Μία ευρεία εικόνα των γεωπολιτικών ανακατατάξεων από το Αιγαίο και την Κύπρο μέχρι τον Λίβανο και το Ιράν παρουσίασε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News». Στο επίκεντρο βρέθηκαν η αυξανόμενη τουρκική επιθετικότητα, η ενόχληση της Άγκυρας για τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, αλλά και η προσπάθεια της Τουρκίας να διαμορφώσει νέα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Όπως επισήμανε, οι κινήσεις της Άγκυρας δεν περιορίζονται πλέον σε ένα μόνο μέτωπο. Αντιθέτως, εκδηλώνονται ταυτόχρονα στην Κύπρο, στη Θράκη, στο Αιγαίο, στη Συρία, στη Λιβύη, στον Λίβανο και στις σχέσεις με την Αίγυπτο. Πρόκειται για μία συνολική στρατηγική διεύρυνσης της τουρκικής επιρροής, η οποία συναντά απέναντί της ένα ενισχυμένο πλέγμα συνεργασιών με πρωταγωνιστές την Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία και το Ισραήλ.
Ελληνικό μπλόκο στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε αρχικά στη στάση της Αθήνας απέναντι στο 21ο ευρωπαϊκό πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Σύμφωνα με όσα παρουσίασε, Ελλάδα και Αυστρία διατύπωσαν σοβαρές επιφυλάξεις για τις προτάσεις που αφορούν τη μεταφορά ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς τρίτες χώρες.
Η ελληνική θέση, όπως την περιέγραψε, βασίζεται στην ανάγκη να ασκηθεί πίεση στη Μόσχα χωρίς να υπονομευθούν η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και η ελληνική ναυτιλία. Η Αθήνα φέρεται να προειδοποιεί ότι μία γενικευμένη απαγόρευση θα μπορούσε να παραδώσει μεγάλο μέρος της αγοράς σε ανταγωνιστές από την Κίνα, την Ιαπωνία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η στάση αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση του πρωθυπουργού της Λετονίας, ο οποίος κατηγόρησε την Ελλάδα ότι προτάσσει το οικονομικό όφελος απέναντι στην ευρωπαϊκή προσπάθεια πίεσης της Ρωσίας. Για τον παρουσιαστή, η αντιπαράθεση αποκαλύπτει ένα βαθύτερο ρήγμα στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης: μέχρι ποιο σημείο μπορούν να φθάσουν οι κυρώσεις χωρίς να μετατραπούν σε οικονομικό πλήγμα για τα ίδια τα κράτη-μέλη;
Η Άγκυρα θέλει νέο χάρτη στην Ανατολική Μεσόγειο
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στους τουρκικούς σχεδιασμούς για τις θαλάσσιες ζώνες της Συρίας. Αναλύσεις που προβάλλονται στην Τουρκία παρουσιάζουν τη συνεργασία Άγκυρας–Δαμασκού ως εργαλείο απέναντι στον άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.
Σύμφωνα με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια, η τουρκική πλευρά επιδιώκει τη δημιουργία ενός νέου περιφερειακού μπλοκ, στο οποίο θα μπορούσαν να ενταχθούν η Συρία, η Λιβύη και, υπό προϋποθέσεις, η Αίγυπτος. Παράλληλα, η Άγκυρα επιθυμεί να ακυρώσει ενεργειακά σχέδια όπως ο EastMed, τα οποία μεταβάλλουν τις ισορροπίες ισχύος και περιορίζουν τις τουρκικές φιλοδοξίες.
Η αναθέρμανση του σχεδίου για τον EastMed και η ενίσχυση του άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προκαλούν έντονο εκνευρισμό στην Τουρκία. Τούρκοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι δημιουργούνται «τετελεσμένα» με στόχο την αποκοπή της χώρας τους από το Αιγαίο και τον γεωπολιτικό στραγγαλισμό της.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι τοποθετήσεις του θεωρητικού της «Γαλάζιας Πατρίδας», Τζιχάτ Γιαϊτζί, ο οποίος βλέπει οργανωμένο σχέδιο Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ, ΗΠΑ και Γαλλίας για τον περιορισμό της τουρκικής επιρροής.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» τρομάζει την Τουρκία
Έντονο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι αναφορές στην ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα». Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο παρουσιαστής, η κατασκευή ενός πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας και αντιβαλλιστικής προστασίας, σε συνεργασία και με το Ισραήλ, παρακολουθείται με μεγάλη ανησυχία από την Άγκυρα.
Τουρκικές αναλύσεις εμφανίζουν το ελληνικό πρόγραμμα ως κομμάτι ενός ευρύτερου σχεδίου αλλαγής των ισορροπιών στο Αιγαίο. Ο Μουντζουρούλιας υπογράμμισε ότι η Ελλάδα εισέρχεται σε μία νέα περίοδο στρατιωτικής αποτροπής, με τα F-35, τους Spike NLOS και το μακροπρόθεσμο εξοπλιστικό πρόγραμμα των 30 δισ. ευρώ.
Η Ανδραβίδα, όπου θα φιλοξενηθούν τα ελληνικά F-35, αναδεικνύεται σε στρατηγικό κόμβο για την Ελλάδα και το ΝΑΤΟ. Η γεωγραφική της θέση επιτρέπει την κάλυψη του Αιγαίου, της Κρήτης, της Κύπρου, της Ανατολικής Μεσογείου και της Νότιας Βαλκανικής, ενώ σχεδιάζεται σημαντική επέκταση των εγκαταστάσεων και των υποδομών ασφαλείας.
Την ίδια στιγμή, τα Spike NLOS αναπτύσσονται στον Έβρο και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Η ενσωμάτωσή τους σε χερσαίες μονάδες, κανονιοφόρους, σκάφη ειδικού πολέμου και ελικόπτερα Apache δημιουργεί ένα εκτεταμένο πλέγμα πυρών ακριβείας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο στόχος συμμετοχής της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας κατά 25% στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα. Όπως σημείωσε ο Μουντζουρούλιας, η Ελλάδα επιχειρεί να περάσει από την απλή αγορά οπλικών συστημάτων στη συμπαραγωγή, στη μεταφορά τεχνογνωσίας και στην ανάπτυξη εγχώριων δυνατοτήτων.
Ενεργειακή σύγκρουση γύρω από την Κύπρο
Σημαντικό κομμάτι της εκπομπής αφιερώθηκε στην ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου–Λιβάνου. Οι δύο χώρες συμφώνησαν να προχωρήσουν σε μελέτη σκοπιμότητας, με την Παγκόσμια Τράπεζα να αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στην τεχνική και οικονομική αξιολόγηση.
Εφόσον υλοποιηθεί, το έργο θα μπορούσε να μετατρέψει την Κύπρο σε ενεργειακή γέφυρα μεταξύ Μέσης Ανατολής και Ευρώπης. Ο απερχόμενος πρέσβης του Ισραήλ στην Αθήνα, Νόαμ Κατς, χαρακτήρισε την Ελλάδα στρατηγικό εταίρο και κεντρικό ενεργειακό διάδρομο προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Απέναντι σε αυτούς τους σχεδιασμούς, η Τουρκία προωθεί υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου προς τα κατεχόμενα. Το σχέδιο φέρεται να αφορά αγωγό μήκους περίπου 100 χιλιομέτρων, τον οποίο ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας χαρακτήρισε παράνομο και προκλητικό έργο, ενταγμένο στην προσπάθεια της Άγκυρας να παγιώσει την κατοχή και να ενισχύσει την ενεργειακή εξάρτηση του ψευδοκράτους.
Ευθείες απειλές για την Κύπρο
Η τουρκική ρητορική απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία εμφανίζεται ιδιαίτερα επιθετική. Μετά το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την τουρκική κατοχή, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας δήλωσε ότι οι τουρκικές δυνάμεις είναι αποφασισμένες να απαντήσουν σε οποιαδήποτε «εχθρική στάση».
Παράλληλα, από την τουρκική πλευρά επαναλήφθηκαν οι ισχυρισμοί ότι η Κύπρος «δεν ήταν ποτέ ελληνική» και ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το νησί. Ο Μουντζουρούλιας απέρριψε τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, υποστηρίζοντας ότι θα αποτελέσει την «ταφόπλακα του κυπριακού ελληνισμού», και τάχθηκε υπέρ ενός δόγματος απελευθέρωσης.
Παρουσίασε επίσης αναφορές σε αμερικανικά και βρετανικά έγγραφα, σύμφωνα με τα οποία η Άγκυρα εξέταζε ήδη πριν από την εισβολή τη δημιουργία δύο αυτόνομων διοικητικών περιοχών στην Κύπρο. Κατά την εκπομπή, τα στοιχεία αυτά ενισχύουν την εκτίμηση ότι ο γεωγραφικός και πληθυσμιακός διαχωρισμός του νησιού αποτελούσε μακροχρόνιο τουρκικό σχεδιασμό και όχι απλή συνέπεια των γεγονότων του 1974.
Στο στόχαστρο και η Θράκη
Ο παρουσιαστής έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου και για τη Θράκη, αναφερόμενος στην επίσκεψη του πρώην προέδρου της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης Μουσταφά Σεντόπ στην Κομοτηνή και στις επαφές του με μη αναγνωρισμένους μουφτήδες.
Ιδιαίτερη ενόχληση προκάλεσε η αναφορά στην Κομοτηνή ως «κέντρο του τουρκισμού της Δυτικής Θράκης», καθώς και το μήνυμα ότι οι μουσουλμάνοι της περιοχής «δεν θα είναι ποτέ μόνοι». Ο Μουντζουρούλιας κατήγγειλε τον ρόλο του τουρκικού προξενείου και ζήτησε αποφασιστική αντιμετώπιση των παρεμβάσεων της Άγκυρας.
Γκρίζες ζώνες, θαλάσσιο πάρκο και Κίναρος
Αντιδράσεις στην Τουρκία προκαλεί και ο σχεδιασμός για το θαλάσσιο πάρκο στο Νότιο Αιγαίο. Τουρκικά μέσα επαναφέρουν τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών», επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον τους στην Κίναρο, στα Λέβιθα και σε νησίδες των Κυκλάδων.
Η Άγκυρα κατηγορεί την Αθήνα ότι χρησιμοποιεί την περιβαλλοντική προστασία για να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα. Για τον παρουσιαστή, πρόκειται για ακόμη μία προσπάθεια αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας και προετοιμασίας του εδάφους για νέες εντάσεις στο Αιγαίο.
Η επικίνδυνη προσέγγιση Τουρκίας–Αιγύπτου
Στην Αθήνα και στη Λευκωσία παρακολουθείται με αυξημένη προσοχή η εμβάθυνση των τουρκοαιγυπτιακών σχέσεων. Η Άγκυρα φέρεται να προτείνει στην Αίγυπτο συμπαραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών, θωρακισμένων οχημάτων, πολεμικών πλοίων και συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου, καθώς και συμμετοχή στο πρόγραμμα του μαχητικού KAAN.
Το μεγάλο ερώτημα, κατά τον Μουντζουρούλια, είναι εάν το Κάιρο μπορεί να διατηρήσει τη στρατηγική σχέση του με την Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ συγχρόνως οικοδομεί μία ολοένα στενότερη αμυντική συνεργασία με την Τουρκία.
Η Ανατολική Μεσόγειος μπαίνει έτσι σε μία περίοδο έντονου ανταγωνισμού. Η Τουρκία επιδιώκει να κινηθεί από τη Συρία και τον Λίβανο μέχρι