Η είδηση από την Τουρκία δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε το τουρκικό Υπουργείο Μεταφορών, ο αριθμός των αδειοδοτημένων χειριστών μη επανδρωμένων αεροσκαφών έχει φτάσει τους 1.845.456, ενώ μόνο μέσα στο 2026 έχουν υποβληθεί περισσότερες από 237.000 νέες αιτήσεις.
Η Τουρκία έχει δημιουργήσει μια τεράστια δεξαμενή αδειοδοτημένων ή εγγεγραμμένων χειριστών UAV, η οποία έχει ήδη ξεπεράσει το 1,8 εκατομμύριο. Η Ελλάδα, μέσω της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ/πρώην ΥΠΑ), αντίθετα, εφαρμόζει το αυστηρό ευρωπαϊκό πλαίσιο EASA για την πιστοποίηση των χειριστών. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν πρέπει να αντιγράψουμε το τουρκικό σύστημα, αλλά αν μπορούμε, μέσα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, να δημιουργήσουμε μια αντίστοιχα μεγάλη εθνική δεξαμενή εκπαιδευμένων χειριστών.
Ανεξάρτητα από το πώς αξιολογεί κανείς την τουρκική πολιτική, ο αριθμός αυτός αποκαλύπτει κάτι σημαντικό. Η Τουρκία δεν επενδύει μόνο στην παραγωγή drones. Επενδύει και στη δημιουργία ανθρώπων που γνωρίζουν να τα χειρίζονται.
Και εδώ αρχίζει το ελληνικό ερώτημα.
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται πλέον στο σημείο μηδέν. Αντιθέτως, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει κάνει σημαντικά βήματα. Το 2026 εγκαινιάστηκε στην Τρίπολη το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης στα Μη Επανδρωμένα Αεροχήματα, ενώ οι Ένοπλες Δυνάμεις προχωρούν στην εκπαίδευση του προσωπικού στη χρήση και αντιμετώπιση UAV.
Το σημαντικότερο όμως είναι να αντιληφθούμε γιατί αυτή η τεχνολογία δεν αποτελεί απλώς ακόμη ένα σύγχρονο στρατιωτικό εργαλείο.
Ο πόλεμος του 2020 στο Αρτσάχ έδωσε ένα σκληρό μάθημα. Η Αρμενία διέθετε στρατιώτες με απαράμιλλο θάρρος, μαχητές που πολέμησαν ηρωικά και ανθρώπους έτοιμους να θυσιάσουν τη ζωή τους. Δεν ήταν η έλλειψη ηρώων το πρόβλημα.
Το πρόβλημα ήταν ότι ο πόλεμος είχε αλλάξει.
Η μαζική χρήση τουρκικών και ισραηλινών UAV από το Αζερμπαϊτζάν, σε συνδυασμό με συστήματα επιτήρησης, στοχοποίησης και πυρών ακριβείας, δημιούργησε ένα νέο πεδίο μάχης στο οποίο το ανθρώπινο θάρρος από μόνο του δεν μπορούσε να αντισταθμίσει την τεχνολογική υστέρηση.
Η Αρμενία είχε ήρωες. Αυτό που της έλειψε ήταν η αντίστοιχη τεχνολογική προετοιμασία.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μάθημα που πρέπει να κρατήσει η Ελλάδα.
Δεν αρκεί να έχουμε γενναίους στρατιώτες. Πρέπει να έχουμε και ανθρώπους που γνωρίζουν να χειρίζονται, να κατασκευάζουν, να επισκευάζουν και να αντιμετωπίζουν τα μη επανδρωμένα συστήματα.
Γι’ αυτό και η Ελλάδα θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα Εθνικό Μητρώο Πιστοποιημένων Εθελοντών Χειριστών Drones, με δωρεάν ή επιδοτούμενη εκπαίδευση και πιστοποίηση.
Νέοι άνθρωποι, εθελοντές Πολιτικής Προστασίας, τεχνικοί, μηχανικοί, φοιτητές και άλλοι ενδιαφερόμενοι θα μπορούσαν να αποκτήσουν πιστοποιημένες γνώσεις και, εφόσον το επιθυμούν, να ενταχθούν σε μια οργανωμένη εθνική εφεδρεία.
Σε περίπτωση μεγάλης πυρκαγιάς, σεισμού, πλημμύρας ή άλλης φυσικής καταστροφής, ένα τέτοιο δίκτυο θα μπορούσε να προσφέρει πολύτιμη υποστήριξη σε έρευνα και διάσωση, επιτήρηση, χαρτογράφηση και εκτίμηση καταστροφών.
Σε περίπτωση εθνικής κρίσης, η ύπαρξη μιας μεγάλης δεξαμενής εκπαιδευμένων ανθρώπων με γνώσεις UAV θα αποτελούσε επιπλέον στρατηγικό πλεονέκτημα.
Δεν χρειάζεται να αντιγράψουμε την Τουρκία.
Χρειάζεται να καταλάβουμε το μάθημα. Να μάθουμε από το πάθημα.
Στον σύγχρονο πόλεμο και στις σύγχρονες κρίσεις, η ισχύς δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό των αεροσκαφών, των φρεγατών, των πυραύλων ή των drones που διαθέτει ένα κράτος. Βρίσκεται και στον αριθμό των ανθρώπων που ξέρουν να τα χρησιμοποιούν, να τα επισκευάζουν, να τα προγραμματίζουν και να αξιοποιούν τα δεδομένα τους.
Η Τουρκία έχει σχεδόν 1,85 εκατομμύρια αδειοδοτημένους χειριστές UAV.
Η Ελλάδα πόσους θέλει να έχει σε πέντε χρόνια; Αύριο;
Γιατί στον 21ο αιώνα η εθνική άμυνα δεν είναι μόνο θέμα όπλων.
Είναι και θέμα ανθρώπων που ξέρουν να χειρίζονται την τεχνολογία.
Και το Αρτσάχ μας έδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο ότι οι ήρωες είναι απαραίτητοι, αλλά στον σύγχρονο πόλεμο, η ηρωική ψυχή χωρίς την κατάλληλη τεχνολογία μπορεί να πληρώσει ένα τεράστιο τίμημα. Το τίμημα που πλήρωσαν οι Αρμένιοι ήταν σύμφωνα με επίσημα στοιχεία 3.833 ανθρώπινες ζωές. Ανάμεσά τους 3.755 στρατιωτικοί και 78 άμαχοι. Και 191 άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται.
Ενώ τα ανεπίσημα μιλάνε για πάνω από 5.000.