Σοβαρή προειδοποίηση για την κλιμάκωση της τουρκικής στρατηγικής στο Αιγαίο και ιδιαίτερα γύρω από το Καστελόριζο απηύθυνε ο διεθνολόγος Σταύρος Καλεντερίδης, κατά την παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική», υποστηρίζοντας ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια μεθοδευμένη προσπάθεια της Άγκυρας να μεταφέρει τις αναθεωρητικές της διεκδικήσεις από το επίπεδο της ρητορικής στο διεθνές πεδίο.
Ο Σταύρος Καλεντερίδης στάθηκε αρχικά στις τελευταίες δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σύμφωνα με τις οποίες η Ελλάδα πρέπει να εγκαταλείψει τη «λανθασμένη πορεία» της και να σταματήσει να εξοπλίζει νησιά τα οποία η τουρκική πλευρά χαρακτηρίζει αποστρατιωτικοποιημένα.
Όπως επισήμανε, στο τουρκικό κάδρο μπαίνουν τα Δωδεκάνησα και κατ’ επέκταση το Καστελόριζο.
«Το νησί έχει στοχοποιηθεί»
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στην επικοινωνιακή διάσταση της τουρκικής στρατηγικής. Αναφέρθηκε στην ισχυρή παρουσία της Τουρκίας στα διεθνή μέσα ενημέρωσης και στα κοινωνικά δίκτυα, αντιπαραβάλλοντάς την με την περιορισμένη ελληνική παρουσία προς το διεθνές ακροατήριο.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, τουρκικοί λογαριασμοί και ιστοσελίδες έχουν ήδη ανοίξει ζήτημα Καστελόριζου, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι το νησί βρίσκεται ελάχιστα χιλιόμετρα από τις τουρκικές ακτές και αμφισβητώντας το δικαίωμά του σε θαλάσσιες ζώνες.
«Γίνεται αυτή τη στιγμή μια μεθοδευμένη επικοινωνιακή προσπάθεια. Το νησί έχει στοχοποιηθεί», προειδοποίησε.
Κατά τον ίδιο, δεν πρόκειται για μια αποσπασματική κίνηση, αλλά για μέρος ευρύτερης στρατηγικής. Έκανε ειδική αναφορά στα τουρκικά θαλάσσια πάρκα, υποστηρίζοντας ότι το ένα από αυτά έχει ιδιαίτερη γεωστρατηγική σημασία για την περιοχή του Καστελόριζου.
Όπως εξήγησε, στόχος είναι αφενός η γεωστρατηγική απομόνωση του νησιού και αφετέρου ο διεμβολισμός της δυνητικής ΑΟΖ Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας, με αποτέλεσμα τη γεωγραφική αποκοπή του ελληνισμού στον θαλάσσιο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου.
«Είναι πάρα πολύ επικίνδυνη η περίοδος»
Ο Σταύρος Καλεντερίδης επέμεινε ότι οι κινήσεις αυτές δεν πρέπει να υποτιμώνται με το επιχείρημα ότι δεν δημιουργούν από μόνες τους νομικά προηγούμενα.
Η Τουρκία, τόνισε, καταθέτει χάρτες στον ΟΗΕ, ενημερώνει διεθνείς οργανισμούς και επιχειρεί συστηματικά να εισαγάγει τη δική της ατζέντα στη διεθνή συζήτηση.
«Μπορεί να μην είναι νομικά προηγούμενα, αλλά είναι προηγούμενα γεωπολιτικής αξίας», υπογράμμισε, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο, παρά τις ελληνικές καταγγελίες, έχει προσφέρει κατά την εκτίμησή του στρατηγικά πλεονεκτήματα στην Άγκυρα.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η τουρκική στρατηγική δεν σταματά στα θαλάσσια πάρκα. Αναφέρθηκε στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και σε σχεδιασμούς που, όπως υποστήριξε, επιχειρούν ουσιαστικά να διχοτομήσουν τον ελληνικό θαλάσσιο χώρο.
«Η Ελλάδα πρέπει να απαντήσει στο πεδίο»
Το κρισιμότερο σημείο της παρέμβασής του αφορούσε την ελληνική αντίδραση.
Ο Σταύρος Καλεντερίδης ξεκαθάρισε ότι η απάντηση «στο πεδίο» δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη στρατιωτική κινητοποίηση. Σημαίνει, όπως εξήγησε, συγκεκριμένες πολιτικές και διπλωματικές πράξεις: οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών με την Κυπριακή Δημοκρατία, κατάθεση συντεταγμένων, χαρτών και έμπρακτη κατοχύρωση των ελληνικών θέσεων.
Έκανε μάλιστα αναδρομή στο 2003, υποστηρίζοντας ότι είχε υπάρξει δυνατότητα οριοθέτησης στην περιοχή Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου, με πλήρη επήρεια του Καστελόριζου, αλλά η διαδικασία δεν προχώρησε από ελληνικής πλευράς υπό τον φόβο πρόκλησης έντασης με την Τουρκία.
Για τον ίδιο, αυτή η πολιτική της αποφυγής κινήσεων έχει συνέπειες.
«Το Διεθνές Δίκαιο δεν αυτοεφαρμόζεται»
Ο διεθνολόγος έθεσε και μία ακόμη κρίσιμη παράμετρο: τι θα συμβεί εάν κάποια στιγμή οι ελληνοτουρκικές διαφορές οδηγηθούν ενώπιον διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου.
Όπως υποστήριξε, ένας διεθνής δικαστής δεν θα εξετάσει μόνο το τι προβλέπει το Διεθνές Δίκαιο, αλλά και τη συμπεριφορά των δύο πλευρών στο πέρασμα του χρόνου.
Εάν, κατά τον ίδιο, η Τουρκία προχωρεί σε ενέργειες και η Ελλάδα δεν αντιδρά εμπράκτως, ή εάν η Αθήνα περιορίζει τις δικές της κινήσεις σε περιοχές του Αιγαίου αποφεύγοντας κρίσιμα σημεία, όλα αυτά ενδέχεται να συνεκτιμηθούν σε μια μελλοντική διαδικασία.
«Μπαίνουν στον φάκελο και συνυπολογίζονται», σημείωσε.
Και συμπύκνωσε το μήνυμα της παρέμβασής του σε μία φράση:
«Το Διεθνές Δίκαιο δεν αυτοεφαρμόζεται. Πρέπει να το εφαρμόσουμε εμείς».
Η παρέμβαση Καλεντερίδη καταλήγει έτσι σε μια σαφή προειδοποίηση: η Άγκυρα δεν περιορίζεται σε δηλώσεις. Δημιουργεί χάρτες, προβάλλει θέσεις διεθνώς, οικοδομεί επικοινωνιακά αφηγήματα και επιχειρεί να μετατρέψει τις μονομερείς διεκδικήσεις της σε μια πραγματικότητα που σταδιακά θα θεωρείται αντικείμενο διεθνούς συζήτησης.
Και στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής βρίσκεται ξανά το Καστελόριζο.