πλούτος και οι υποδομές της έχουν ήδη τεθεί στο στόχαστρο μεγάλων οικονομικών συμφερόντων.
Για την ελληνική στάση υποστήριξε ότι η Αθήνα ακολούθησε χωρίς ουσιαστικές αντιστάσεις τη δυτική γραμμή, για να ανακαλύψει αργότερα το οικονομικό κόστος των κυρώσεων και τις επιπτώσεις για την ελληνική ναυτιλία.
«Το Turkaegean είναι όπλο της Γαλάζιας Πατρίδας»
Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρέθηκαν τα ελληνοτουρκικά. Ο Παύλος επιχείρησε να αποδομήσει τους κυβερνητικούς πανηγυρισμούς για τις ευρωπαϊκές αποφάσεις σχετικά με τον όρο «Turkaegean».
Όπως ανέφερε, η Τουρκία εξακολουθεί να προβάλλει την ονομασία διεθνώς, ακόμη και σε εκδηλώσεις εντός του ΝΑΤΟ ή σε διαφημιστικές καμπάνιες στο Λονδίνο. Επομένως, όπως τόνισε, μια νομική ή διοικητική απόφαση δεν αρκεί για να ακυρώσει την τουρκική στρατηγική.
«Το Turkaegean είναι όπλο της Τουρκίας για την προώθηση της Γαλάζιας Πατρίδας», υπογράμμισε, συνδέοντας την επικοινωνιακή εκστρατεία της Άγκυρας με την επανεμφάνιση του «Oruç Reis», το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις κινήσεις της τουρκικής ακτοφυλακής στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Η απώλεια κυριαρχίας συντελείται ήδη»
Σύμφωνα με όσα συζητήθηκαν στην εκπομπή, η τουρκική ακτοφυλακή φέρεται να απομακρύνει ελληνικά και κυπριακά αλιευτικά από θαλάσσιες περιοχές που η Άγκυρα εντάσσει στη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα».
Ο Παύλος επισήμανε ότι αντίστοιχες ενέργειες καταγράφονται ακόμη και στην καρδιά του Αιγαίου, με τουρκικά αλιευτικά να κινούνται σε πολύ μικρές αποστάσεις από ελληνικά νησιά.
«Η Ελλάδα υφίσταται απώλεια εθνικής κυριαρχίας de facto», προειδοποίησε. Διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται ακόμη για μια μη αναστρέψιμη κατάσταση όπως η τουρκική κατοχή στην Κύπρο, αλλά για μια δυναμική πραγματικότητα που μπορεί να παγιωθεί εάν δεν υπάρξει αντίδραση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στο Νοτιοανατολικό Αιγαίο, στην περιοχή της Ρόδου, του Καστελλόριζου και της Κύπρου, όπου συνδέονται το τουρκολιβυκό μνημόνιο, οι ενεργειακοί πόροι και ο έλεγχος των θαλάσσιων διαδρομών.
Η προειδοποίηση για Ισραήλ και Τουρκία
Ο Παναγιώτης Παύλος αμφισβήτησε την κυβερνητική επιχειρηματολογία ότι η απόκτηση Rafale, φρεγατών Belharra και F-35 αρκεί για να διασφαλίσει την εθνική κυριαρχία. Υποστήριξε ότι οι εξοπλισμοί συνοδεύονται από πολιτικούς και επιχειρησιακούς περιορισμούς, ενώ η ύπαρξή τους δεν υποκαθιστά την εθνική στρατηγική.
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε για την προμήθεια του «Θόλου του Αχιλλέα» από το Ισραήλ, ύψους περίπου 3,5 δισ. ευρώ. Παίζοντας με τον συμβολισμό του ονόματος, υπενθύμισε ότι ο Αχιλλέας είχε και «αχίλλειο πτέρνα».
«Μην ξυπνήσουμε μια μέρα και διαπιστώσουμε ότι έχουμε συρθεί σε μια σύγκρουση με την Τουρκία», προειδοποίησε. Ξεκαθάρισε ότι οι σχέσεις με το Ισραήλ είναι χρήσιμες, αλλά δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με μεσσιανική λογική ούτε να οδηγούν την Αθήνα σε μια ακόμη άκριτη επιλογή της «σωστής πλευράς της Ιστορίας».
«Τέλος στις λευκές επιταγές»
Κλείνοντας, ο Παναγιώτης Παύλος αναφέρθηκε στις επόμενες εκλογές, τονίζοντας ότι οι Έλληνες δεν πρέπει να δώσουν ξανά λευκή επιταγή σε κανένα πολιτικό πρόσωπο ή κόμμα.
Άσκησε κριτική τόσο στον Κυριάκο Μητσοτάκη όσο και στον Νίκο Δένδια, υποστηρίζοντας ότι κανείς δεν πρέπει να απαλλάσσεται από τις ευθύνες του για τις επιλογές στην εξωτερική πολιτική. Παράλληλα, κατηγόρησε τις συστημικές πολιτικές δυνάμεις ότι εργαλειοποιούν το μεταναστευτικό, το δημογραφικό και τα εθνικά θέματα ανάλογα με τις εκλογικές τους ανάγκες.
«Τελείωσε το παραμύθι της λευκής επιταγής προς οποιονδήποτε», είπε χαρακτηριστικά, εκτιμώντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται ίσως στην πιο δύσκολη κατάσταση που έχει αντιμετωπίσει μετά τη Μεταπολίτευση.
Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν σαφές: η χώρα χρειάζεται αυτοτελή εθνική στρατηγική, ενεργούς πολίτες και συμμαχίες που θα υπηρετούν τα ελληνικά συμφέροντα — όχι μια πολιτική διαρκούς προσαρμογής στις επιθυμίες τρίτων.