Οι σημερινές εκλογές στη Μολδαβία δεν είναι απλώς μια εσωτερική μάχη για έδρες, είναι τεστ για το κατά πόσο μια μεσαίου μεγέθους μετασοβιετική δημοκρατία θα παραμείνει σε πορεία ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης ή θα υποχωρήσει υπό την επιρροή της Ρωσίας.
Η χώρα, υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ, έχει γίνει πεδίο «υβριδικού» ανταγωνισμού -από διπλωματικές πιέσεις έως εκστρατείες παραπληροφόρησης και οικονομικές επιρροές- που δοκιμάζουν την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών μηχανισμών στήριξης.
Η γεωστρατηγική θέση της Μολδαβίας
Η Μολδαβία βρίσκεται ανάμεσα σε δύο κόσμους: Δύση -ΕΕ/ΝΑΤΟ κοντινοί σύμμαχοι μέσω Ρουμανίας και Ανατολή – ισχυρή ιστορική, πολιτιστική και ενεργειακή σύνδεση με τη Ρωσία. Η χώρα στερείται μεγάλης ενεργειακής αυτονομίας και έχει ευάλωτες προμήθειες ενέργειας, κάτι που μετατρέπεται σε πολιτικό εργαλείο επιρροής.
Επιπλέον, η ύπαρξη της αποσχισθείσας περιοχής της Υπερδνειστερίας, όπου υπάρχουν ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις και μάλιστα όχι αμελητέες , προσθέτει ένα μόνιμο στοιχείο αστάθειας και πίεσης. Η γεωγραφία και οι ενεργειακές αλυσίδες κάνουν κάθε αλλαγή κυβέρνησης «υπόκωφα» σημαντική για την ασφάλεια της περιοχής.
Η πολιτική κατάσταση: κόμματα, συνασπισμοί και η τρέχουσα δυναμική
Το πολιτικό πεδίο διαιρείται κυρίως ανάμεσα σε δυνάμεις υπέρ της ευρωπαϊκής ένταξης -(κυρίως το Κόμμα Δράσης και Αλληλεγγύης, PAS και σε κόμματα/σχήματα που προσεγγίζουν τη Μόσχα (διαφορετικά σχήματα της πατριωτικής/προ-ρωσικής πλευράς, συμπεριλαμβανομένου του «Heart of Moldova» και παραδοσιακών σχηματισμών όπως το PSRM σε διάφορες εκδοχές).
Τους τελευταίους μήνες το σκηνικό έχει οξυνθεί: η αρχή που ελέγχει τις εκλογές αφαίρεσε από το ψηφοδέλτιο το προ-ρωσικό κόμμα «Heart of Moldova», κάνοντας λόγο στην απόφαση για παράνομη χρηματοδότηση δείχνοντας προς τη Μοσχα — κίνηση που πυροδότησε αντιδράσεις και ενέτεινε την πόλωση. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν κόκκινες γραμμές: το PAS διατηρεί σημαντική υποστήριξη αλλά ενδέχεται να χάσει την απόλυτη πλειοψηφία, γεγονός που θα δυσκολέψει την πορεία προς μία πιο γρήγορη ένταξη στην ΕΕ.
Η οικονομία της Μολδαβίας έχει ανακάμψει μετά την πανδημία, αλλά παραμένει εύθραυστη.
Η εξάρτηση από εισαγωγές ενέργειας, περιορισμένο φορολογικό πεδίο και «υπερευαισθησία» σε εξωτερικά σοκ όπως οι αλλαγές στις ροές φυσικού αερίου ή επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία παραμένουν σημαντικές προκλήσεις για την χώρα. Διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι η ανάκαμψη είναι επισφαλής -ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται χαμηλός αν και θετικός και για το 2025 και ο πληθωρισμός παραμένει πρόκληση.
Η οικονομική ευρωστία της χώρας σχετίζεται άμεσα με την πολιτική σταθερότητα: μια κυβέρνηση που φρενάρει τις μεταρρυθμίσεις ή απομακρύνεται από τους ευρωπαϊκούς κανόνες κινδυνεύει να χάσει διεθνή κεφάλαια και χρηματοδοτήσεις.
karditsastakra.