Γράφει ο Σάι Γκαλ, Israel Hayom
Οκτώ επιθέσεις στόχευσαν τον διάδρομο προσγείωσης και τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις της συριακής αεροπορικής βάσης στις 18 Αυγούστου. Δεν αναφέρθηκαν θύματα. Το Abu al-Duhur βρίσκεται στην Ιντλίμπ, περίπου 70 χιλιόμετρα από τα τουρκικά σύνορα. Το Ισραήλ δήλωσε αργότερα ότι η Συρία επρόκειτο να παραβιάσει ένα συμφωνημένο status quo ασφαλείας επιτρέποντας στις τουρκικές δυνάμεις να αναπτυχθούν εκεί παρά τις επανειλημμένες ισραηλινές προειδοποιήσεις. Η Άγκυρα αρνήθηκε ότι είχε σχεδιαστεί ανάπτυξη.
Το Ισραήλ δεν περίμενε τουρκικά στρατεύματα, αεροσκάφη, ραντάρ ή συστήματα αεράμυνας. Κατέστρεψε την υποδομή που απαιτούνταν για να τα δεχτεί πριν η απειλή εδραιωθεί. Ο επιχειρησιακός κανόνας είναι η άρνηση πριν τα πράγματα εδραιωθούν. Πριν φτάσουν τα τουρκικά στρατεύματα, ο στόχος είναι η υποδομή. Μόλις φτάσουν, το χτύπημά τους διακινδυνεύει επίσης τουρκικές απώλειες, αντίποινα, αμερικανική επέμβαση και αντιπαράθεση με ένα μέλος του ΝΑΤΟ. Αυτό το κόστος αλλάζει τον υπολογισμό, όχι την εξουσία του Ισραήλ να αποφασίσει.
Ο πρώτος Τούρκος στρατιώτης αλλάζει την τιμή κάθε ισραηλινής βόμβας που ακολουθεί. Δεν αποφασίζει ο ίδιος αν θα πέσει. Η Ιερουσαλήμ έχει μελετήσει όχι μόνο τον τρόπο λειτουργίας του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, αλλά και πού εφαρμόζεται. Η συνθήκη προστατεύει το τουρκικό έδαφος. Τα τουρκικά στρατεύματα δεν μεταφέρουν αυτό το έδαφος μαζί τους σε συριακό ή κατεχόμενο κυπριακό έδαφος. Τα τουρκικά πλοία και αεροσκάφη που επιχειρούν στη Μεσόγειο εγείρουν ξεχωριστά ζητήματα συνθήκης, αλλά ακόμη και όπου εφαρμόζεται το Άρθρο 5, η συλλογική δράση δεν είναι αυτόματη. Το ΝΑΤΟ ενεργεί με συναίνεση και κάθε κράτος μέλος καθορίζει την απάντηση που κρίνει απαραίτητη.
Η Άγκυρα δεν μπορεί να φέρει την προστασία του ΝΑΤΟ στο εξωτερικό με στολή. Η απάντηση του Τομ Μπαράκ στον Αμπού αλ-Ντουχούρ ανέστρεψε την ευθύνη. Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος για τη Συρία χαρακτήρισε την επίθεση περιττή κλιμάκωση, επικαλέστηκε την έλλειψη προειδοποίησης από την Τουρκία και ζήτησε ισχυρότερη αποκλιμάκωση της σύγκρουσης. Το Ισραήλ είχε αναγνωρίσει την πιθανή τουρκική ανάπτυξη ως απειλή, προειδοποίησε τη Δαμασκό να μην την επιτρέψει και φέρεται να ενήργησε όταν η Δαμασκός αγνόησε την προειδοποίηση. Η κλιμάκωση δεν ξεκίνησε με την καταστροφή του διαδρόμου προσγείωσης-απογείωσης. Ξεκίνησε με την προσπάθεια αλλαγής του στρατιωτικού status quo σε αυτόν.
Μπάρακ: Το ισραηλινό χτύπημα στη Συρία παραλίγο να σηκώσει τουρκικά μαχητικά
Ο Μπαράκ μετατρέπει επανειλημμένα τις τουρκικές ευαισθησίες σε περιορισμούς που πρέπει να διαχειριστούν και τις ισραηλινές απαιτήσεις ασφαλείας σε κλιμάκωση που πρέπει να περιοριστεί. Η αποκλιμάκωση της σύγκρουσης μπορεί να αποτρέψει ατυχήματα. Δεν μπορεί να απαιτήσει από το Ισραήλ να προσαρμοστεί στην απειλή που κατέστησε απαραίτητη την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης. Η Ουάσινγκτον μπορεί να καλλιεργήσει τον Ερντογάν, αλλά η Ιερουσαλήμ δεν θα κοστίσει την ισραηλινή ασφάλεια μέσω της διευκόλυνσης της Άγκυρας από την Ουάσινγκτον. Ένας Αμερικανός απεσταλμένος με έδρα την Άγκυρα δεν αποκτά δικαίωμα ψήφου για τις ισραηλινές κόκκινες γραμμές.
Ο στόχος στο Αμπού αλ-Ντουχούρ ήταν η Συρία. Το απαγορευμένο στρατιωτικό γεγονός ήταν τουρκικό. Η ευθύνη παρέμεινε στη Δαμασκό. Ένα κράτος δεν μπορεί να αναθέσει σε τρίτους μια απειλή διατηρώντας παράλληλα την ασυλία για την υποδομή που την επιτρέπει. Η Συρία ελέγχει το έδαφος, παρέχει πρόσβαση και εξουσιοδοτεί την ανάπτυξη. Η κυριαρχία περιλαμβάνει την ευθύνη για ό,τι επιτρέπει η κυριαρχία. Το συριακό σχέδιο της Τουρκίας έχει ξεπεράσει την πολιτική επιρροή. Η Άγκυρα εκπαιδεύει τις συριακές δυνάμεις και ανοικοδομεί στρατιωτικούς θεσμούς. Το 2025, τουρκικές στρατιωτικές ομάδες εξέτασαν τον Τ4, την Παλμύρα και τη Χάμα ως τοποθεσίες για τουρκικό στρατιωτικό βάθος. Το Ισραήλ στη συνέχεια έπληξε αυτές τις εγκαταστάσεις, σύμφωνα με αναφορές.
Το ζήτημα δεν είναι η σημαία, αλλά τι φτάνει από κάτω της. Τα ραντάρ εντοπίζουν την ισραηλινή δραστηριότητα. Η αεράμυνα την περιορίζει. Ο ηλεκτρονικός πόλεμος την αμφισβητεί. Η πολεμική αεροπορία προβάλλει την τουρκική ισχύ. Η υποδομή διοίκησης συνδέει τις τοπικές αναπτύξεις σε ένα τουρκικό στρατιωτικό σύστημα. Μαζί μετατρέπουν την επιρροή σε δύναμη για να βλέπουν, να περιορίζουν και να κοστολογούν την ισραηλινή δράση στη Συρία.
Η αναμονή επιτρέπει σε κάθε επίπεδο να προστατεύσει το επόμενο. Μόλις λειτουργήσει, μια βάση προσελκύει τα συστήματα που απαιτούνται για την προστασία του προσωπικού της, οι κυβερνήσεις απαιτούν διαβούλευση και η Ουάσιγκτον απαιτεί αυτοσυγκράτηση. Η πρόσβαση γίνεται παρουσία. Η παρουσία γίνεται υποδομή. Η υποδομή γίνεται δικαίωμα. Το δικαίωμα γίνεται βέτο.
Η Κύπρος είναι η πιο δύσκολη περίπτωση. Η κατοχή της βόρειας Κύπρου από την Τουρκία είναι παράνομη. Τον Μάρτιο, η Τουρκία ανέπτυξε έξι μαχητικά F-16 και συστήματα αεράμυνας στον κατεχόμενο βορρά, όπου η Άγκυρα διατηρεί μια αποσχισθείσα οντότητα που δεν αναγνωρίζεται από κανένα άλλο κράτος. Τα κατεχόμενα εδάφη βρίσκονται εντός του στρατηγικού χώρου που συνδέει το Ισραήλ, την Κυπριακή Δημοκρατία, την Ελλάδα και την Ευρώπη. Η πολεμική αεροπορία, η ολοκληρωμένη αεράμυνα, τα ραντάρ, ο ηλεκτρονικός πόλεμος και οι ναυτικές δυνατότητες εκεί μπορούν να μετατρέψουν μια κατοχή σε προωθημένη τουρκική ισχύ έναντι των ισραηλινών προσεγγίσεων, των ενεργειακών υποδομών και της στρατηγικής συνδεσιμότητας.
Η Συρία δείχνει την πιο οικονομική περίπτωση: Το Ισραήλ έδρασε πριν ωριμάσει το τουρκικό στρατιωτικό βάθος. Στην κατεχόμενη Κύπρο, αυτό το βάθος υπάρχει ήδη και συνεχίζει να βαθαίνει. Ο χρόνος αυξάνει το κόστος της αντιστροφής. Δεν νομιμοποιεί την κατοχή ούτε ανοσοποιεί την στρατιωτική αρχιτεκτονική που βασίζεται σε αυτήν. Η αποκατάσταση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας επί του κατεχόμενου βορρά είναι η νόμιμη τελική κατάσταση. Εάν η Άγκυρα μετατρέψει τον κατεχόμενο βορρά σε επιχειρησιακό βάθος εναντίον του Ισραήλ, της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Ελλάδας ή των υποδομών που τα συνδέουν, η αποκατάσταση γίνεται επίσης ισραηλινή απαίτηση ασφαλείας.
Η Οργή του Ποσειδώνα ξεκινά εκεί. Η πιθανότητα να αφαιρεθεί η κατοχή από τις στρατιωτικές λειτουργίες που την μετατρέπουν σε προωθημένο τουρκικό βάθος εναντίον του Ισραήλ, της Κυπριακής Δημοκρατίας ή της Ελλάδας, αρνούμενη την ενίσχυση και αποκαθιστώντας την κυρίαρχη κατάσταση όπου η Άγκυρα έχει περάσει πενήντα δύο χρόνια προσπαθώντας να κάνει τα πράγματα μη αναστρέψιμα. Ένα εδραιωμένο στρατιωτικό γεγονός δεν αποκτά ασυλία μόνο και μόνο επειδή η ανατροπή του έγινε δαπανηρή. Η Άγκυρα δεν πρέπει να μπερδεύει πενήντα δύο χρόνια αντοχής με ασφάλεια.
Η ίδια τουρκική μέθοδος εμφανίζεται στη θάλασσα χωρίς φρουρά. Το ναυτικό υπόμνημα Τουρκίας-Λιβύης του 2019 χάραξε όρια σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο, ενώ αρνήθηκε την ναυτική επίδραση που η Ελλάδα αποδίδει στην Κρήτη. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το υπόμνημα παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει νομικές συνέπειες γι’ αυτά. Η Άγκυρα συνεχίζει να επικαλείται αυτή την έννοια κατά της ελληνικής δραστηριότητας νότια της Κρήτης.
Αυτό είναι το τετελεσμένο γεγονός που μεταφράζεται σε χαρτογραφία: η γραμμή επαναλαμβάνεται μέχρι να σκληρύνει η πολιτική γύρω από αυτήν, και στη συνέχεια παρουσιάζεται για διαπραγμάτευση σαν η επανάληψη να την είχε μετατρέψει σε σύνορο. Μια αξίωση που δεν δημιουργεί νομικές συνέπειες για τρίτα κράτη δεν μπορεί να αποκτήσει στρατηγικές συνέπειες μέσω εξαναγκασμού.
Τα νερά γύρω από την Κρήτη και την Κύπρο αποτελούν τον στρατηγικό διάδρομο του Ισραήλ προς την Ευρώπη: Ενέργεια, καλώδια, ναυτιλία και στρατιωτική πρόσβαση μέσω Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Άγκυρα δεν μπορεί να ασκήσει βέτο σε αυτόν τον χώρο και να περιμένει ότι η επιμονή θα μετατρέψει την επιβεβαίωση σε συναίνεση.
Η Τουρκία επιχειρεί στη Σομαλία με την έγκριση της Μογκαντίσου. Διατηρεί τη μεγαλύτερη στρατιωτική βάση εκπαίδευσης στο εξωτερικό στην πρωτεύουσα της Σομαλίας, έχει εμβαθύνει τους αμυντικούς και ναυτιλιακούς δεσμούς της, έχει αναπτύξει μαχητικά αεροσκάφη εκεί φέτος και προωθεί ένα διαστημικό και πυραυλικό συγκρότημα δοκιμών κοντά στο Βαρσέικ.
Ένα πεδίο δοκιμών βαλλιστικών πυραύλων δεν χρειάζεται να απειλεί το Ισραήλ από τη Σομαλία. Υπάρχει για να ωριμάσει έναν πύραυλο που μπορεί αργότερα να αναπτυχθεί αλλού. Η Ιερουσαλήμ παρακολουθεί τι σκοπεύει να μάθει η Τουρκία στο Βαρσέιχ, όχι απλώς τι αναπτύσσει εκεί. Η πρόωση, η καθοδήγηση και το βεληνεκές δοκίμασαν τις ώριμες δυνατότητές τους για θέατρα πολύ πέρα από το Κέρας της Αφρικής. Η σομαλική συναίνεση δεσμεύει την Άγκυρα και το Μογκαντίσου, όχι την Ιερουσαλήμ. Μόλις οι δυνατότητες που αναπτύσσονται εκεί περιορίσουν την ισραηλινή πρόσβαση ή απειλήσουν το ισραηλινό έδαφος, τις υποδομές ή τα στρατηγικά συμφέροντα, η ανάπτυξη παύει να είναι διμερές ζήτημα. Το Βαρσέιχ βρίσκεται πέρα από την Υεμένη και τα ιρανικά βάθη που το Ισραήλ έχει δημοσίως χτυπήσει. Η Υεμένη απέδειξε επανειλημμένη εμβέλεια μεγάλου βεληνεκούς· το Ιράν, συνεχείς αεροπορικές εκστρατείες σε στρατηγικό βάθος.
Η απόσταση δεν είναι πλέον το επιχείρημα της Άγκυρας. Είναι η μεταβλητή σχεδιασμού του Ισραήλ. Η μέθοδος της Άγκυρας είναι να μετατρέψει την παρουσία σε μονιμότητα και στη συνέχεια τη μονιμότητα σε βέτο. H Αμπού αλ-Ντουχούρ έσπασε αυτή την ακολουθία. Το Ισραήλ θα ενεργήσει ενώπιον της σημαίας όταν μπορεί. Η σημαία δεν θα προστατεύσει την απειλή όταν δεν μπορεί.