Σαφή προειδοποίηση προς Αθήνα και Λευκωσία απηύθυνε ο Σάββας Καλεντερίδης, επισημαίνοντας ότι η επέκταση του πολέμου και η στοχοποίηση ενεργειακών διαδρομών φέρνουν πλέον την Ελλάδα, την Κύπρο και την ελληνική ναυτιλία επικίνδυνα κοντά στη γραμμή του πυρός.
Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό σκηνικό, το οποίο εκτείνεται από τον Εύξεινο Πόντο και την Κασπία μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο και τον Περσικό Κόλπο, περιέγραψε στην ανάλυσή του ο Σάββας Καλεντερίδης. Ο έμπειρος αναλυτής προειδοποίησε ότι ο πόλεμος παύει πλέον να αποτελεί μία μακρινή σύγκρουση για τον Ελληνισμό, καθώς ελληνικά πλοία δέχονται επιθέσεις και κρίσιμες ενεργειακές υποδομές της Ελλάδας και της Κύπρου κατονομάζονται σε δημοσίευμα ιρανικού μέσου.
«Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η Ελλάδα και η Κύπρος μπαίνουν στο στόχαστρο αυτού του νέου πολέμου, χωρίς κανείς να γνωρίζει ποιες διαστάσεις μπορεί να πάρει», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τα πλήγματα στα ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια
Ο Σάββας Καλεντερίδης στάθηκε αρχικά στις επιθέσεις που δέχθηκαν τα δεξαμενόπλοια ελληνικών συμφερόντων «Nissos Sifnos» και «Marathi» κοντά στον θαλάσσιο τερματικό σταθμό του Caspian Pipeline Consortium, ανοικτά του Νοβοροσίσκ.
Το «Nissos Sifnos» επλήγη ενώ πραγματοποιούσε φόρτωση καζακικού αργού πετρελαίου, με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί πυρκαγιά στο κατάστρωμα. Η φωτιά τέθηκε υπό έλεγχο από το πλήρωμα με τη συνδρομή σκαφών του τερματικού σταθμού. Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί, απώλειες ανθρώπινων ζωών ή θαλάσσια ρύπανση.
Το δεύτερο δεξαμενόπλοιο, το «Marathi», βρισκόταν καθ’ οδόν προς τις εγκαταστάσεις για να ξεκινήσει φόρτωση, όταν δέχθηκε επίσης επίθεση. Τα περιστατικά οδήγησαν στην εκ νέου αναστολή των φορτώσεων στον σημαντικότερο εξαγωγικό κόμβο του Καζακστάν στον Εύξεινο Πόντο. Οι επιθέσεις στα δύο ελληνικής διαχείρισης πλοία και η διακοπή λειτουργίας του τερματικού επιβεβαιώθηκαν και από το Reuters.
Ο Καλεντερίδης υπογράμμισε ότι τα πλοία δεν μετέφεραν ρωσικό πετρέλαιο, αλλά καζακικής προέλευσης φορτία, πίσω από τα οποία βρίσκονται καζακικά, αμερικανικά και ευρωπαϊκά συμφέροντα.
«Τα πλοία μεταφέρουν απολύτως νόμιμα πετρέλαιο. Δεν είναι ούτε τα πλοία ούτε τα φορτία ρωσικών συμφερόντων και όμως τα χτυπούν», επισήμανε, προειδοποιώντας ότι ο Εύξεινος Πόντος μετατρέπεται σταδιακά σε μία ανασφαλή θάλασσα.
Το ιρανικό δημοσίευμα που προκαλεί ανησυχία
Ενώ καταγράφονται αλλεπάλληλα πλήγματα εναντίον εμπορικών και ενεργειακών στόχων, η ιρανική εφημερίδα «Farhikhtegan» δημοσίευσε ανάλυση για τις σημαντικότερες ενεργειακές υποδομές που τροφοδοτούν την Ευρώπη.
Το δημοσίευμα συνδέει την ουκρανική επίθεση εναντίον πλοίου σχετιζόμενου με το Ιράν στην Κασπία Θάλασσα με την ευρωπαϊκή και νατοϊκή υποστήριξη προς το Κίεβο. Υποστηρίζει ότι η Ουκρανία λειτουργεί ως πληρεξούσια δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ και αφήνει να εννοηθεί ότι ευρωπαϊκά ενεργειακά συμφέροντα θα μπορούσαν, σε περίπτωση νέας κλιμάκωσης, να αποτελέσουν πεδίο ιρανικών αντιποίνων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε κρίσιμες υποδομές της Ελλάδας και της Κύπρου:
- Στον σχεδιαζόμενο αγωγό EastMed.
- Στον Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου.
- Στον τερματικό σταθμό LNG της Ρεβυθούσας.
- Στον πλωτό σταθμό LNG της Αλεξανδρούπολης.
- Στο κοίτασμα φυσικού αερίου «Κρόνος» στην κυπριακή ΑΟΖ.
- Στη διαδρομή μεταφοράς του κυπριακού φυσικού αερίου μέσω Αιγύπτου προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Πρόκειται για υποδομές που αναβαθμίζουν τη γεωπολιτική και ενεργειακή θέση της Ελλάδας και της Κύπρου, αλλά ταυτόχρονα, μέσα σε συνθήκες γενικευμένης σύγκρουσης, τις μετατρέπουν σε ευαίσθητα σημεία.
Το ιρανικό κείμενο αναφέρεται συνολικά σε 15 ενεργούς ή υπό κατασκευή αγωγούς, οκτώ κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, τέσσερις εγκαταστάσεις LNG και έξι μεγάλα έργα πράσινου υδρογόνου. Ανάμεσα στις εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε αυτά τα έργα βρίσκονται ευρωπαϊκοί ενεργειακοί κολοσσοί.
Ανάλογη παρουσίαση του δημοσιεύματος επισημαίνει ότι δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από την Τεχεράνη πως οι ελληνικές και κυπριακές υποδομές έχουν χαρακτηριστεί στρατιωτικοί στόχοι. Πρόκειται για ανάλυση ιρανικού μέσου και όχι για επίσημο επιχειρησιακό κατάλογο του Ιράν.
«Όχι πανικός – Να αξιολογηθεί άμεσα»
Ο Σάββας Καλεντερίδης ξεκαθάρισε ότι δεν πρέπει να καλλιεργηθεί κλίμα πανικού ή να θεωρηθεί δεδομένο ότι το Ιράν σχεδιάζει επίθεση εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου. Τόνισε, ωστόσο, ότι το δημοσίευμα δεν μπορεί να αγνοηθεί.
«Δεν λέω να μας πιάσει πανικός ότι θα μας βομβαρδίσουν οι Ιρανοί. Λέω ότι το δημοσίευμα πρέπει να αξιολογηθεί», σημείωσε.
Ζήτησε να εξεταστεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες, να αναλυθεί το περιεχόμενο και η προέλευσή του και να αξιοποιηθούν οι υφιστάμενοι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τεχεράνη. Πρότεινε, μάλιστα, να επιστρατευθούν διπλωμάτες που γνωρίζουν σε βάθος το Ιράν, αναφέροντας ως παράδειγμα τον πρέσβη ε.τ. Γιώργο Αϋφαντή, προκειμένου να διερευνηθούν οι πραγματικές προθέσεις και να προστατευθούν τα συμφέροντα της Ελλάδας και της Κύπρου.
«Δεν είναι έτσι οι συμμαχίες»
Ο Καλεντερίδης άσκησε παράλληλα αυστηρή κριτική στη στάση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής απέναντι στις διεθνείς συγκρούσεις. Όπως υποστήριξε, η Ελλάδα εγκατέλειψε μία ιστορική παράδοση σύνεσης και διαμεσολάβησης και εμφανίζεται πρόθυμη να συμμετέχει σε σχεδιασμούς μεγάλων δυνάμεων χωρίς να εξασφαλίζει συγκεκριμένα εθνικά ανταλλάγματα.
«Στοχοποιηθήκαμε από εκείνους που παίζουν παιχνίδια τα οποία στήνονται στο εξωτερικό και κάνουν την Ελλάδα παπαγαλάκι τους», ανέφερε.
Ξεκαθάρισε ότι οι συμμαχίες είναι απαραίτητες, αλλά δεν μπορεί να λειτουργούν εις βάρος των εθνικών συμφερόντων. Η Ελλάδα, ως χώρα μεσαίου μεγέθους, οφείλει να βάζει στο ίδιο τραπέζι τις συμμαχικές δεσμεύσεις και τις δικές της προτεραιότητες, καταλήγοντας σε έναν ουσιαστικό συγκερασμό.
«Δεν είμαστε ένα ακυβέρνητο πλοίο που το παίρνει το κύμα μία από εδώ και μία από εκεί», τόνισε.
Ώρα ευθύνης για Αθήνα και Λευκωσία
Το γεγονός ότι η Ελλάδα και η Κύπρος εξελίσσονται σε ενεργειακούς κόμβους αποτελεί σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα. Σε μία εποχή, όμως, κατά την οποία οι αγωγοί, τα δεξαμενόπλοια, οι σταθμοί LNG και τα κοιτάσματα μετατρέπονται σε όπλα πολέμου, η αναβάθμιση αυτή συνοδεύεται από νέους κινδύνους.
Η προειδοποίηση Καλεντερίδη είναι συγκεκριμένη: οι αρμόδιες αρχές πρέπει να βρίσκονται σε ετοιμότητα, να ενισχύσουν την ασφάλεια των κρίσιμων υποδομών, να διερευνήσουν το πραγματικό επίπεδο της απειλής και να αναζητήσουν διπλωματικούς τρόπους ώστε Ελλάδα και Κύπρος να μη μετατραπούν σε στόχους μιας σύγκρουσης που δεν ελέγχουν.
«Πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε μία ενδεχόμενη επίθεση, αλλά και να βρούμε τρόπους να βγούμε από το κάδρο», ήταν το τελικό και απολύτως σαφές μήνυμά του.