Σήμα κινδύνου για τις εξελίξεις γύρω από τους ρωσικούς πυραύλους S-400, την πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 και την ενίσχυση της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας εξέπεμψε ο διεθνολόγος Σταύρος Καλεντερίδης, μιλώντας στην τηλεόραση του BlueSky.
Ο κ. Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η Άγκυρα φαίνεται να εξασφαλίζει θετικές εξελίξεις σε τρία κρίσιμα μέτωπα, την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση, όπως ανέφερε, συνεχίζει να αντιμετωπίζει την Τουρκία μέσα από μια πολιτική κατευνασμού και παραχωρήσεων.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκαν τα τουρκικά δημοσιεύματα περί μεταφοράς ή πώλησης των S-400 σε χώρα του Κόλπου. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν κυκλοφορήσει, ως πιθανοί προορισμοί εμφανίζονται το Κατάρ ή τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
«Ανησυχητική η στάση της Μόσχας»
Ο Σταύρος Καλεντερίδης χαρακτήρισε ιδιαίτερα ανησυχητική τη στάση που τηρεί το Κρεμλίνο, επισημαίνοντας ότι η ρωσική πλευρά δεν έχει διαψεύσει κατηγορηματικά τα σχετικά σενάρια.
Αναφέρθηκε ειδικότερα στις δηλώσεις του εκπροσώπου του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, ο οποίος χαρακτήρισε το ζήτημα ευαίσθητο και ανέφερε ότι συζητείται με την τουρκική πλευρά. Κατά τον Έλληνα διεθνολόγο, η συγκεκριμένη τοποθέτηση άφησε ουσιαστικά ανοικτό το ενδεχόμενο να δοθεί ρωσική έγκριση για την επανεξαγωγή των πυραυλικών συστημάτων.
Ο ίδιος χαρακτήρισε μια τέτοια εξέλιξη «καταστροφική» ακόμη και για τα ρωσικά συμφέροντα, διερωτώμενος τι είδους ανταλλάγματα θα μπορούσε να έχει προσφέρει η Άγκυρα στη Μόσχα.
Συνέδεσε, μάλιστα, τις εξελίξεις με την πρόσφατη συνάντηση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, εκτιμώντας ότι το ζήτημα των S-400 είναι πολύ πιθανό να βρέθηκε στο επίκεντρο των συνομιλιών.
Παράλληλα, στάθηκε στη συνέχιση της ρωσοτουρκικής συνεργασίας στον πυρηνικό σταθμό του Ακούγιου, ο οποίος κατασκευάζεται από τη ρωσική Rosatom. Κατά τον κ. Καλεντερίδη, η πρόοδος του συγκεκριμένου έργου αποδεικνύει ότι οι σχέσεις Άγκυρας και Μόσχας παραμένουν στενές, παρά τις κατά καιρούς αντιθέσεις των δύο πλευρών.
Κατάρ ή Εμιράτα – Γιατί έχει σημασία ο τελικός προορισμός
Ο διεθνολόγος υπογράμμισε ότι έχει ιδιαίτερη σημασία το κατά πόσο οι S-400 θα μεταφερθούν στο Κατάρ ή στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Για το Κατάρ ανέφερε ότι διατηρεί εξαιρετικά στενή σχέση με την Τουρκία και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς και πολιτικούς υποστηρικτές της.
Αντίθετα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν αναπτύξει στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ. Επομένως, κατά τον κ. Καλεντερίδη, μια ενδεχόμενη μεταφορά των S-400 στα Εμιράτα θα μπορούσε να υποδηλώνει και ισραηλινό ενδιαφέρον ή συμμετοχή στο παρασκήνιο.
Σε κάθε περίπτωση, το σημαντικότερο αποτέλεσμα για την Τουρκία θα ήταν η απομάκρυνση του ρωσικού συστήματος από το έδαφός της. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να άρει το βασικό εμπόδιο στις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο δρόμος προς την άρση των κυρώσεων και τα F-35
Ο Σταύρος Καλεντερίδης προειδοποίησε ότι, εφόσον απομακρυνθούν οι S-400, ανοίγει ο δρόμος για την άρση των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Τουρκίας.
Υπενθύμισε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι δεν θεωρεί σωστή την επιβολή κυρώσεων σε φίλους και συμμάχους των ΗΠΑ. Η συγκεκριμένη στάση, σύμφωνα με τον διεθνολόγο, αποτελεί σαφές προμήνυμα για το τι ενδέχεται να ακολουθήσει.
Μετά την άρση των κυρώσεων, το επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 ή, τουλάχιστον, η έναρξη μιας διαδικασίας που θα οδηγούσε στην προμήθεια του μαχητικού αεροσκάφους.
Ο ίδιος επέκρινε όσους στην Ελλάδα έσπευσαν να παρουσιάσουν ως δεδομένο ένα υποτιθέμενο ισραηλινό βέτο στην επιστροφή της Τουρκίας στα F-35, χαρακτηρίζοντας τέτοιες εκτιμήσεις φαντασιακές και αποκομμένες από την πραγματικότητα.
Το τρίτο «γκολ»: Οι κινητήρες για το τουρκικό KAAN
Το τρίτο μέτωπο αφορά τους κινητήρες της General Electric που προορίζονται για το τουρκικό μαχητικό πέμπτης γενιάς KAAN.
Όπως ανέφερε ο κ. Καλεντερίδης, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών ενημέρωσε το Κογκρέσο για την πρόθεση εξαγωγής των κινητήρων, δίνοντας στους γερουσιαστές και τους βουλευτές συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο για να αντιδράσουν.
Το χρονικό αυτό διάστημα παρήλθε χωρίς να κατατεθεί εμπόδιο, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, σημαίνει ότι η διαδικασία μπορεί να προχωρήσει.
Διευκρίνισε ότι αυτό δεν σημαίνει πως η εξαγωγή έχει ολοκληρωθεί ή ότι δεν μπορεί να εμφανιστεί κάποιο νέο εμπόδιο. Ωστόσο, το γεγονός ότι το Κογκρέσο δεν μπλόκαρε τη διαδικασία αποτελεί θετική εξέλιξη για την Άγκυρα.
«Οι Τούρκοι μιλούν για τρία γκολ», ανέφερε, παραπέμποντας στην πιθανή απομάκρυνση των S-400, στην προοπτική άρσης των κυρώσεων και στην εξέλιξη του ζητήματος των κινητήρων για το KAAN.
Σφοδρή κριτική στην ελληνική κυβέρνηση
Ο Σταύρος Καλεντερίδης άσκησε έντονη κριτική στην πολιτική της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στην Τουρκία, κάνοντας λόγο για «αυτογκόλ» της Αθήνας.
Αμφισβήτησε την εικόνα ελληνοτουρκικής συνεργασίας στο μεταναστευτικό, τονίζοντας ότι η Τουρκία μπορεί να έχει περιορίσει συγκεκριμένες ενέργειες, ωστόσο, κατά την εκτίμησή του, οι παραβιάσεις και η εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών δεν έχουν τερματιστεί ουσιαστικά.
Αναφέρθηκε επίσης στο πρόγραμμα χορήγησης βίζας σε Τούρκους επισκέπτες για ελληνικά νησιά, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα χρησιμοποίησε το μέτρο ως πιλοτικό βήμα για να προωθήσει ευρύτερα το αίτημά της για είσοδο Τούρκων πολιτών στην Ευρώπη χωρίς θεώρηση.
Κατά τον ίδιο, η Αθήνα παρουσιάζει ως επιτυχία μια συνεργασία η οποία στην πραγματικότητα ενισχύει τις τουρκικές επιδιώξεις, χωρίς να εξασφαλίζει αντίστοιχα οφέλη για τον Ελληνισμό.
«Το casus belli δεν είναι ιστορική ανορθογραφία»
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε και για τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση αντιμετωπίζει το τουρκικό casus belli.
Ο κ. Καλεντερίδης απέρριψε την άποψη ότι η απειλή πολέμου αποτελεί απλώς μια ιστορική ανορθογραφία ή μια παρωχημένη θέση που δεν συνδέεται με τη σημερινή τουρκική στρατηγική.
Υποστήριξε ότι η απειλή πολέμου αποτελεί μέρος μιας συνεπούς αναθεωρητικής και επεκτατικής πολιτικής της Τουρκίας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η τουρκική αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν ξεκίνησε με τη Διακήρυξη των Αθηνών ούτε περιορίζεται στο ζήτημα της επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Κατά την εκτίμησή του, η Ελλάδα έχει οδηγηθεί σε σταδιακή απεμπόληση δικαιωμάτων, προκειμένου να διατηρείται μια επιφανειακή ηρεμία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
«Αλλαγή πολιτικής κατά 180 μοίρες»
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Σταύρος Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να αλλάξει άμεσα στρατηγική απέναντι στην Τουρκία.
«Πρέπει να αλλάξουμε ρότα», ήταν το βασικό μήνυμα που εξέπεμψε, ζητώντας να σταματήσει η παρουσίαση της Τουρκίας ως ενός κανονικού και συνεργάσιμου γείτονα.
Όπως τόνισε, η Άγκυρα εξακολουθεί να απειλεί την Ελλάδα, να διατηρεί στρατεύματα κατοχής στην Κυπριακή Δημοκρατία και να αμφισβητεί θεμελιώδη κυριαρχικά δικαιώματα του Ελληνισμού.
Για τον λόγο αυτόν, υποστήριξε ότι απαιτείται αλλαγή πολιτικής κατά «180 μοίρες», με ενίσχυση των διεθνών συμμαχιών, αποκατάσταση διαύλων επικοινωνίας με χώρες που μπορούν να επηρεάσουν τις εξελίξεις και εγκατάλειψη της λογικής των μονομερών παραχωρήσεων.
Το συμπέρασμα της παρέμβασής του ήταν σαφές: την ώρα που η Τουρκία κινείται συντονισμένα στην Ουάσιγκτον, στη Μόσχα και στον Κόλπο, η Ελλάδα δεν μπορεί να αρκείται στη διατήρηση των «ήρεμων νερών», εάν αυτά συνοδεύονται από σταδιακή αποδυνάμωση των εθνικών της θέσεων.